Кіріспе
Австралиялық саясаткер Аманда Элоиз Ванстоун (қыз есімі О'Брайен; 7 желтоқсан 1952 жылы туған) – Австралияның бұрынғы саясаткері және Италиядағы бұрынғы елшісі. Ол 1984 жылдан 2007 жылға дейін Оңтүстік Австралия атынан Либерал партиясының сенаторы болды және Говард үкіметінде бірнеше министрлік лауазымды атқарды. 2007 жылы Сенаттан кеткеннен кейін 2010 жылдың шілдесіне дейін Италиядағы Австралия елшісі қызметін атқарды. Оның Иммиграция министрі қызмет еткен кезінде Иммиграция, көпмәдениет және халықтар істері департаментіндегі әртүрлі дау-дамайларға толы болды.
Amanda Eloise Vanstone (née O'Brien; born 7 December 1952) is an Australian former politician and a former Ambassador to Italy. She was a Liberal Senator for South Australia from 1984 to 2007, and held several ministerial portfolios in the Howard government. After her resignation from the Senate in 2007, she then served as the Australian Ambassador to Italy until July 2010. Her time as Minister for Immigration was marked by controversies within the Department of Immigration and Multicultural and Indigenous Affairs.
Ерте өмір
Ванстоун Аманда Элоиз О'Брайен 1952 жылдың 7 желтоқсанында Оңтүстік Австралияның Аделаида қаласында дүниеге келді. Ол төрт баланың ең кішісі. Әкесі үш жасында қайтыс болды. Одан көп ұзамай анасы қайтадан тұрмысқа шықты, бірақ одан да көп ұзамай оның әкесі де қайтыс болды. Ол Санкт-Петер колледждік қыздар мектебінде білім алды. Ванстоун әйелдер басқарған отбасыда өскендіктен және әйелдер басқаратын мектепке барғандықтан, ер адамдардың билігіне бағынбайтынын айтады. Аделаида университетінде Ванстоун гуманитарлық ғылымдар бакалавры және құқық бакалавры дәрежелерін алды. Ол сонымен қатар Оңтүстік Австралия технология институтынан – қазіргі Оңтүстік Австралия университетінен – заңгерлік практика бойынша диплом мен маркетингтік зерттеулер сертификатын алды. 1980 жылдардың соңында Аделаидадан келген коммерциялық заңгер Тони Ванстоунға үйленді және оның тегін алды. Саясатқа кірмес бұрын, ол ірі дүкенде сатушы болып жұмыс істеді, кейіннен суреттер мен сурет жақтауларын сатумен жеке кәсіп ашты. Ол сондай-ақ заңгер ретінде де жұмыс істеді.
Саяси мансап
1984 жылдың желтоқсанында 31 жасында Ванстон Оңтүстік Австралиядан сенатор ретінде Австралия Сенатының ең жас мүшесі болып сайланды. Ол сол жылы Либералдық партиядан сайланған 27 сенатордың бірі болды. Ванстонның Сенаттағы тұңғыш сөзі 1985 жылдың 27 наурызында жаңғырылып, Боб Хоук басқаратын сол кездегі Еңбек үкіметіне қатысты жас австралиялықтардың көкейкесті мәселелерін қамтыды. Ванстон 1987 жылдан 1988 жылға дейін, 1989 жылдан 1990 жылға дейін және 1993 жылдан 1996 жылға дейін оппозициялық көлеңкелік министрліктің құрамында болды, 1994 жылдан 1996 жылға дейін көлеңкелік бас прокурор және Әділет министрі міндетін атқарды. 1990 жылдың мамырында оппозициялық қатардағы депутат ретінде Ванстон парламент отырыстарын телеарнаға тікелей эфирде көрсетуді енгізуде маңызды рөл атқарды. 