Кіріспе

Сиэтл қаласының заң шығарушы органы, Вашингтон штаты

Сиэтл қалалық кеңесі – Сиэтл қаласының заң шығарушы органы, Вашингтон штаты. Кеңес тоғыз мүшеден тұрады, олардың мерзімі төрт жылды құрайды, олардың жетісі сайлау округтері бойынша, ал екеуі – қала бойынша көпмандатты округтерден сайланады; барлық сайлаулар партиялық сипатта емес. Кеңес қала бюджетін бекітуге толық жауапкершілігін жүктеледі және Сиэтл тұрғындарының денсаулығы мен қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған заңдар мен саясатты әзірлейді. Кеңес қаланың полиция, өрттен қорғау, саябақтар, кітапханалар, электр энергиясы, сумен жабдықтау, қатты тұрмыстық қалдықтар және дренаж жүйелеріне қатысты барлық заңнаманы қабылдайды. (Сиэтл қаласының мэрі кеңес құрамына кірмейді.)

Сайлаулар

Қалалық кеңес мүшелерін сайлау тақ жылдары өтеді, жалпы округтан сайланатын орындар округтік орындардан кезегімен алмастырылады. Қалалық кеңес мүшелерінің өкілеттігі 1 қаңтарда басталады, бірақ салтанатты шаралар келесі дүйсенбіде өтіп жатады. Кеңес лауазымдары ресми түрде партиялық емес, бюллетеньде партиялық белгілер көрсетілмейді. Үміткерлердің партиялық тиестілігі олардың өздері жариялаған ақпаратқа негізделген. Вашингтондағы басқа да сайлаулар сияқты, барлық үміткерлер алдымен бірігіп сайлауға түседі, содан кейін ең көп дауыс жинаған екеуі басты сайлауға қатысады. Үміткерлер Сиэтл қаласының ерекше демократиялық ваучер бағдарламасына қатыса алады, ол тұрғындарға үміткерлерге сайлау науқаны үшін қаржы жәрдемдесуге арналған ваучерлер ұсынады.

Тарих

Сиэтл алғаш рет 1865 жылдың 14 қаңтарында Аумақтық заң шығарушы жиналыстың актісі арқылы қалашық ретінде құрылды. Қалалық жарғы Сиэтлді басқару үшін бес мүшеден тұратын сенімділер кеңесін белгіледі, ол азаматтарды басқа лауазымдарға тағайындады. Аталған акт 1867 жылдың 18 қаңтарында қаланың басқарушы азаматтарының көпшілігі тарату туралы өтініш білдіргеннен кейін күшін жойды. Сиэтл 1869 жылдың 2 желтоқсанында қайтадан, енді қала ретінде құрылды. Жаңа бірпалаталы заң шығарушы орган, Жалпы Кеңес деп белгілі болды, бір жылдық мерзімге жалпы сайлау арқылы сайланды. 1884 жылы жалпы сайлау жүйесі 14 округ және төрт мүшеден тұратын жүйемен алмастырылды, барлығы екі жылдық мерзімге сайланды. 1890 жылы қабылданған "Өзін-өзі басқару туралы" жарғы қалалық кеңесті екіпалаталы заң шығарушы органға қайта ұйымдастырды, оған тоғыз мүшеден тұратын Алдермендер кеңесі және он алты мүшеден тұратын Делегаттар палатасы кірді.

Аудандық сайлау

2013 жылы Сиэтл сайлаушылары 19-шы қағидалық өзгерісті мақұлдады, онда Сиэтл қалалық кеңесінің тоғыз лауазымы жеті округтен сайланатын орынға және екі қалалық, жалпы сайлау арқылы сайланатын орынға бөлінеді. Екі жалпы сайланатын орынға сайлау жеке жарыс ретінде өткізіледі, демек нәтижелері пропорционалды емес. Әрбір орын екі кезеңде толтырылады: тамыз айында алдын ала сайлау өтеді, онда ең көп дауыс жинаған екі кандидат қараша айындағы басты сайлауға қатысады. Округтерге жартылай көшу 2013 жылғы 2, 4, 6 және 8-ші лауазымдарға сайлаудың екі жылдық мерзімге қысқартылуымен басталды. 2015 жылғы сайлау айналымында барлық тоғыз лауазым сайланды, бірақ жеті округтен сайланатын лауазымдар толық, төрт жылдық мерзімге сайланды, ал екі жалпы сайланатын лауазым екі жылдық мерзімге қысқартылды.

