Кіріспе
АҚШ саяси қайраткері және журналисі Эдвард Турлоу Уид (15 қараша 1797 – 22 қараша 1882) – баспагер, Нью-Йорк газетінің шығарушысы, виг және республикалық саясаткер. Ол Нью-Йорктің көрнекті саясаткері Уильям Х. Сьюардтың басты саяси кеңесшісі болды және Уильям Генри Харрисонның (1840), Закари Тейлордың (1848) және Джон С. Фремонттың (1856) президенттікке ұсынылуына зор үлес қосты. Нью-Йорк штатының Каир қаласында дүниеге келген Уид, Уильям Уильямстың баспагерлік шәкірті болды және 1812 жылғы соғыста оның қасында қызмет етті, содан кейін Нью-Йорк штатының Ассамблеясына сайланды. Ол Ассамблеяда Сьюардпен танысты және олар бірнеше онжылдыққа созылған тығыз саяси одақ құрды. Уид пен Сьюард Нью-Йорк антимасондық партиясының жетекшілері болды, ал Уид партияның бас газеті ретінде «Албани кешкі журналын» құрды. Уид Генри Клейдің «Америкалық жүйесін» қолдады және 1830 жылдары виг партиясын құруға көмектесті. Ол Сьюардтың Нью-Йорк штатының губернаторы болып сайлануына көмектесті және Харрисон мен Тейлордың президенттікке үміткерлігін қолдады. Уид 1830 және 1840 жылдары Нью-Йорктегі вигтерді басқарды, бірақ Канзас-Небраска заңы қабылданғаннан кейін партиядан шығып кетті. Ол Республикалық партияны ұйымдастыруға көмектесті және 1856 жылғы Республикалық ұлттық конвентте Фремонттың кандидатурасын қолдады. Ол 1860 жылғы Республикалық ұлттық конвентте Сьюардты ұсынуға күш салды, бірақ конвент Абрахам Линкольнды кандидат етіп тағайындады. Азамат соғысынан кейін Уид пен Сьюард президент Эндрю Джонсонмен одақтасып, оның қайта құру саясатын қолдады. Уид 1867 жылы қоғамдық өмірден шеттеді және 1882 жылы қайтыс болды.
Edward Thurlow Weed (November 15, 1797 – November 22, 1882) was a printer, New York newspaper publisher, and Whig and Republican politician. He was the principal political advisor to prominent New York politician William H. Seward and was instrumental in the presidential nominations of William Henry Harrison (1840), Zachary Taylor (1848), and John C. Frémont (1856). Born in Cairo, New York, Weed apprenticed as a printer under William Williams and served with him in the War of 1812 before winning election to the New York State Assembly. He met Seward in the assembly, and they formed a close political alliance that lasted for several decades. Weed and Seward became leaders of the New York Anti Masonic Party, and Weed established the Albany Evening Journal as the party's main newspaper. Weed supported the American System of Henry Clay and helped establish the Whig Party in the 1830s. He helped Seward win election as Governor of New York and supported the successful presidential candidacies of Harrison and Taylor. Weed led New York's Whigs for much of the 1830s and 1840s but abandoned the party following the passage of the Kansas–Nebraska Act. He helped organize the Republican Party and supported Frémont's nomination at the 1856 Republican National Convention. He led the effort to nominate Seward at the 1860 Republican National Convention, but the convention nominated Abraham Lincoln. After the Civil War, Weed and Seward allied with President Andrew Johnson and supported Johnson's approach to Reconstruction. Weed retired from public life in 1867 and died in 1882.
