Кіріспе
Ливерпульдің маңындағы Спейк – Англияның Мерсисайд графтығындағы Ливерпуль қаласының маңындағы аудан. Ол қала орталығынан оңтүстік-шығысқа қарай 8 миль (13 км) қашықтықта орналасқан. Мерси өзенінің ең кең бөлігіне жақын орналасқан бұл аудан Гарстон және Хантс-Кросс аудандарымен шектеседі, ал жақын жерде Хейлвуд, Хейл ауылы және Виднес қалалары бар. Оглет ауылдық аймағы оның оңтүстігімен шектеседі.
Speke ('/s//p//iː//k/) is a suburb of Liverpool, Merseyside, England. It is 8 mile (13 km) southeast of the city centre. Located near the widest part of the River Mersey, it is bordered by the suburbs of Garston and Hunts Cross, and nearby to Halewood, Hale Village, and Widnes. The rural area of Oglet borders its south.
Тарих
Атауы көне ағылшын тіліндегі Spec сөзінен шыққан, яғни «бұталар» немесе орта ағылшын тіліндегі Spek(e) сөзінен, яғни «торғайтаршы» деген мағынаны білдіреді. Domesday Book-та ол Spec деп аталған, онда Speke Hall Uctred-тің иелігіндегі мүліктердің бірі ретінде көрсетілген. (Қазіргі Спейк Холл, енді Тюдор стиліндегі ағаштан жасалған үй, жұртшылыққа ашық.) 14-шы ғасырдың ортасында Спейк, Уистон, Скельмерсдейл және Парр иеліктері Уильям Дейкрінің, 2-ші барон Дейкрінің меншігінде болды. 1930 жылдарға дейін, сэр Ланселот Кейдің бастамасымен дамуға дейін, Спейк 400 тұрғыны бар шағын ауыл болды; 1950 жылдардың соңына қарай аймақта 25 000-нан астам адам тұрды. Жергілікті Әулиелер шіркеуі Спейк Холлдың соңғы иесі, мисс Аделаида Уатт салған. 1795 жылдан 1921 жылға дейін Спейк мүлкі Уатт отбасының меншігінде болды; отбасы жоқ болғаннан кейін мүлік сенімділікке берілді. Оны 1928 жылы Ливерпуль корпорациясы 200 000 фунт стерлингке сатып алды; корпорацияның мақсаты – толыққанды дербес спутниктік қала салу (бақша қалалар қозғалысы жүріп жатқан кезде). Спейк шіркеуі 1932 жылы Ливерпуль қалалық округінің құрамына кірді, бұрын ол Уистон ауылдық округіне қараған. 1930-1933 жылдар аралығында салынған Спейк әуежайы Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде Ұлыбританиядағы екінші ең жұқтырылған әуежай болды. Соғыстан кейін Лондондағы Азаматтық авиация министрлігінің бақылауын сақтауы 1950 жылдары Ұлыбританиядағы жетекші позициясын жоғалтуына әкелді. Спейк өнеркәсібінің өркендеуі 1970 жылдардың ортасына дейін жалғасты, содан кейін келесі 20 жыл ішінде, әсіресе 1980 жылдардың басында және 1990 жылдардың басындағы экономикалық дағдарыстар кезінде, жылдам құлдырау басталды. 1994 жылдың желтоқсанында «Брайант және Мэй» спичка фабрикасының жабылуы осы мәселелердің айқын мысалы болды, сондай-ақ он жылдан астам бұрын «Триумф» автомобиль зауытының жабылуы да болды. Алайда, аймақта фармацевтикалық мекемелердің шоғырланған орталығы сақталды, онда Eli Lilly and Company, MedImmune және Novartis сияқты компаниялар жұмыс істейді. 2000 жылғы Көп өлшемді кемсіту индексі жарияланғанда, Спейк Англия мен Уэльстегі барлық 8414 округтің ішінде екінші ең кемсітілгені болып танылды. Манчестердегі Бенчил ғана одан да жоғары деңгейде кемсітуге тап болды.