Уақыт шкаласы

1869–1883 – Кеңестің жеті мүшесі бір жылдық мерзімге сайланды. 1884 – Кеңестің тоғыз мүшесі сайланды: әрқайсысынан үш адам үш округтен екі жылдық мерзімге сайланды. 1886 – Бір округ қосылды, Кеңес сегіз мүшеге дейін азайтылды: әр округтен екі адам екі жылдық мерзімге сайланды. 1890 – «Өзін-өзі басқару туралы» жарғы сегіз округ пен екі палаталы заң шығару органын белгіледі. Делегаттар кеңесі тоғыз мүшеден тұрды, олар төрт жылдық мерзімге сайланды. Делегаттар палатасы 16 мүшеден тұрды – әр округтен екі адам, екі жылдық мерзімге сайланды. 1892 – Тоғыз округ болу үшін бір округ қосылды. Екі палатаның да құрамында тоғыз мүше болды – барлығы округтерден сайланды. 1896 – Жаңа «Өзін-өзі басқару туралы» жарғы бір палаталы заң шығару органын, тоғыз округпен қайта орнатты. Әр округтен екі жылдық мерзімге бір Кеңес мүшесі, жалпы сайлаудан төрт жылдық мерзімге төрт мүше сайланды. 1905 – 11 округ болу үшін екі округ қосылды. Әр округтен бір Кеңес мүшесі, жалпы сайлаудан төрт мүше – барлығы 15 Кеңес мүшесі. 1907 – Жарғыға жыл ішінде екі рет өзгеріс енгізілді, алғашқысында тағы екі округ қосылып, Кеңес құрамы 17-ге дейін артты. Кейін тағы бір округ қосылып (барлығы 14 округ болды), Кеңес құрамы 18 мүшеге дейін өсті. 1910 – Жарғыға түзетулер енгізіліп, округтер жойылды, Кеңес құрамы тоғыз мүшеге дейін азайтылды, олар үш жылдық мерзімге жалпы сайлаудан сайланды. Бұл 1911 жылы күшіне енді және 1946 жылға дейін өзгеріссіз сақталды. 1910 жылғы Жарғыға енгізілген түзетулер сайлауды партиялық емес етті. Осыған дейін Кеңеске (және басқа қалалық лауазымдарға) кандидаттар партиялық тізімдер бойынша сайланды. 1946 – Жаңа Жарғы төрт жылдық мерзімді белгіледі. 2013 – Қала тұрғындары кеңес мүшелерін сайлау схемасын негізінен округтік жүйеге ауыстыру туралы шешім қабылдады. 2015 – Жаңа біріктірілген округтік/жалпы сайлау жүйесі бойынша өткен алғашқы кеңес мүшелері сайлауы.

Жалақы

2006 жылы Сиэтл қалалық кеңесінің жалақысы алғаш рет 100 000 доллардан асты. Бұл Сиэтл қалалық кеңесін АҚШ-тағы ең жоғары жалақы алатындардың қатарына қосты, ол Лос-Анджелес пен Филадельфиядан кейін ғана қалды. 2010 жылы Кеңес мүшелері Салли Багшоу, Ричард Конлин, Ник Ликата және Майк О'Брайен жылына 117 533,52 доллар табады. 2011 жылы қайта сайланған кеңес мүшелері Тим Берджесс, Салли Дж. Кларк, Джин Годден, Брюс Харрелл және Том Расмуссен 2012 жылдың 1 қаңтарынан бастап жылдық жалақысы 119 976,48 доллар болады. Олардың жалақысы 2015 жылдың 31 желтоқсанына дейін осы деңгейде сақталады. 2017 жылдың қаңтар айында кеңес мүшелерінің жалақысы сағатына 59,08 доллар деп бекітілді (кеңес мүшелеріне ай сайын жалақы төленеді, бірақ жарияланған өтемақы жоспары сағаттық есеппен көрсетіледі). Бұл жылдық жалақысы 123 359,04 долларға тең. 2018 жылғы жағдай бойынша кеңес мүшелерінің жалақысы сағатына 62,11 доллар, бұл 2017 жылғыдан 5% жоғары. Бұл жылдық жалақысы 129 685,68 долларға тең. 2021 жылдан бастап аудандық кеңес мүшелерінің жалақысы сағатына 65,32 доллар деп бекітілді. Жыл сайын кеңес мүшелері 140 000 долларға дейін табыс табады.

Кеңес төрағасы

Сиэтл қалалық кеңесі сайлаудан кейінгі жылдың 1 қаңтарынан бастап екі жылдық мерзімге өз қатарынан Кеңес төрағасын сайлайды. Кеңес төрағасы қаланың заң шығару бөлімінің ресми басшысы болып табылады. Бұдан өзге, оларға мынадай міндеттер жүктеледі:

Комитеттерді құру және комитет төрағалары мен мүшелерін тағайындау. Толық кеңес отырыстарын жүргізу. Қала әкімі болмаған немесе қызметке қабілетсіз болған жағдайда, оның міндеттері мен жауапкершіліктерін өз мойнына алу.