Кіріспе
Гатино федералды паркі – Канаданың Квебек провинциясының Отауа аймағында орналасқан федералды парк. Ұлттық астаналық комиссияның Ұлттық астаналық аймақтың бөлігі ретінде басқаратын Гатино паркі – Гатино қаласынан солтүстікке және батысқа қарай созылып жатқан жер тілкесі. Парктің периметрі – 15 км², оның ішінде Челси, Понтиак, Ла-Пеш және Гатино қалаларының аумақтары бар. Парктің негізгі кіреберісі Онтарио провинциясының Оттава қаласының солтүстігінде орналасқан. Парк аумағында еуропалықтар келгенге дейін адамдардың ұзақ жылдар бойы қоныстануы мен пайдалануының тарихы бар. Парк құрылғанға дейінгі соңғы кезеңде шаруашылық, орман шаруашылығы, аң аулау және өнеркәсіптік қызмет сияқты адамның әртүрлі пайдалану түрлері болған. Гатино төбелерінде демалыс бағында парк құру идеясы алғаш рет 1903 жылы ұсынылған. 1938 жылы Гатино орманды жерлерін сатып алу (сақтау үшін) және саябақ жолын салуға қаражат бөлінді. Канада үкіметі Мич көлінде Уилсон Хаусы деп аталатын конференциялық орталықты ұстап тұрады, ол 1987 жылы Канада Конституциясын реформалауға жасалған сәтсіз әрекеттерге әкелген кездесулер өткізілген орын. Парктің басқарылуына қатысты маңызды даулар бар, оның ішінде ұлттық парктер жүйесіне кірмейтін жалғыз федералды парк мәртебесі, оның ішінде жеке тұрғын үйлердің болуы мен салынуы, тұрғындардың Мич көліндегі жағалауды қорғау ережелерін кеңінен бұзуы және парламенттің білімінен тыс парктің шекараларын өзгертуі. Мысалы, 2013 және 2015 жылдары Челси муниципалитеті жүргізген тексерулер Мич көлінде 119 құрылыстың рұқсатсыз салынғанын және тексерілген Мич көлі тұрғындарының 80% -ы қабылданғаннан кейін бірнеше жыл өткен соң да MRC 137 09 округтік ережесін бұзуын жалғастырып жатқанын растады.
Gatineau Park is a federal park located in the Outaouais region of Quebec, Canada. Administered by the National Capital Commission as part of the National Capital Region, Gatineau Park is a wedge of land extending north and west from the city of Gatineau. With a perimeter of , the park includes parts of the municipalities of Chelsea, Pontiac, La Pêche, and the City of Gatineau. The main entrance to the park is north of downtown Ottawa, Ontario. The park's area has a long history of human inhabitation and usage predating the arrival of European settlers. Its more recent pre park history includes various forms of human exploitation such as farming, logging, hunting, and industrial activity. The idea of creating a park in the Gatineau Hills for recreational purposes was proposed as early as 1903. In 1938 money was allotted for the acquisition of Gatineau woodlands (for preservation) and the construction of a parkway. The Government of Canada maintains a conference centre at Meech Lake, known as Willson House, the site of meetings leading to a failed attempt to reform Canada's Constitution in 1987, the Meech Lake Accord. There are significant ongoing controversies about the administration of the park, including its status as the only federal park that is not part of the national parks system, the existence and construction of private residences inside it, residents' extensive violation of shoreline protection bylaws at Meech Lake, and changes to its boundaries without the knowledge of parliament. For instance, inspection reports carried out by the Municipality of Chelsea in 2013 and 2015 confirm that 119 structures have been built without permit at Meech Lake, and that 80% of Meech Lake residents whose properties were inspected continue to violate county bylaw MRC 137 09 several years after it was adopted.