1996 жылдың наурыз айында Ванстон Джон Говардтың кабинетіндегі екі әйелдің бірі (Жоселин Ньюманмен бірге) атанды және Жұмыспен қамту, Білім беру, Оқу және Жастар ісі жөніндегі министр болып тағайындалды. Ол бұл лауазымда Китинг үкіметі құрған жұмыспен қамту бағдарламаларын күрт қысқартып, көп сынға ұшырады. 1997 жылдың қазанында ол кабинеттен шеттетіліп, Әділет министрі болып тағайындалды, ал 1998 жылдың қазанында бұл лауазым Әділет және Кеден министрі болып өзгертілді. Ванстон 2001 жылдың қаңтарында қайтадан кабинетке оралды, Отбасы және Қоғамдық қызметтер министрі болып тағайындалды. Осы кезеңде ол сондай-ақ Әйелдер мәртебесі жөніндегі Премьер-министрге көмекші министр болды. Отбасы және қоғамдық қызметтер саласында ол Centrelink-ті қоса алғанда, Австралияның әлеуметтік қамсыздандыру бағдарламаларына жетекшілік етті, бұл әлеуметтік белсенділердің сынына ұшырады. Ванстон Говард үкіметінің саясатын жиі қорғады, ал сол кездегі Отбасы және қоғамдық қызметтер жөніндегі көлеңкелік министр Уэйн Суон оны "қоғамның ең осал топтарына шабуыл жасаудан ләззат алатын саяси гиена" деп сипаттады. 2003 жылдың қазанындағы қайта құру кезінде Говард Ванстонды Иммиграция және Көпмәдени және Ұлттық істер министрі және Премьер-министрге Татуласу жөніндегі министрге көмекшісі етіп тағайындады, бұл үкіметтегі ең қиын лауазымдардың бірі болды, себебі қайықпен келген адамдар және Австралияның "Тынық мұхиты шешімі" туралы даулар қызып жатты. Оның бұл лауазымдағы ең маңызды шешімі – Аборигендер және Торрес бұғазы аралдарының комиссиясын (ATSIC) тарату болды. ATSIC-ті таратуды көпшілік қолдады, бірақ оның орнына не қою керек деген мәселеде пікір таласы болды. 2005 жылы Ванстон бірнеше дауға қатысты, олардың бірі қытай дипломаты Чэнь Йонглиннің елден қашуымен, ал қалғандары Австралия азаматтары мен тұрақты тұрғындарының депортациясымен байланысты болды, оларды оның ведомствосы жағымсыз деп санады – Корнелия Рау, Вивиан Альварес Солон, Стефан Нистром және Роберт Джовичич ісі. Австралияның бұрынғы Федералды полиция комиссары Мик Палмердің жүргізген тергеуі Иммиграция департаментінің Корнелия Рауға қатысты әрекеттерін қатты сынады. Корнелия Рау Австралия азаматы болып саналды, оны заңсыз көшіп келген деп есептеді және Брисбендегі әйелдер түрмесінде алты ай бойы ұстады. Ол сондай-ақ 2005 жылы итальяндық шенеуніктер қауіпті мафиялық тұлға ретінде айыптаған Франческо Мадаффериге виза бергені үшін де сынға ұшырады. Шындығында Мадаффери Калабриялық "Ндрангета" мүшесі деп есептеледі, Австралияда "Құрметті қоғам" деп аталады, ол ұқсас болғанымен, Сицилия мафиясынан ерекшеленетін қылмыстық ұйым (бірақ, әдетте барлық мұндай ұйымдарды бірге "Мафия" деп атайды). Франческо және оның ағасы Антонио ("Тони") Мадаффери, Мельбурнның көтерме жеміс-жидек және көкөніс базарындағы дүкен иелері (Құрметті қоғамның бақылауында болғандығы белгілі), Виктория полициясының ұйымдасқан қылмыс жасағының есебінде шантаж, қорқыту және кісі өлтіруге қатысы бар қылмыстық отбасының мүшелері деп айыпталды. Бұл есеп 2000 жылы Франческоның депортацияға қарсы күресі кезінде сотта жарияланды, бірақ кейіннен Әкімшілік апелляциялық сот судьясы оны атын атамаған және сенімді емес полиция хабаршыларынан алынған ақпарат бар деп қабылдамады. Ванстон Мадаффериге виза беру шешімін оның психикалық ауруға шалдыққандығымен негіздеді. Алайда, Мадафферидің туыстары мен серіктестері Либералдық партияға 100 000 долларға дейін қаржы жұмсағандығы және Либералдық партияның төрт саясаткері виза мәселесін Мадафферидің жақтастарымен немесе Ванстонның кеңсесімен талқылағандығы хабарланды. 