Ерте өмір
Уид 1797 жылғы 15 қарашада Нью-Йорк штатының Грин округіне қарасты Каир қаласының бір бөлігі – Акра ауылында дүниеге келді. Оның әкесі Джоэл Уид (1773–1819) және анасы Мэри (Эллис) Уид (1771–1841) Коннектикут штатынан келген, шаруалық жұмыс істеу үшін Нью-Йоркке көшіп келген жерлестер болды. Уид бес баланың ең үлкені, үш ұлы мен екі қызы болды. Оның екі қызы ересек жасқа жетпеді. Оның ағасы Оррин Нью-Йорк қаласындағы кеме жасаушы Генри Экфордтың шәкірті болды және 1823 жылы сары қызылша эпидемиясы кезінде қайтыс болды. Оның ағасы Осборн Теннесси штатына көшіп барды, ол 1851 жылы қайтыс болғанға дейін сәтті саудагер және қонақ үй иесі болды. Уид Эдвард Турлоу Уид деп тауыққа салынды, бұл Англияның лорд-канцлері Эдвард Турлоумен туыстық байланысы бар деген болжамға негізделген. Бала кезінде Уид өзінің бірінші есімін тастады, ал ересек болғаннан кейін Англияға сапар барысында отбасылық байланысты құжаттауға тырысты, бірақ сәтті болмады. Уидтің әкесі кейін отбасымен Кэтскилл ауылына көшіп барды, онда ол Гудзон өзенінің жағалауынан жүкті тасымалдаумен айналысты. Джоэл Уидтің денсаулығының нашарлауы, жылқыларының аурулары, апаттар және кейбір клиенттерінің төлем жасамауы салдарынан бизнесі қиындыққа тап болды, сондықтан отбасы қаржылық қиындықтарды бастан өткерді. Жоел Уид ақырында борышкерлер түрмесіне сотталды, бірақ достары мен клиенттері оның атынан кепілдік берді. Бұл кепілдіктер түрмедегі бостандықтан пайдалануға мүмкіндік берді, бұл борышкерлерге өз міндеттемелерін өтеу үшін белгілі бір шекте саяхаттауға және жексенбі күндерін отбасыларымен өткізуге рұқсат берді. Турлоу Уид жұмыс істеуге кіріспес бұрын Кэтскилде шамамен бір жыл білім алды. Сегіз жасында ол күніне алты цент төлеп, теміршінің балғасын илеушісі болып жұмысқа орналасты. Кейін ол Кэтскиллдегі мейрамханада және қонақ үйде, содан кейін баспаханада шалғайтын бала болып жұмыс істеді, ал жастығының көп бөлігін Гудзон өзенінде жүретін кемелерде кабиналық бала болып жұмыс істеуге кетті. 1808 жылы Джоэл Уидтің отбасы Нью-Йорк штатының Цинциннатус қаласына көшіп барды, онда ол ағаш кесуші, клен сиропы жасаушы және Терлоудың көмегімен шаруа қожалығында жұмыс істеді. Цинциннатуста тұрып, Уид қысқа мерзімге жергілікті мектепке қатысты, содан кейін отбасы тағы бір рет көшіп, бұл жолы Онондагаға келді. Цинциннатуста да, Онондагада да Уид өз білімін жетілдіру үшін тырысты, ұқыпты түрде өздігінен оқыды, кейде көршілерінен кітап алу үшін бірнеше шақырым қашықтыққа барып келді. Онондагада Джоэл Уид ұлының көмегімен калий өндірушіге ағаш кесу арқылы ақша тапты. Кейіннен Терлоу Уид Онондагадағы темір қорыту зауытында жұмыс істеді, онда оның міндеті – құю және қалыптау үшін қолданылатын құмды дайындау болды. Зауыт жұмыстан тоқтаған кезде Уид Онондага округінің кеңсе меңгерушісіне күйеу жігіті және бағбан болып орналасты, бұл оған тұруға және тамақтандыруға, сондай-ақ қосымша білім алу мүмкіндігіне кепілдік берді. Бірнеше ай бойы Уид рев. Калеб Александр басқарған жеке академияға қатысты. Темір қорыту зауыты қайтадан жұмыс істей бастағанда, Уид бұрынғы орнына оралды.
Принтер
1810 жылы Уид Томас Читтенден Фэйдің Онондагада «Линкс» атты газет ашуды жоспарлап отырғанын білді. Баспа және баспа ісінде мансап құруға бекінген Уид пен оның әкесі Фэйді оны екінші оқушы ретінде жұмысқа алуға көндірді. Оның алғашқы міндеттері ағаш кесу, от жағу, сондай-ақ сия доптарын жасауға қолданылатын қой терілерін дайындау болды. Уид тез арада қосымша жауапкершіліктерді иеленді, оның ішінде «Линкс» газетімен ақпарат алмасатын газеттердің тізімін жасау және сақтау, бұл Фэйге байланысты газеттер желісін дамытуға көмектесті. 1812 жылы Фэй кредиторларымен туындаған даудан кейін газеттен бас тартты; Уид бұрын төленген жарнамаларды жариялау үшін бірнеше нөмірді басып шығарды, содан кейін «Линкс» тоқтатылды. Одан кейін ол Сципиоға көшті, онда «Токсин» газетінде қысқа уақыт жұмыс істеді, бірақ ол да жабылды. Содан кейін Уид Онондагадағы балғаханаға қайта оралды, оның иесі 1812 жылғы соғыс кезінде АҚШ әскерлері үшін дөңгелек темір оқтарды жасауға келісімшарт алған еді. Баспагер ретінде жұмыс іздеуге жеткілікті ақша тапқаннан кейін, Уид Утикаға сапар шегіп, Севард пен Уильямстың баспаханасында жұмысқа орналасты.
