Кіріспе

Оңтүстік-Шығыс Азияның құрлықтық бөлігі – Оңтүстік-Шығыс Азияның құрлықта орналасқан бөлігі (сонымен қатар Индокитай немесе Индокитай түбегі деп те аталады). Ол Үндістан жартыаралының шығысында және Қытайдың оңтүстігінде жатыр, батысында Үнді мұхиты, ал шығысында Тынық мұхитымен шектеседі. Оған Камбоджа, Лаос, Мьянма, Таиланд, Вьетнам және Малайзияның құрлық бөлігі кіреді. "Индокитай" (алғашқыда "Индо-Қытай") термині 19 ғасырдың басында пайда болды, бұл аймаққа Үнді және Қытай өркениеттерінің тарихи-мәдени әсерін көрсету мақсатында болды. Кейін бұл термин француз Индокитайының (қазіргі Камбоджа, Лаос және Вьетнам) колониясының атауы ретінде қабылданып, қолданылды. Бүгінде, теңіздік Оңтүстік-Шығыс Азиядан өзгеше ретінде, "материктік Оңтүстік-Шығыс Азия" термині жиірек қолданылады.

Терминология

Индо-Қытай атауының пайда болуы, әдетте, 1804 жылы осы аймақты "индо-китай" деп атаған дат-француз географы Конрад Мальте Брун мен 1808 жылы аймақтың тұрғындары мен тілдерін сипаттау үшін "индо-қытай" терминін қолданған шотланд тіл білгірі Джон Лейденге байланысты. Сол кезде Қытай мен Үндістанның аймаққа тарихи ықпалы туралы ғылыми пікірлер келіспестік тудырды, ал терминнің өзі де даулы болды. Мальте Брун өзінің "Жаһандық географиясының" кейінгі басылымында, бұл термин Қытайдың ықпалын артық көрсетіп, оны қолдануға қарсылық білдірді және "Қытай-Үндістан" деген атауды ұсынды. Бірақ, Индо-Қытай бұл кезде танымал болып, "Қосымша Үндістан" және "Гангтан тыс жарты аралы" сияқты басқа атауларды ығыстырды. Кейін, француздар Камбоджа, Лаос және Вьетнамды қамтитын Француз Индокитайы колониясын құрғаннан кейін, бұл терминнің қолданылуы осы колониямен шектелді. Бүгінде бұл аймақ көбінесе Қоңыр Азия деп аталады.

Биогеографиялық

Биогеографияда Индокитай биоаймағы Индомалай әлеміндегі маңызды аймақ, сонымен қатар Шығыс Палеотропикалық Корольдіктегі фитогеографиялық флористикалық аймақ болып табылады. Ол жоғарыда аталған елдердің барлығының туған флорасы мен фаунасын қамтиды. Іргелес Малезия аймағы теңіз жағалауындағы Оңтүстік-Шығыс Азия елдерін қамтиды және Индомалай және Австралазия әлемдерінің арасында орналасқан.

География

Индокитай түбегі Азия материгінен оңтүстікке қарай созылып жатыр. Онда солтүстіктегі Тибет жотасынан басталатын бірнеше тау тізбектері бар, олар үш ірі өзен жүйесімен араласып жатыр, бұл өзендер солтүстіктен оңтүстікке қарай ағып жатыр: Иравади (Мьянма арқылы), Чао Пхрая (Таиландта) және Меконг (солтүстік-шығыс Таиланд, Лаос, Камбоджа және Вьетнам арқылы өтеді). Оңтүстікке қарай ол Малай түбегін құрайды, онда Оңтүстік Таиланд және Малайзия түбегі орналасқан; соңғысы Материктік Оңтүстік-Шығыс Азияның бір бөлігі деп есептелінеді, немесе Теңіздік Оңтүстік-Шығыс Азияның бөлігі ретінде қарастырылады.

Мәдениет

Материктік Оңтүстік-Шығыс Азия Теңіздік Оңтүстік-Шығыс Азиядан, негізінен Индокитайдағы құрлыққа негіделген өмір салты мен Индонезия және Филиппин аралдарындағы теңізге негіделген өмір салтының айырмашылығы арқылы ерекшеленеді. Сонымен қатар, австроазиялық, тай-кадай және қытай-тибет тілдері (Материктік Оңтүстік-Шығыс Азияда таралған) мен австронезиялық тілдерінің (Теңіздік Оңтүстік-Шығыс Азияда таралған) арасындағы шекара да осы ерекшеліктің себебі. Материктік Оңтүстік-Шығыс Азия тілдері бірнеше тәуелсіз тілдік отбасыларға жатса да, тарихи процесте бірігіп, типологиялық ұқсастықтарды бөліседі, осылайша жеке тілдік аймақты құрайды. Материктік Оңтүстік-Шығыс Азия елдері Үндістан мен Қытай мәдениеттерінен әртүрлі дәрежеде әсер көрді. Камбоджа, Лаос, Мьянма және Таиланд Үндістан мәдениетіне ұшырады, ал Вьетнамға қытай мәдениетінің ықпалы зор, бірақ Үндістаннан да шағын әсерлер бар, олар негізінен Вьетнамның оңтүстікке қарай кеңею кезінде бағындырған Чампа цивилизациясы арқылы келді. Жалпы алғанда, Материктік Оңтүстік-Шығыс Азияда буддизм басым, мұсылман және индуист азаматтары да аз емес.