Кіріспе

Көптеген өзен жағасындағы коммуналар өз аттарына Isère есімін қосты, мысалы, Sainte Hélène sur Isère және Romans sur Isère. Изер департаменті де осы өзеннің құрметіне аталған.

Этимология

Исер есімі алғаш рет "қарқынды, жылдам" деген мағынаны білдіретін Исра түрінде тіркелген. Бұл сөз бастапқыда келт тіліне жатпаған, бірақ ежелгі заманда келттер тарапынан қабылданып, қолданысқа кірген болуы мүмкін. Бұл сөз үнді-еуропалық *isərós сөзімен байланысты, ол "қарқынды, шапшаң, күшті" дегенді білдіреді, және санскрит тіліндегі isiráḥ इसिरः сөзімен ұқсас мағынаға ие. Ол, ықтималда, қайта құрастырылған үнді-еуропалық *eis(ə) түбіріне (және *is емес) негізделген, бұл, әрине, Британ аралдарындағы кельт тілдерінде кездеспеген. Өзен Италия шекарасына жақын, Батыс Альп тауларынан бастау алып, Савойя аймағы мен Тарантаза аңғары арқылы ағып, Шартрез және Белледонн таулары арасымен кесіп өтеді, Веркор таулы массивімен қатар жүреді, Дофин провинциясынан өтеді және соңында Вивараи етегінде Рон өзенімен қосылады.

Өзендер

Изердің жоғарғы аңғары Тарантез, ал оның ортаңғы аңғары Грезивадан деп аталады. Төменгі аңғар Валенсия жазығының (Валентино деп те аталады) бір бөлігін құрайды және өзеннің терең, ирек арнасымен ерекшеленеді. Өзен уақыт өте келе жағалауларын кеңейткенің орнына, өзен төсегіне тереңірек қазылып, сатылы аллювиалды террасалар қалыптастырды. Аңғардың шекарасы анық және ені шамалы, кеңдігі асып кетпейді. Квартерлік мұз басу кезеңдерінде аллювиалды шөгінділердің қайталануы және мұз аралық кезеңдерде тереңдеу, флювиоглациалдық жүйе деп аталады, бұл төменгі Изер аңғарында бірнеше сатылы террасалардың пайда болуына себеп болды, мысалы, Сент-Марсель-лес-Валенс орналасқан жердегідей. Бұл Миоцендік молассаның үстіне Изерден келген аллювиумның көп мөлшерде жиналуы нәтижесінде болды. Бүгінде осы террасалар Валенсия жазығының географиялық ерекшеліктерін анықтайды.

Құрастырма

Isère бастапқыда кеме қатынасы үшін салынған Ронаның бір шалқару каналымен Понт-де-л-Изерде қосылады. Ла Рош-де-Глунның (каналда пайда болған аралдағы коммуна) оңтүстік ұшында Изер бөгеті судың бір бөлігін Ронаға қайтарады және Боург-ле-Валенс бөгетінен өткенге дейін Изер өз бағытын жалғастыра береді, содан кейін Ронамен толық қосылады.

Гидрология

Изердің ұзындығы – 5 км, ал су жиналатын алабы оның бастауынан Сент-Фой-Тарентайзға дейін (шағымы шамамен 25% болатын бастауларын қоспағанда) 5,1% орташа еңісті құрайды, көбінесе тау арасындағы аңғарда (орман, шатқалдар және жоғарырақ жатқан шабындықтар). Моутьеге дейін еңіс 1,18% құрайды. Өзен Арли өзенімен қосылар жерге дейін еңіс 0,53% тең. Гренобльға дейін еңіс 0,136% дейін төмендейді. Гренобльден кейін 0,1% құрайды. Изердің су ағыны 58 жыл бойы (1956-2015 жылдар аралығында) Рона өзенімен қосылатын жерге жақын орналасқан Дром департаментіндегі Бомон-Монтекс станцисында бақыланды. Бомон-Монтекс станциясында өлшенген өзеннің су шығыны . Изердің үлкен маусымдық құбылулары қар суымен толыған өзендерге тән, көктемгі су тасқыны сәуірден шілдеге дейін орташа айлық су шығынын көтереді (мамыр мен маусымда ең жоғары деңгейге жетеді), ал күз бен қыста, тамыздан ақпанға дейін су деңгейі төмендейді, қыркүйек айында орташа айлық су шығыны ең төменгі деңгейге жетеді. 5 жылдық құрғақшылық кезінде су шығыны төмендеуі мүмкін, ал QIX 5 және тиісінше. QIX 10 – QIX 20-ге жетеді, ал QIX 50 – көтеріледі. Су жиналатын алабының әр шаршы километріне 27,9 литр су шығыны секундына шаққанда есептеледі.