Әскери қызмет
1813 жылдың ақпан айында Уид Нью-Йорк штатының Утика қаласында Уильям Уильямстың үйінде жұмыс істеп, тұрды. 1812 жылғы соғыс кезінде ол Уильямстың капитан ретінде басқарған еріктілерден құралған әскерлік жасаққа қосылды. Бұл жасақ Канададан британдық шапқыншылық қатеріне жауап беріп, Сакетс-Харбор маңында қысқа мерзімге қызмет етті. Қауіп сейілген соң Уид Утикаға қайтып оралды, онда Томас Уокер басып шығарған «Columbian Gazette» газетінде жұмыс істей бастады. Милиция тағы да Канададан болатын шапқыншылыққа қарсы тұру үшін сарбаздар жинағанда, Уид Уокерден рұқсат алып, Илья Х. Меткалф басқарған полктегі ротаға қосылды. Бұл полк Сакетс-Харбор және оның төңірегінде қызмет атқарды. 1813 жылдың қазан айында екінші дабыл басылғаннан кейін Уид Утикаға оралды. Бірақ көп ұзамай ол Олбаниге кетіп, «Webster & Skinner» кітап баспасы мен «Albany Gazette» газетінің баспасында жұмыс істеді. Ол Албанидегі жұмысын аяқтаған соң, қысқа мерзімге Геркимерде тұрып, содан кейін Куперстаунға көшіп барды, онда баспагерлік жұмысын жалғастырды. Бірнеше айдан кейін Куперстауннан Геркимерге оралды және иесі саяхатқа кеткен кезде бұрынғы жұмыс берушісінің ісін басқарды. 1814 жылдың қазан айында Уид тағы да милицияға қосылып, Нью-Йорк штаты милициясының 40-шы полкінде Джордж Петридің басшылығымен квартирмейстер сержанты болып тағайындалды. Уидтің полкі Сакетс-Харборда қызмет етті және екі рет Онтарио көліндегі британдық командирлерді әскер түсіруден қайтарды. 1815 жылдың қаңтар айында Уидтің полкі қызметтен босатылып, ол Утикаға оралды.
Тұтқындау және сотталу
1814 жылдың шілдесінде Куперстаун қаласында тұрып жатқанда, Уид жексенбі күні кешкі мефодист діни қызметінен кейін ауылдан атпен кеткен бірнеше әйелді мазалаған деген айыппен тұтқындалған бес адамның бірі болды. Газет баспагері Израиль В. Кларк Уидтің босатылуын қамтамасыз ету үшін кепілдік төледі, ал адвокат Амброуз Л. Джордан оның қорғаушысы болуға келісті. Уидтің білмейтіні, Куперстаун пансионатының иелерінің қызы Кэтрин Острендер оның босатылуын және заңгерлік көмек алуын ұйымдастырған еді. Сот процесі соғысқа байланысты бірнеше рет кешіктіріліп, 1815 жылдың басында өтті. Аудандық прокурор Чарльз П. Киркленд Уидті басқа айыпталушылардан бөлек, алдымен соттауға шешім қабылдады. Атпен кеткен үш қыз шіркеуден кейін Уидті көрмегендерін айтты. Төртіншісі – Кэтрин Острендер, ол шіркеуден шыққаннан кейін Уидпен бірге ауылды аралап, үйіне баратын жолға жеткенін, содан кейін атқа отырып, сол түні оны қайта көрмегенін куәландырды. Джордан куәгер шақырмауды жөн көрді, ал Киркленд бастапқы шағымданушының мәлімдемесін жеткілікті зертпегені үшін өтініш айтып, істі жабуға дайын екенін білдірді. Сот судьясы Джорданға, егер Уид істі қазылар алдына жібермесе, жабуға келісетінін айтты. Өзінің кінәсіз екенін ресми түрде жариялағысы келген Уид қазылар алқасының шешімін қабылдады, ал қазылар алқасы оны дереу ақтап, тіпті кеңесу үшін сот залынан шығуға да тұрмады. Басқа айыпталушыларға қойылған айыптар да тез арада алынып тасталды. Уид өзінің тұтқындалуы мен сот процесі туралы мәліметтерді өзінің өмірбаянына енгізді, себебі оның саяси қарсыластары бұрын оны өзіне қарсы пайдалануға тырысқан еді. (Уид пен Острендер 1818 жылы үйленді.)