Қауымдастық
Спейк қазір Ұлттық Трастқа тиесілі және жұртшылыққа ашық Тюдор стиліндегі ағаштан жасалған Спейк Холл үйімен танымал. Бұл орын Ливерпуль Джон Леннон әуежайының (2001 жылға дейін Ливерпуль Спейк әуежайы деп аталған) орналасқан жері ретінде де ерекше. 1990 жылдардың ортасынан бастап, жаңа әуежай кешені мен ұшу-қону жолағының салынуы арқасында, бастапқы әуежай аумағының бір бөлігі бизнес-парк құруға пайдаланылды. A5001 тас жолының салынуы әуежайдың дамуына көмектесіп, аймақтағы байланыстарды жақсартты. Speke Liverpool жергілікті тарихына арналған веб-сайт 1870 жылдардан бастап Спеке ауылын Спеке иелігіне айналдырған өзгерістерді суреттермен және құжаттармен көрсетеді. New Mersey сауда паркі 1999 жылы ескі сауда орталығының орнында қайта жаңартылды. Онда көптеген ірі сауда және тоқыма дүкендерімен қатар, әдеттегі мейрамханалар да бар. New Mersey Retail Estate Спейк пен Гарстон қалалары арасында, қазіргі уақытта қонақ үй кешеніне айналған Old Liverpool әуежайының басты терминалының қарама-қарсысында орналасқан. Аймақта 2003 жылдың 15 желтоқсанында ресми түрде ашылған Mersey Wave мүсіні де бар. Бұл мүсін 61 метр және 30 метр биіктіктегі, жарықтандырылған және екі жиынтырдан алты алюминий қанаттан тұрады. Питер Финк есімді суретші салған мүсін ашылғаннан кейін бірнеше апта ішінде жөндеуге жіберілді, себебі желде қанаттары қауіпті түрде қозғалып тұрған. 2005 жылдың маусымында мүсін қайта салынды және Гейтсхедтегі Солтүстік періштесінен 9 метр биік болғандықтан, Уинтер Хилл (Хорвич, Үлкен Манчестер) сияқты алыс жерлерден де көрінеді. 2011 жылы Estuary Banks жобасы ұсынылып, Capital & Centric Plc және Barnfield Construction компанияларымен келісілді. Бұл 6 миллион фунт стерлингтік бизнес-парк жобасы. Құрылыс жұмыстары 2011 жылдың қараша айында басталды. Соңғы кезеңі (120 000 шаршы фут) аяқталды, ал 80 000 шаршы футы 2012 жылдың маусымында Business First компаниясына сатылды. Спейктегі соңғы өзгерістердің бірі – A561 Спейк бульварының жанында, Mersey Wave-ден бірнеше метр қашықтықта орналасқан көп миллиондық Morrisons супермаркетінің ашылуы. 2012 жылдың мамыр айында Goodlass Road көшесіндегі Speke Business Park жобасы мақұлданды. Бұл жоба бизнес-бөлімдерден тұрады және Манчестердегі Capital & Centric Plc компаниясымен әзірленді. Футбол клубы: Speke South Liverpool – жергілікті әуесқой футбол клубы, ол Спейктегі Остин Роулинсон спорт орталығында құрылды. Алайда, 2005 жылдың соңында клуб Mossley Hill ауданына көшіп кетті. Қазіргі уақытта аймақтағы ең ірі әуесқой футбол клубы – Central Way ойын алаңында орналасқан St Christophers FC клубы.
