Тоқтық сезімі және оның физиологиялық механизмдері
Satiety
Тоқтық сезімі – аштыққа қарсы, тамақтанғаннан кейін туындайтын қанағат. Оның орталық нүктесі мидың гипоталамусында орналасқан. Денсаулық туралы мақала.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қанығу (/səˈtaɪ.ə. ti/ sə TYE ə tee) – аштықтың қарама-қарсысы, қанағаттандырылғаннан артық толығу сезімі, яғни қанағаттандыру шегінен асып түсетін күй немесе жағдай. Тамақтану тоқтағаннан (тағам аяқталғаннан) кейін қанығу келесі тамаққа дейін сақталатын тоқтық сезімі болып табылады. Асқазан-ішек жолында тамақ болғанда, қанығу сигналдары аштық сигналдарын басып озады, бірақ аштық арта келе қанығу сезімі бірте-бірте төмендейді. Жануарларда қанығу орталығы гипоталамустың ventromedial ядросында орналасқан.
Satiety (/səˈtaɪ.ə. ti/ sə TYE ə tee) is a state or condition of fullness gratified beyond the point of satisfaction, the opposite of hunger. Following satiation (meal termination), satiety is a feeling of fullness lasting until the next meal. When food is present in the GI tract after a meal, satiety signals overrule hunger signals, but satiety slowly fades as hunger increases. The satiety center in animals is located in ventromedial nucleus of the hypothalamus.
Механизм
Тойыну сезімі блуждающий нерв және организмде айналатын гормондар арқылы беріледі. Тамақ ішкен кезде асқазан көлемінің артуына бейімделу үшін созылуы қажет. Осы асқазанның бейімделуі асқазанның проксимальді (жоғарғы) бөлігіндегі созу рецепторларын қосады. Бұл рецепторлар афферентті блуждающий нерв талшықтары арқылы гипоталамусқа сигнал жіберіп, тойыну сезімін күшейтеді.
Satiety is signaled through the vagus nerve as well as circulating hormones. During intake of a meal, the stomach must stretch to accommodate this increased volume. This gastric accommodation activates stretch receptors in the proximal (upper) portion of the stomach. These receptors then signal through afferent vagus nerve fibers to the hypothalamus, increasing satiety.
Сигнал беру факторлары
Сонымен қатар, тамақ он екі елі ішектің ішіне өткенде, он екі елі ішектің жасушалары ас қорыту мен қанығу сезіміне әсер ететін көптеген заттарды бөліп шығарады. Глюкагонға ұқсас пептид-1 (GLP-1) – он екі елі ішектің бөліп шығаратын инкретині, ол асқазанның босаңсуын тежейді. Бұл тежелу асқазанның керілуін күшейтеді, соның салдарынан асқазанның жақын орналасқан кеңейю рецепторларының белсенділігі артады. Бұл сондай-ақ ішек қозғалысын жалпы баяулатып, қанығу сезімінің ұзақтығын арттырады. Холецистокинин (CCK) – он екі елі ішектің майлар мен ақуыздарға жауап ретінде өндіретін ішек пептиді. CCK ішек қозғалысын баяулатумен және қанығу сезімін арттырумен қатар, ұйқы безінің ас қорыту ферменттерін және өт қабығынан өт шығаруын белсендіреді. Толық немесе қанағаттанған жағдай.
In addition, as the food moves into the duodenum, duodenal cells release multiple substances that affect digestion and satiety. Glucagon like peptide 1 (GLP 1) is an incretin released by the duodenum that inhibits relaxation of the stomach. This inhibition causes increased stretch of the stomach, increasing activation of proximal gastric stretch receptors. It also slows overall gut motility, increasing the duration of satiety. Cholecystokinin (CCK) is gut peptide produced by the duodenum in response to fat and proteins. CCK has the effect of slowing gut motility and increasing satiety as well as activating release of pancreatic digestive enzymes and bile from the gallbladder. State of being filled or satisfied