Тарих және саясат
Доминион парктерінің комиссары Джеймс Харкиннің Роки тауларынан тыс тұңғыш ұлттық парк болуын ұсынғанымен, ол ұлттық парк емес, жалғыз федералдық парк болып қала береді. Бұл жағдай оның экологиясына, шекараларына және жер аумағына тікелей әсер етеді. 1938 жылы құрылған Гатино, Ұлттық парктер туралы заңмен қорғалмаған жалғыз федералдық парк, бұл негізінен бұрынғы премьер-министр Уильям Лайон Маккензи Кингтің сақ болуы, сынға ұшырау қаупі және жеке өміріне деген құпиясының нәтижесі. Гатино паркі Квебек үшін ұсынылған алғашқы ұлттық парк ғана емес, сонымен қатар Роки тауларынан тыс жердегі алғашқы ұлттық парк ретінде қарастырылды. Бұған қоса, ол әлемдегі алғашқы парктер қызметі – Доминион парктері бөлімі құрған алғашқы ұлттық парк болуы тиіс еді. 1913 жылдың 3 желтоқсанында Доминион парктерінің комиссары Джеймс Б. Харкин ішкі істер министрінің орынбасары Уильям Кориге хат жазып, бүкіл ел бойынша парктер жүйесін құруды ұсынды, оның біріншісі Гатино паркі болуы керек еді. Харкин өзінің хатында: «Шығыста Роки тауларындағыдай ұлттық парктер жоқ, сондықтан елде басқа елдерге қарағанда кеңірек саябақ жүйесін дамыту қажет. [ ] Менің ойымша, ұсынылған Гатино паркін іске асыру [ ] осы жүйенің бастауына ең оңай жол болар еді». Бірнеше айдан кейін, Коридің ұсынысы бойынша Харкин Квебектің тау-кен және орман шаруашылығы министрі Чарльз Девлинге хат жазып, Гатино ауданында ұлттық парк құруға көмектесе ала ма деп сұрады. Облыстық шенеуніктер министрдің назарына мәселені дереу жеткізілетінін жауап бергенімен, Девлин Харкиннің сұрағына жауап беруге үлкермей қайтыс болды және басқа жауап келген жоқ. Парк толыққанды құрылуына тағы он бір жыл кетті, ол 1938 жылдың 1 шілдесінде іске асырылды. Жерді басқару және меншік құқығы, сондай-ақ парктегі тұрғын үйлер салу мәселелері дау тудырды. Осы мәселелерді шешу үшін 2005 жылдан бері Сенат пен Төменгі палатада бірнеше жеке мүшелердің заң жобалары ұсынылды. Федералды үкімет 2009 жылдың маусым айында және 2010 жылдың сәуір айында Гатино паркіне қатысты өз заңдарын ұсынды. Бірақ, осы уақытқа дейін ұсынылған заң жобаларының ешқайсысы заңға айналмады. Бұл мәселе бойынша соңғы үкіметтік заң жобасы, C-20 заңы, 2010 жылдың 15 қарашасында Төменгі палатаға қайтарылды. Алайда, 40-шы парламент таратылғаннан кейін ол үшінші оқылымға берілмей, қарастырылмастан қалды. 2010 жылдың күзінде Гатино паркіндегі №1 жолды қайта жаңарту жөнінде баспасөзде дау туындады. Жарияланған мәліметтерге сәйкес, NCC жалдаған мердігер жолды сынған шыны және басқа да қоқыстармен жауып тастаған. NCC бұл жаңалыққа жауап ретінде мәселені зерттеу үшін инженерлік фирманы шақырды. Оның есебінде жол бойындағы қоқыстардың мөлшері қалыпты деңгейде екені айтылды, бірақ бұл тұжырым паркті қолдаушылар тарапынан күдікпен қабылданды. NCC сонымен қатар мердігердің қызметкерлерінің парктегі жазғы жолдарды күтіп-ұстау бойынша сертификатталмағанын растады, бұл олардың келісімшарттарында талап етілген. Соңғы кезде, 2014 жылдың 30 сәуірінде Консервативтік үкімет Гатино паркіне қатысты соңғы жеке мүшелердің заң жобасын, Хулл-Айлмер округінен сайланған НДП депутаты Найколь Турмель ұсынған заң жобасын қабылдамады. Консерваторлар заң жобасы (C-565) тым шектеуші екенін, өйткені ол тек Гатино паркіне ғана емес, Ұлттық астана аймағындағы басқа жасыл кеңістіктерге де қатысты емес екенін мәлімдеді. Олар сондай-ақ, жақын арада өз заңдарын қайта ұсынуды жоспарлап отырғаны үшін қарсы дауыс бергендерін айтты. Парк белсенділерінің пікірінше, C-565 заңында елеулі кемшіліктер болғанымен, оны зерттеу және түзету үшін комитетке жіберу керек еді. Алдыңғы Федералды орманды қорғау лигасының жұмысын жалғастыра отырып, қазіргі Жаңа орманды қорғау лигасы және оның Гатино паркін қорғау комитеті паркке көпшіліктің қолжетімділігін арттыруды қолдайды, ал оның ішінде тұрғын үйлер салуға қарсы тұрады.