Баспашылық мансабының жалғасы
Уидтың сотынан кейін ол тағы да милицияға қосылды, бірақ 1812 жылғы соғысты аяқтаған Гент келісімінің қабылдануы туралы жаңалық орталық Нью-Йоркқа жеткенде, Уидтің милиция ротасы таратылды. Содан кейін ол Олбаниге сапар шегіп, Генри С. Саутвик басып шығарған және оның бауыры Соломон Саутвик редакциялаған «Олбани тіркелгісі» баспаханасында жұмыс істеді. 1816 жылы Уид Джесси Буэлдің «Олбани Аргусы» газетіне ауысты. Буэлдің штаттық баспашы болып тағайындалуы оған штаттық есептерді, заңнамалық анықтамаларды және заңды хабарламаларды жариялауды талап етті. Буэлдің Уидке жүктеген қосымша жауапкершілік оның жалақысын екі еседен астам арттырды және оны саясатқа қызығушылыққа итермеледі, өйткені Уид штаттық құжаттарды жинап немесе түзетуі керек болды. Уид штаттық заң шығарушы органның отырыстарына қатыса бастады және ДеУит Клинтонның ерте жақтасы болды. 1817 жылдың басында Уид штаттық баспаханадағы үзілістен пайдаланып Нью-Йорк қаласына сапар шегіп, Winkle and Wiley кітап баспасында жұмысқа орналасты. Содан кейін ол Уильям Коббеттің басып шығарған «Саяси тіркелгі» газетіне ауысты, Коббет Англиядан саяси қуғыннан қашу үшін кеткеннен кейін. Коббеттен кеткеннен кейін Уид Нью-Йорктегі бірнеше басқа баспагерлерде жұмыс істеді, олардың ішінде Джонатан Сеймур, Джеймс Харпер және Уильям А. Мерсиен болды. Жұмыстан тыс уақытында Уид жиі театрға барып, саяси жиналыстарды бақылап отырды. 1817 жылдың ортасында Куперстаун газетінің редакторы Израил У. Кларк Генри С. Саутвиктен «Олбани тіркелгісін» сатып алып, Уидке баспасөз шебері лауазымын ұсынды, сондықтан Уид Олбаниге оралды. Баспахананы басқарумен қатар, Уид сол кездегі саяси мәселелер бойынша редакциялық мақалалар жазуға тырысты; Кларктың жетекшілігімен ол өзінің грамматикасын, орфографиясын және жазу стилін жақсартуға ұмтылды. Уақыт өте келе, ол қолжазба дайындаудың орнына редакциялық мақалаларды және материалдарды түріне келтіруде шеберлік танытты, бұл оған бәсекелестік артықшылық берді, өйткені ол оларды қарсыластарына қарағанда жылдам жариялай алды. 1818 жылы ДеУит Клинтонды қолдаған Демократиялық-Республикалық партияның бір тобы Джон Ф. Хаббардтың Норвич газеті мен баспа бизнесін сатып алды. Бұл топқа Джеймс Бердсолл мен Обадия Герман кірді, содан кейін олар осы бизнесті Уидке сатты, ол Норвичке көшіп «Ауыл шаруашылығы» газетін шығарды. Кейін Хаббард Клинтонға қарсы «Норвич журналы» атты қарсы газет ашуға көндірілді. Норвичте тұрғанда Уид мемлекеттік комиссияға актілерді және басқа да сату құжаттарын тіркеу үшін тағайындалды, ал ол ай сайын алатын екі-үш долларлық төлем газеттің алғашқы күндерінде оны жалғастыруға көмектесті. 1820 жылы Уид Норвичтің екі газетті ұстауға шамасы келмейтінін және Нью-Йорктің Демократиялық-Республикалық партиясының Клинтонға қарсы фракциясы күшейіп бара жатқанын түсінді, сондықтан ол желтоқсан айында баспа бизнесін сатып, Олбаниге оралды. Уид «Олбани Аргусы» газетінде штаттық баспа келісімшарты бойынша дайындалған құжаттармен жұмыс істеді, бірақ штаттық баспагерлер Лик және Кантин Уид Клинтонды қолдайтынын білгеннен кейін оны жұмыстан шығарды. Содан кейін ол Соломон Саутвиктің «Соқашы» және «Христиандық келуші» басылымдарына жазылым сатушысы болып жұмысқа орналасты. 1821 жылдың көктемінде Уид Саутвиктің атынан Нью-Йорктің орталық және батыс бөліктеріне сапар шекті, бірақ Саутвиктің газеттерін алуға дайын жаңа оқырмандарды аз тапты. Федералистерге жақын «Манлиус Таймс» газеті бірнеше жыл бұрын жабылып, баспаханасы бос тұрғанын білген Уид маусым айында жабдықты несиеге сатып алып, «Онондага Республикасын» жариялай бастады. Манлиуста тұрғанда Уид Аддисон Гарднермен жақын достық қарым-қатынас орнатты. Гарднер 1822 жылы адвокаттық куәлігін алғаннан кейін Рочестерге көшіп кетті және Уидке оның перспективалары Манлиуске қарағанда онда жақсы болуы мүмкін екенін ұсынды. Уид тағы бір рет көшуге шешім қабылдап, «Республика» газетін жапты. Рочестерге келгеннен кейін ол қаланың Клинтонды қолдайтын газеті «Телеграфтың» редакторы Эверард Пекке жұмысқа орналасты, ол Уидке уақытша жұмыс беру үшін ұзақ уақыттан бері кешіктірілген кітапты жариялауға шешім қабылдады. Уидтің қабілетіне әсерленген Пек оны «Телеграфтың» күнделікті жұмысын басқаруға жалдады. Күндіз газетті басқарумен қатар, Уид түнінде оның редакциялық мазмұнын жазды және көп ұзамай «Телеграфты» орталық және батыс Нью-Йорктегі Клинтонды қолдайтын маңызды басылымға айналдырды. 1843 жылы Уид, оның ұлы Джеймс және Джон Д. Парсонс Олбаниде «Уид, Парсонс және компаниясын» құрды, ол сәтті кітап баспашысы болды.