Көлік
Спейк қаласындағы негізгі жол желісі – A561 Спейк бульвары, ол аймақты батыста Гарстон, Айгбурт, Дингл/Токстет, шығыста Виднес және Ранкорн қалаларымен байланыстырады. Жақын жерде A5300 Ноусли тас жолы бар, ол A562 арқылы Уиднес пен Ранкорнға, M62 автожолына және ақырында Тарбок түйіскенінде M57 автожолына қосылады. Спейк елді мекені көбінесе екі маңызды жолдың – Батыс даңғылы мен Шығыс даңғылының төңірегінде салынған, олар бұрынғы сауда орталығына, Орталық жолда орналасқан. Соңғы жылдары бұл орын Шығыс даңғылы мен Спейк бульварынан тысқары кеңейтілген сауда және бөлшек сауда орталығымен алмастырылды. Спейк сонымен қатар M62 автожолының батыс соңынан, Бродгриндегі Рокет айналымынан шамамен 8-9 шақырым қашықтықта орналасқан. Спейкте Айгбурт-роуд/Парк-роуд және Аллертон-роуд/Пенни-лейн бағыттарын пайдаланатын, негізінен Arriva North West компаниясымен қамтамасыз етілетін кең автобус желісі бар. 80/80A, 82/82A, 86A және 500 бағыттары Спейкті Ливерпуль қаласының орталығымен байланыстырады, ал бұл бағыттар Дингл, Токстет, Айгбурт, Моссли Хилл, Аллертон, Грассендейл және Гарстонға қатынайды, 82A бағыты Уиднес пен Ранкорнға дейін жалғасады. Бұл бағыттардың ең маңыздысы – Спейкті қала орталығымен ұзақ жылдар бойы байланыстырып келген 80/80A және 82/82A бағыттары. Спейк ауданындағы басқа да маңызды автобус бағыттарының бірі – 81/81A (Спейк / Ливерпуль Джон Леннон әуежайы – Бутл), ол A5058 Куинз Драйв арқылы Ливерпульдің оңтүстігін, шығысын және солтүстігін байланыстырады, сондай-ақ 89 (Ливерпуль Джон Леннон әуежайы – Сент-Хеленс), бұл екі бағыт та ондаған жылдар бойы жұмыс істеп келеді. Сондай-ақ, 3A бағыты Спейк / Хейлвудты Хьютонмен байланыстырады, 201 бағыты сирек іске қосылып, Спейкті Ливерпульдің Корольдік ауруханасымен байланыстырады, сонымен қатар аймақтан өтетін әртүрлі өндірістік және мектеп автобустары да бар. Мерсирейл желісіндегі Хантс-Кросс станциясы – Спейкке ең жақын Ұлттық теміржол станциясы, олардың арасы шамамен бір мильді құрайды. Хантс-Кросс станциясы сонымен қатар Уоррингтон, Манчестер және басқа да қалаларға қатынайтын Northern және East Midlands Railway компанияларымен де қызмет көрсетеді. Жақын жердегі Гарстондағы Ливерпуль Оңтүстік Парквейі де Спейкке теміржол және автобус байланысы ретінде қарастырылуы мүмкін, оған Лондон Солтүстік-Батыс теміржолының қызметтері де кіреді, олар әдетте Батыс жағалау магистралі арқылы Лондон Эустонға дейін Батыс Мидлендс аймағына қатынайды, сондай-ақ Уэльс үшін көлікпен Честерге екі сағаттық қызмет көрсетеді, ал кешкі уақыттағы бір бағыт Урексхэмге дейін созылады. Ливерпуль Оңтүстік Парквейіне Arriva компаниясының 80/80A, 86A, 166, 188, 201 және 786 бағыттары, сондай-ақ Stagecoach компаниясының 82 және 86 бағыттары да қызмет көрсетеді. Бұл автобус бағыттарының кейбіреулері Ливерпуль Джон Леннон әуежайына да қатынайды. Ливерпуль Джон Леннон әуежайы Мерси өзенінің жанында орналасқан және соңғы жылдары өсіп, кеңейді. Әуежай стратегиясы көбінесе «төмен бағалы» операторларға қызмет етуге бағытталған, ал easyJet және Ryanair әуежайдағы басым бөлік бағыттарды орындайды. Loganair, Lufthansa және PLAY компаниялары да қызмет көрсетеді, ал әуежай Еуропаның бірнеше бағыттарына, соның ішінде Солтүстік Африка және Жерорта теңізі / Таяу Шығысқа рейстер ұсынады.