"The East has no national parks like those in the Rockies, and it is proposed that the country develop a broader scheme of parks than exists in any other country [ ] Bringing into effect the proposed Gatineau Park [ ] would, I think, most easily commence this scheme." A few months later, on Cory's suggestion, Harkin wrote Quebec Minister of Mines and Forests Charles Devlin inquiring whether he would help establish a national park in the Gatineau district. Although provincial officials wrote back that the matter would receive their minister's immediate attention, Devlin died before he could follow up on Harkin's request, and no further response was ever received. It would take another eleven years for the park to be created in embryonic form on July 1, 1938, land management and ownership, as well as on residential construction in the park, have been the subject of controversy. To address these issues, several private members’ bills have been introduced in the Senate and House of Commons since 2005. The federal government also tabled its own Gatineau Park legislation in June 2009 and April 2010. None of the bills tabled so far has been enacted into law. The latest government legislation on the subject, Bill C 20, was reported back to the House of Commons on November 15, 2010. However, it died on the Order Paper before it could be given third reading when the 40th parliament was dissolved. In the fall of 2010, a controversy broke out in the press pertaining to the rehabilitation of Trail no. 1 in Gatineau Park. According to published reports, the contractor hired by the NCC had laced the trail with broken glass and other debris; the NCC reacted to this news by hiring an engineering firm to study the problem. Its report concluded that garbage spread along the trail was within acceptable standards, a conclusion that park advocates met with scepticism. The NCC also confirmed staff for the contractor were not certified in the maintenance of summer trails in the park, as required by their contract. More recently, on April 30, 2014, the Conservative government defeated the latest private member's bill pertaining to Gatineau Park, a bill that had been tabled by Hull Aylmer NDP MP Nycole Turmel. The Conservatives argued that the bill (C 565) was too restrictive, since it applied only to Gatineau Park and not to other green space in the National Capital Region. They also said they voted against it because they intended to re introduce their own legislation in the near term. According to park activists, C 565, though seriously flawed, should have been sent to committee for study and amendment. Building on the work of the predecessor Federal Woodlands Preservation League, the modern day New Woodlands Preservation League and its Gatineau Park Protection Committee advocate greater public access to the park while opposing residential development inside it.