Саяси мансабының басталуы
1824 жылы Уид Джон Куинси Адамстың президенттік үміткерлігін ынталы түрде қолдады; «Рочестер Телеграф» 1823 жылдың басында оның қолдауын жариялады және 1823 және 1824 жылдар бойы оның атын газет бетіне шығарды. Рочестердегі кәсіпкерлердің тобы Рочестердегі банк үшін жарғы алуға агент ретінде тағайындаған Уид 1824 жылы заң шығарушы органның үш сессиясына қатысып, «Рочестер банкіне» рұқсат алуға қол жеткізді. Монро округының Адамс жақтастары ұсынған Уид Нью-Йорк штатының Ассамблеясына кандидат болды. Ол сайлауда айқын артықшылықпен жеңіске жетіп, 1825 жылы Нью-Йорк штатының 48-ші заң шығарушы жиналысында Монро округын өкілдік етті. Ассамблеяда қызмет еткен кезде ол заңгерлік және саяси мансабының бастапқы кезеңіндегі Уильям Х. Сьюардпен дос болып кетті. 1825 жылы Уид «Рочестер Телеграфын» сатып алды. 1827 жылы ол бұрынғы масон Уильям Морганның жоғалуына байланысты туған дауға қатысты, Морган масондық рәсімдер мен дәрежелік салтанаттардың құпияларын ашатын кітап жариялаумен қорқытқан еді. Уид масондарға қарсы сезімді пайдаланып, оны демократ Эндрю Джексонның саясатына ұлттық деңгейде, ал Мартин Ван Бюреннің Албани регенттігіне штаттық деңгейде қарсы қою мүмкіндігі ретінде таныды. Ол Антимасондық партияны ұйымдастырушылардың бірі болды және Морганның жоғалуы туралы хабарларды «Телеграф» газетінің беттерінде жариялады. Морганның масондар тарапынан алып келініп, Ниагара өзеніне батырылған деген болжам бар еді. 1827 жылдың қыркүйегінде жағаға шашылып келген денеді Нью-Йорк штатының солтүстігіндегі көптеген тұрғындар Морганның денесі деп ойлады. Оның әйелі оны канадалық Тимоти Манро (немесе Манро) деп анықтағанмен, көптеген антимасондар оның Морганның денесі екеніне сенуді жалғастырды. Уидтің «бұл дене Морганның орнына лайықты» деген сөзді алдағы сайлаудан кейін дауды қоздыру үшін айтқаны туралы әңгіме тарады, бірақ Уид бұл сөзді айтқанын жоққа шығарды. Партияның 1828 жылғы Нью-Йорк губернаторының үміткері Соломон Саутвик жеңілгенімен, Уид және басқа ұйымдастырушылар оны Демократиялық партияға қарсы басты оппозициялық күшке айналдырып, Вермонт және Пенсильвания сияқты бірнеше солтүстік штаттарда сайлауда сәттілікке жетті. 1828 жылы масондар Уидті «Телеграфтан» қуып шығарды. 1829 жылы ол Монро округынан Ассамблеяға қайтадан сайланды, бұл жолы Антимасон ретінде. Ол 1830 жылы бір жылдық мерзімге қызмет етті, оған Нью-Йорк штатының 53-ші заң шығарушы жиналысының сессиялары кірді. Ол сондай-ақ «Албани кешкі журналын» (Albany Evening Journal) іске қосты. «Кешкі журнал» ең ірі антимасондық газетке айналды; Уид редактор, бас хабаршы, корректор және саяси сарапшы болып жұмыс істеді. 1832 жылы Уид Адамстың одақтасы Генри Клейді қолдады, ол Ұлттық Республикалық партияның президенттікке үміткері ретінде қатысты. Ол Клейдің экономикалық дамуға бағытталған «Америкалық жүйесін» ынталы түрде қолдады, оның ішінде ұлттық банк, жолдар мен теміржолдар сияқты «ішкі жақсартулар» және қорғау тарифі кірді. 1834 жылы Ұлттық Республикалық партияның негізін құраған Адамс-Клей ұйымы Виг партиясына айналды. Антимасондардың көпшілігі Вигтерге қосылды, олар жаңа партияны Джексон мен Ван Бюренге ең жақсы балама деп есептеді, бұл Уидке үлкен және дәстүрлі саяси ұйымда басшылық рөлді атқаруға мүмкіндік берді. Оның «Кешкі журналы» Вигтердің басты газетіне айналды және 1840 жылдары ол АҚШ-тағы кез келген саяси газеттің ең көп таралған газеті болды. Уид және басқа Вигтер Ван Бюрен мен Демократиялық партияны 1837 жылғы экономикалық дағдарысқа (Panic of 1837) кінәлауға тырысты. 1838 жылы ол Уильям Х. Сьюардтың губернаторлық науқанында Сьюардты ынталы түрде қолдады және оның жеңісіне үлкен үлес қосты деп есептелді. Уид сонымен қатар Уильям Генри Харрисонның 1840 жылғы президенттік сайлауындағы сәтті науқанына қолдау көрсетті, нәтижесінде Харрисон Ван Бюренды жеңіп, алғашқы Виг президенті болды. 1830 және 1840 жылдары Уид құлдыққа қарсы қозғалысқа белсенді қатысты. Албанилік Стивен Майерс қашқан құлдар үшін көлік желісі мен қауіпсіз үйлер жүйесін құруды бастағанда, Уид қаржылық көмек беру үшін оған жүгінген көрнекті тұлғалардың бірі болды. Сонымен қатар, Уид пен оның әйелі өз үйлерін қашқан құлдарға баспана ретінде ұсынды, осылайша «Жер асты жолына» (Underground Railroad) қатысты.