2008 жылдың тамызында Мадаффери Австралияның басқа да күдікті қылмыстық басшыларымен бірге (Австралиялық "Ндрангета" басшысы Паскуале "Пат" Барбароны қоса алғанда) қамауға алынып, ең ірі экстази партиясы табылғаннан кейін айыптаулар қойылды, құны 440 миллион долларға бағаланды. 2006 жылдың қаңтарындағы министрлердің қайта құрылымы кезінде Ұлттық істер Мал Броуға берілді. Ванстонның лауазымы Иммиграция және Көпмәдени істер министрі болып өзгертілді. 2007 жылдың қаңтарында сенатор сайлау жылындағы қайта құру кезінде кабинеттен алынып, Кевин Эндрюс жаңа Иммиграция және азаматтық департаментінің (DIAC) Иммиграция министрі болып тағайындалды. 2006 жылдың шілдесінде Ванстон Оңтүстік Австралиядағы аграрлық бизнес Wasley's Piggery-дегі үлесі үшін сынға ұшырады. Wasley's компаниясы Animal Liberation Australia тобы жариялаған жануарларға қатысты жағдайлардың суреттерінен кейін сынға ұшырады, олардың пікірінше, штаттың жануарларға қатысты ережелеріне сәйкес келмейді. Ванстон "Мен тек бизнес акционерімін" деп мәлімдеді. Кейін RSPCA инспекция жүргізіп, шошқаларға арналған клеткалардың көлемі реттеуден кіші екенін анықтады, бірақ бұл көлем тек ұсыным ретінде қарастырылады және міндетті емес еді. 2007 жылдың ақпанында ол өзінің "Австралияға Ода" атты өлеңін жариялады. 2007 жылдың 26 сәуірінде Ванстон саясаттан шұғыл қадам басқанын жариялады, журналистерге "Болашаққа қарау әрқашан маңызды және осыған байланысты мен өмірімнің келесі кезеңіне көшуім керек" деді. Ол Италиядағы елші болып тағайындалатыны хабарланды. 2012 жылдың қазанында Ванстон Порт Аделаида футбол клубының директорлар кеңесіне қосылды. 2012 жылы Аманда Ванстон ABC Radio National бағдарламасының "Counterpoint" арнайы қонағы болды, ал 2013 жылдан бастап әртін сенбіде сағат 16:00-де толық уақытты жүргізушісі болып жұмыс істейді. 2013 және 2014 жылдары ол Эбботт үкіметінің Австралия үкіметінің бюджетін жақсарту мақсатымен құрылған Ұлттық аудит комиссиясының мүшесі болды. Ол Vision 20/20 Australia төрағасы.
Саяси көзқарастар
Ванстоун – бұрынғы Либералдық партия саясаткері, 2013 жылдан бері Counterpoint радио бағдарламасын жүргізіп, ABC телерадиокомпаниясында саяси журналист болып жұмыс істеді. 2015 жылы Либералдық партия басшылығы үшін болған сайыста ол Малкольм Тернбуллдың үміткерлігін, Тони Эбботтыкін емес, қолдады, нәтижесінде Тернбулл премьер-министрлік лауазымын иеленді. Ол өзін "консерватор" емес, "либерал" деп сипаттайды. Ол Австралия Либералдық партиясының орталық топтарының белді мүшесі және жас либералдық саясаткерлерге, оның ішінде оңтүстік австралиялық Кристофер Пайнға кеңесші болды.