Сайттар мен іс-шаралар
Гатино паркі – жағажайлар, кемпингтер, пикник аймақтары, жолдар және саябақтар сияқты қоғамдық мүмкіндіктерді ұсынатын демалыс орны. Паркте жаяу жүруге арналған көптеген маршруттар мен тау велосипедтеріне арналған жолдар бар, сондай-ақ Трансканада жолы да осы парктен өтеді. Велосипедшілер үшін де бұл тамаша орын, себебі көптеген бағыттар тік және денсаулыққа, жүрекке және өкпеге қиындық тудырады. Жағажайлар Мич көлінде, Филип көлінде және Ла-Пеш көлінде орналасқан. Мич көлінде кемпингке рұқсат жоқ, бірақ қалған екі көлде кемпингтер бар. Үш көлдің барлығында каноэмен жүзуге болады, бірақ газбен жүретін қайықтарға Мич көлінде ғана рұқсат беріледі, себебі онда көптеген жеке меншіктер орналасқан. Шаңғы спорты – парктегі ең танымал демалыс түрлерінің бірі. Парк бойынша жаяу жүруге арналған көптеген жолдар бар, және жыл сайын Гатино Лоппет шаңғы жарысы (бұрын Кескинада Лоппет деп аталған) өтеді. Кэмп Фортунда тау шаңғысы мен сноубордпен айналысуға болады. Жаз айларында Кэмп Фортунда зиплайн мен ағаш үстіндегі кедергілер сияқты әуедегі ойын-сауықтар ұсынылады. Паркте бұл әрекет ресми түрде рұқсат етілмесе де, кейбір усақ-түйек жерлер нудистер арасында танымал. Әсіресе 1930 жылдардың соңынан бері қолданылып келе жатқан ресми емес нудистік жағажай бар. P11 тұрақ орнының солтүстік-батысындағы 36-жолда орналасқан бұл жағажайды Оттава қаласының геи қауымы жиі пайдаланады. Канаданың он бірінші премьер-министрі Уильям Лайон Маккензи Кингтің бұрынғы жазғы үйі – Маккензи Кинг естігі Кингсмир көлінің оңтүстігінде орналасқан. Кингсвуд және Мурсайд сияқты коттедждер жақында жаңартты, қазір Маккензи Кинг дәуірі туралы интерактивті көрмелерді ұсынады. Мүлікте кафе мен шайхана да бар. Сондай-ақ, мүлікте тас қираған үйінділер мен Мурсайдқа жақын жардан төмен құлайтын шағын сарқырама бар. 1950 жылы Маккензи Кинг қайтыс болғаннан кейін өзінің мүлкін Канада халқына сыйға тартты. Кингсмирде орналасқан, 1955 жылдан бері Канада Парламентінің спикерінің ресми резиденциясы – Ферма, Уильям Лайон Маккензи Кингтің мүлкінің бір бөлігі болды. Бұл ауылдық мүлікте жаңартылған ферма үйі және 1,74 гектар (4 акр) егістік пен орманмен қоршалған бес шаруашылық ғимараты бар. Резиденция жұртшылыққа жабық, бірақ виртуалды турға қатысуға болады. Парк ішінде Канада Премьер-Министрінің елдік демалыс орны және ресми жазғы резиденциясы – Харрингтон көлі (Ла-Муссо деп те аталады) орналасқан. Гатино саябағының соңындағы Шамплейн қарауынан Эрдли жарлығының биіктігінен Оттава аңғарының әсем көрінісін тамашалауға болады. Күз айларында жапырақтар түсін өзгерткенде, туристер мен жергілікті тұрғындар саябақтың қарауындарына, жолдарына және жолдарына күзгі пейзаждарды тамашалау үшін келеді. Ал қызыл көл – паркте орналасқан меромиктік көл. Көлдегі ұсақ балдырлар оған жарқын жасыл түс береді. Көлдің аты сол жердегі жерлерге ие болған Пинк отбасының атынан шыққан. Парк көптеген басқа көлдерді де қамтиды. Эрдли жарлығындағы Кинг тауы шамамен биіктігі 15 км болатын ең биік нүкте. Бұл Канададағы алғашқы триангуляциялық нүкте болды. Таудың ерекше орналасуы түрлі өсімдіктерге мүмкіндік береді. Тауда сондай-ақ аймақта сирек кездесетін, оның ішінде 600 жылға жуық жасы бар ағаштар өседі. Көп жылдар бойы Кинг тауының басында 9 метрлік қызыл кедр кресі орнатылған. Бастапқыда Олд Челсидің шіркеу діни қызметкері, әке Магуайр орнатқан бұл крестті айналадан шақырымдармен көруге болады. Бірақ ол шіріп, жардан құлап түсті.
Жабайы табиғат
Гатино паркі көптеген құс түрлеріне, оның ішінде қанатты тоқыл және қарапайым шағалаққа мекен етеді. Түркия құстарындан және көшіп бара жатқан бүркіттерден Эардли тіктеуінің үстіндегі жылу ағындарында ұшып жүргендерін көруге болады. Паркте сонымен қатар көптеген сусарлар мен аққұйрықты еліктер, қара аюлар және қашық аудандарда екі қасқыр тобы да бар.