Саяси ұйымдастырушы
Уид Нью-Йорк штатындағы вигтер партиясының "басшысы" саналды, ол қолдаушыларды тарту және қатарда тәртіп сақтау үшін Регенция сияқты – қамқорлық пен саяси жақсылықтарды пайдаланды, бұл күшін "Evening Journal" газеті арқылы нығайта алды. Уидтің басшылығымен вигтер бірнеше жыл бойы штаттық саясатта басым күшке айналды, ал Уид Нью-Йорктегі ең ықпалды саясаткер болды. Практикалық саясаткер ретінде Уид идеалист емес, прагматик болды, сайлау күні вигтердің қолдауы азайтуы мүмкін даулы мәселелер мен ұстанымдардан әрдайым сақтанды. Бір ерекшелік – құлдық мәселесі, осы мәселеде Уид оппозициялық ұстанымды ашық білдірді, бірақ келісімсіз құлдықтан құтылуды жақтағандардың радикалды тілінен аулақ болуға тырысты. Харрисон 1841 жылдың сәуір айында, қызметке кіріскеннен кейін бір ай өткен соң қайтыс болды, оның орнына бұрынғы демократ Джон Тайлер келді, ол вигтердің саясатын тастап кеткендігі үшін Уидті көңілі қалдырды. Уид 1844 жылы Клейді қолдады, бірақ Клей шайқаста жеңілгенде көңілі тоңды. Мексика-Америка соғысынан кейін Закари Тейлор президенттікке вигтердің ықтимал үміткері ретінде көрінді, және Уид оның сәтті күш-жігерін қолдады. Бірақ Тейлор да Харрисон сияқты қызмет барысында қайтыс болды. Уид Нью-Йорктің консолидациялық заңын қабылдауда жетекші рөл атқарды, ол Нью-Йорк орталық темір жолын құрды, ол сол кезде АҚШ-тың ең ірі компаниясы болды. Уидтің рөлі ерекше болды, өйткені ол консолидациялық заңды бекіту үшін негізінен досы Эрастус Корнингке көмектесу үшін жұмыс істеді, Корнинг жобаның қаржылық демеушісінің бірі болған, бірақ ол демократ болды және Уидке саяси қарсылық көрсетті. Уид Нью-Йоркте жақсартулар мен реформалар жасау үшін саяси ықпалын пайдаланды. 1847 жылы ол Касл Гарденді келген иммигранттардың негізгі қабылдау орталығы ретінде белгілеуге және олардың АҚШ-қа кіргенде қорғалуын қамтамасыз ету үшін заңдар қабылдауға басты жауапкершілікті алды. 1850-ші жылдардың ортасында оның күш-жігері Нью-Йорк порты жөніндегі комиссия құрылуына әкелді, бұл комиссия Нью-Йорк қаласының су жолдарында жақсартулар ұсына отырып, сауданы дамытуға тырысты. 1855 жылы Орталық парк құрылысы басталғанда, Уид алғашқы парк комиссиясын таңдауда маңызды рөл атқарды. 19-шы ғасырдың ортасында түрмелерді реформалау және үкіметтік қайырымдылық қызметтерін реформалау қозғалыстары күшейгенде, Уид Нью-Йорк қаласы үшін бейтарап қайырымдылық және түзету кеңесін тағайындауға басты жауапкершілікті алды. Уид сонымен қатар Нью-Йорк полиция департаментін реформалауға ықпал етті, оның ішінде полиция комиссарлары кеңесін құруға қатысты.
1852 жылғы науқан
1852 жылы президенттікке басты үміткерлер вигтердің арасынан – қазіргі президент Миллард Филлмор, Мемлекеттік хатшы Дэниел Вебстер және генерал Винфилд Скотт еді. Филлмор, бұрын Уидтің қолдауында болған, Закари Тейлордың қайтысынан кейін президенттікке ие болды және Уидтің ықпалын қабылдамады. Осының салдарынан Уид оны толық мерзімге сайлауға қолдау көрсетуден бас тартып, Скоттты қолдады. Филлмордың ұзақ жылдар бойы қарсыласы болған Сьюард та Скоттты қолдауға шешім қабылдады. Науқан барысында Уид 1850 жылғы беделсіз келісімге қолдау көрсету Виг партиясының тарап кетуге жақын екенін және жеңіліске ұшырағанын көрсетті деген тұжырымға келді, сондықтан ол Еуропаға ұзақ сапар жасап, Англия, Франция, Германия және басқа да елдерді аралап, кінәланбауын қамтамасыз етті. Ол 1852 жылдың қараша айында демократ Франклин Пирс жеңіске жеткен сайлаудан кейін бір жылдан астам уақыт бойы шетелде қалды.
Құрылтайшысы
Уид АҚШ-қа оралған кезде Уиг партиясы Канзас-Небраска заңына байланысты жарылып кетті, оңтүстік Уигтер партиядан шығып Демократтарға қосылды, ал солтүстік Уигтер, Сьюард сияқты, құлдыққа қарсы партия ретінде Республикалық партияны құрды және Демократтарға қарсы басты оппозиция болды. Уид Республикалықтарға қосылды, ал "Evening Journal" жетекші Республикалық газетке айналды. Уид 1854 жылы Сьюардтың Сенатқа қайта сайлануын, ал 1856 жылы Джон К. Фремонттың Республикалық партиядан президенттікке ұсынылуын қолдады. Фремонт 1856 жылғы сайлауда Демократ Джеймс Бьюкененге шамалы айырылып жеңіліске ұшырады.
1860 жылғы сайлау
Бьюкененнің сәтсіз басқаруы және демократтардың құлдық мәселесі бойынша жікке бөлінуі 1860 жылы республикашылдардың жеңісіне мүмкіндік жасады. Уид 1860 жылғы Республикалық Ұлттық Конвентте Сьюардтың үміткерлігін ілгерілету үшін жұмыс істеді, көптеген сарапшылар үшін бұл бәрінен бұрын белгілі бір нәтижеге қол жеткізілгендей көрінді. Алайда, Сьюардтың құлдыққа қатысты өткір көзқарастары және вигтік саяси басшы ретіндегі беделі, енді жаңа ғана құрылған Республикалық партияның көптеген бұрынғы демократтарын қынжырды. Авраам Линкольннің жақтастары осы әлсіз тұстарды пайдаланып, Линкольннің үміткерлігін қамтамасыз етті. Көңілі толмаса да, Уид және Сьюард екеуі де Линкольнді жалпы сайлауда қолдады. Линкольн сайлауда жеңіске жетіп, Джон К. Брекинридж, Джон Белл және Стивен А. Дугласты жеңді.
Азаматтық соғыс
Линкольнның инаугурациясынан кейін Сьюард Мемлекеттік хатшы болды. Уид ресми емес елші және саяси кеңесші болды, Севард пен Уид Америка Азамат соғысы кезінде Линкольн мен Одаққа маңызды қолдау көрсетті. 1861 жылы Уид Винфилд Скоттпен бірге Парижге сапар шекті, онда олар Америка консулы Джон Бигелоуға Ұлыбританиямен дипломатиялық жанжал тудырған «Трент ісін» реттеуге көмектесті. Сол жылы Уид архиепископ Джон Хьюзбен бірге Еуропаға сапар шекті, және Англия мен Францияда үкімет пен қоғамдық пікірге ықпал етіп, Одаққа қолдау көрсетуге тырысты. 1862 жылдың желтоқсанында Линкольн Уидтен Нью-Йорк штатының губернаторы Хорацио Сеймурға хабар жеткізуін сұрады. Егер Сеймур басқа «Бейбіт демократтарды» Одақты қайта құруды қолдауға көндірсе, оған президенттікке жол ашуға уәде берді. Уид бұл хабарды жеткізді, бірақ Сеймур көптеген «Бейбіт демократтар» сияқты, Одақты қолдады, бірақ Линкольн әкімшілігінің артық әрекеттері деп санайтын нәрсеге сын көзбен қарады. 1863 жылдың ақпан айында Уид Линкольн үшін арнайы тапсырма орындады: Линкольн одан белгілі бір мақсат үшін 15 000 доллар (2020 жылы шамамен 390 000 доллар) құпия түрде жинауын сұрады. Уид Нью-Йорк қаласында болғанда, ертеңгісіне Вашингтонға келуді сұраған телеграмма алды. Олар ертеңгі күні кездескенде, Линкольн ақшаның шұғыл түрде қажет екенін және оны мемлекеттік қаражаттан алу мүмкін емес екенін түсіндірді. Уид ақшаны жинады, бірақ Линкольн оның не үшін қажет болғанын және қалай пайдаланылғанын ешқашан түсіндірмеді. Уид Линкольннің Азат ету туралы жарлыққа (Emancipation Proclamation) қол қою шешімін сынға алды, оны тым радикалды және даулы деп санады және кезең-кезеңімен азат ету жүйесін енгізуге сәукес келмейтінін дәлелдеуге тырысты. 1863 жылдың басында ол «Evening Journal» газетінің редакторы қызметінен кетті, себебі соғысты жүргізу және соғыстан кейінгі жаңару мәселелерінде Радикалдық Республикашылдардың көзқарасымен келіспеді, бірақ адал Республикашыл болғандықтан бұл келіспеушілікті жария еткісі келмеді. Уид 1863 жылдың 27 қаңтарында баспа және шығару бизнесінен зейнеткерлікке шыққандығын жариялады. Одан кейінгі күндері оның «қоштасу сөзі» бірнеше газетте толыққанды жарияланды. Нью-Йорктегі федералдық қызметтерді бөлу Линкольнге қиындық туғызды, өйткені Уид пен оның қарсыластары үкіметтік тағайындауларды бақылау үшін күресті. 1864 жылы Линкольн Қаржы министрі Салмон П. Чейстің Нью-Йорк қазынашылығының жаңа орынбасарына таңдауын тоқтатып, Уидтің ықпалын күшейтті, бұл Чейстің отставкасына әкелді. Линкольн 1864 жылғы сайлауда Уидтің қолдауын қамтамасыз ету үшін радикалдық Республикашыл Хирам Барниді Нью-Йорк портының басшысы қызметінен босатып, оның орнына Уидтің одақтасы Симеон Дрейперді тағайындады. Линкольннің қайтысынан және соғыстың аяқталуынан кейін Уид пен Сьюард президент Эндрю Джонсонмен радикалдық Республикашылдарға қарсы одақтасты. Екеуі де Джонсонның жаңаруға қатысты консервативті көзқарасын қолдады және Сьюард Джонсон басшылығындағы Мемлекеттік хатшы қызметін сақтап қалды.
Зейнеткерлік
1867 жылы Уид қоғамдық өмірден зейнеткерлікке шығып, Олбаниден Нью-Йорк қаласына көшіп барды. Ол қысқа мерзімге «Commercial Advertiser» газетінің иесі және редакторы болды, саясатқа белсенді қатыспаса да, бұрынғыдай беделге ие болмады. Уид Улисс Гранттың президенттік әкімшілігін жақтады. Сонымен қатар, ол Мэри Тодд Линкольнмен ашық қарым-қатынаста болды, ол Линкольн қаза болғаннан кейін оған федералды қаржылық көмек беруге қарсы болғаны үшін оны сынады. Өмірінің соңғы жылдары Уид Нью-Йорк тарихы туралы ақпарат алған авторларға жиі хат жазды, әсіресе Уид жастық шағында тұрған қалалардың дамуына қатысты мәліметтермен бөлісті. Ол 1840 жылдары қолға алған автобиографиясын аяқтады, ол 1883 жылы қызы Харриет тарапынан жарияланды. Уидтің немересі Турлоу Уид Барнс 1884 жылы «Турлоу Уидтің өмірі» атты өмірбаянын шығарды.
Өлім және жерлеу
Өмірінің соңғы айларында Уид ауырып, соқырлық пен бас айналудан зардап шекті. 1882 жылғы 22 қарашада Нью-Йорк қаласында қайтыс болды. Оның қоштасу рәсімі Манхэттендегі Бірінші пресвитериан шіркеуінде өтті. Қолымға алушылардың қатарында Джеймс Уотсон Уэбб, Гамильтон Фиш, Фредерик В. Сьюард, Джон МакКин және Джеймс Боуэн болды. Шараға Джеймс Г. Блейн, Уильям М. Эвартс, Эдвин Д. Морган, Эдвардс Пьерпонт, Гамильтон Фиш II, Фредерик А. Конклинг және көптеген қазіргі және бұрынғы лауазым иелері мен газет баспагерлері қатысты. Уид Албани ауылдық зиратына жерленді.
Отбасы
1818 жылғы 26 сәуірде Уид Куперстауннан Кэтрин Острандермен (1798–1858) үйленді. Олар 1814 жылы үйленуге келіскен, бірақ олар үлкеніп, Уид өз мамандығында бекінгенше күтуді қалаған ата-аналарының тілегін орындады. Олардың балалары: баспа бизнесінде әкесімен бірге жұмыс істеген Джеймс Бердсолл (1820–1851); ешқашан үйленбеген және әкесінің хатшысы болған Харриет Энн (1819–1893); Уильям Барнс ағаның әйелі Эмили (1827–1889); және Огден М. Алденге үйленген Мария (1823–1896). Уидтің немересі Уильям Барнс кіші "Албань кешкі журналын" басып шығарды және жариялады. Ол сонымен қатар Нью-Йорк штатының Республикалық партиясының көп жылдық жетекшісі болды. Уидтің немересі Катарина Уид Барнс белгілі фотограф болды. "Торлоу Уидтің өмірі" атты кітапты жазумен қатар, немересі Торлоу Уид Барнс (1853–1918) Houghton, Mifflin & Co баспасында басшы қызметкер болды. Ол сондай-ақ Ханкоу мен Шандун провинциясының порттары арасындағы темір жол операторы ретінде Қытайдағы бизнес мүдделерін жүзеге асырды.