Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Балық түрлері
балықтардың белгілі бір түрі
Species of fish
a particular species of fish
Құс лағыны (Oncorhynchus keta), сондай-ақ ит лағыны немесе кета лағыны деп те аталады, бұл Солтүстік Тынық мұхитының және Берингия Арктикасының жағалауындағы өзендерге тән Oncorhynchus (Тынық мұхит лағы) тұқымдасына жататын анадромды лағылардың түрі, және Солтүстік Америкада көбінесе "күміс брит лағыны" сауда атауымен сатылады. "Chum salmon" ағылшын атауы чинук жаргонындағы "tzum" сөзінен шыққан, ол "дақты" немесе "белгіленген" дегенді білдіреді; ал ғылыми атаудағы "keta" сөзі орыс тілінен келген, ол өз кезегінде Шығыс Сібірдің евенки тілінен алынған. "Ит лағыны" термині Аляскада ең көп қолданылады және Аляска тұрғындары өз иттерін тамақтандыру үшін пайдаланатын лағыны білдіреді. Жапонияда құс лағыны "ақ лағын" (白鮭 シロサケ), "күзгі лағын" (秋鮭 アキサケ) немесе жай ғана "лағын" (鮭 サケ) деп аталады, ал тарихи тұрғыдан алғанда, Мэйдзи кезеңіне дейін кунъёми тілінде "тасты Церцидифиллум (кацура балығы)" деп аталған. Қытайда бұл лағы "құйрықты мұрынды лағын" (钩吻鲑) деп академиялық тұрғыдан белгілі, бірақ көбінесе "дамаха балығы" деп аталады, ол Қытайдың солтүстік-шығысындағы Хэцзе ұлттық азаматтары қолданатын балықтың нанай тіліндегі "дава имаха" атауынан алынған.
The chum salmon (Oncorhynchus keta), also known as dog salmon or keta salmon, is a species of anadromous salmonid fish from the genus Oncorhynchus (Pacific salmon) native to the coastal rivers of the North Pacific and the Beringian Arctic, and is often marketed under the trade name silverbrite salmon in North America. The English name "chum salmon" comes from the Chinook Jargon term tzum, meaning "spotted" or "marked"; while keta in the scientific name comes from Russian, which in turn comes from the Evenki language of Eastern Siberia. The term 'Dog Salmon' is most commonly used in Alaska and refers to the Salmon whose flesh Alaskans use to feed their dogs. In Japan, chum salmon is also known as the white salmon (白鮭 シロサケ), autumn salmon (秋鮭 アキサケ) or simply salmon (鮭 サケ), while historically it was known in kun'yomi as "stone Cercidiphyllum (katsura fish") up until the Meiji period. In Greater China, it is known academically as the "hook snout salmon" (钩吻鲑), but is more often called the damaha fish , which is borrowed from dawa ịmaχa, the Nanai name of the fish used by the Hezhe minority in northern Northeast China.
Сипаттама
Құсбалықтың денесі көптеген сальмонд тәрізділерге қарағанда тереңірек. Тынық мұхитында кездесетін басқа түрлер сияқты, анальдық қанатында 12-20 сәуле болады, ал Еуропалық түрлерде максималды саны 12-ге жетеді. Чамның теңіздегі түсі күмісті көк-жасыл, қараңғырақ түсте әлсіз дақтармен және жағы ақшыл болады. Олар тұщы суға өткенде түсі күңгірт зәйтүн жасылға өзгереді және ішкі түсі тереңдейді. Шаруалыққа дайын ересектердің құйрық сабасына жақын жерде қоңырқыл-күлгін жолақтар пайда болады, құйрыққа қарай түсі қоюлайды. Шаруалыққа дайын еркектерде әдетте сопақ мұрын немесе кәйп пайда болады, төменгі қанаттарының ұштары ақ түске боялады және тістері үлкейеді. Кейбір зерттеушілер бұл белгілердің жұптасу үшін бәсекелесуде қолданылатынын болжайды.
The body of the chum salmon is deeper than most salmonid species. In common with other species found in the Pacific, the anal fin has 12 to 20 rays, compared with a maximum of 12 in European species. Chum have an ocean coloration of silvery blue green with some indistinct spotting in a darker shade, and a rather paler belly. When they move into fresh water the color changes to dark olive green and the belly color deepens. When adults are near spawning, they have purple blotchy streaks near the caudal peduncle, darker towards the tail. Spawning males typically grow an elongated snout or kype, their lower fins become tipped with white and they have enlarged teeth. Some researchers speculate these characteristics are used to compete for mates.
Өлшемі
Ересек chum лососьінің салмағы әдетте 1,5-ден 6,8 кг аралығында болады, орташа ұзындығы 60-75 см. IGFA мойындаған барлық құралдар бойынша chum лососьінің әлемдік рекорды 1995 жылдың 11 шілдесінде Британдық Колумбияның Солтүстік жағалауындағы Эдье асуында (Прескотт және Порчер аралдары арасындағы бұғаз) Тодд Йоханссон ұстаған 10,6 кг лосось болып табылады; ал барлық құралдар бойынша ұзындық бойынша әлемдік рекорд 109 см, ол 2021 жылдың 20 қазанында Вашингтондағы Вайнучи өзенінде Викки Д. Мартин ұстады. Солтүстік Америкада chum лососьі Арктикадағы Маккензи өзенінен бастап Орегон штатындағы Умпква өзеніне дейін шарықталады, бірақ олар 1915 жылы Калифорниядағы Санта-Круз қаласының жанындағы Сан-Лоренцо өзенінде және 1950 жылдары Калифорнияның солтүстігіндегі Сакраменто өзенінде де кездескен. 2017 жылдың күзінде Сан-Францискодан солтүстікке қарай 40 шақырым жердегі Лагунитас сағасында шамамен алты chum лососьі санап шықты. Ашық мұхитта chum лососьі су қабатында жоғары орналасады, сирек 15 метрден тереңге түседі. Олардың әдеттегі жүзу тереңдігі күндіз беттен 3-6 метр, ал түнде 6-9 метр.
Adult chum salmon usually weigh from with an average length of The all tackle world record for chum recognized by the IGFA is and caught by Todd Johansson on July 11, 1995 at Edye Pass (a channel between Prescott and Porcher Islands in the Hecate Strait) in the North Coast region of British Columbia; while the all tackle length world record is caught by Vicki D. Martin on October 20, 2021 at Wynoochee River in Washington. In North America chum salmon spawn from the Mackenzie River in the Arctic to as far south as the Umpqua River, Oregon, although they were also reported in the San Lorenzo River near Santa Cruz, California in 1915 and the Sacramento River in northern California in the 1950s. In fall 2017 a half dozen chum salmon were counted in Lagunitas Creek about 25 mile (40 km) north of San Francisco, California. In the open ocean, chum salmon stay fairly high on the water column, rarely diving below Their typical swimming depths are from the surface during the day, and during the night.
Коммерциялық пайдалану және құны
2010 жылы Солтүстік Тынық мұхитында тіркелген кельб жамбылдың жалпы аулау көлемі 313 мың тоннаға жуық, бұл 91 миллион балыққа тең. Аулаудың жартысы Жапониядан, ал төрттен бірі Ресей мен АҚШ-тан алынған. 2010 жылы кельб жамбылдың аулау көлемі Тынық мұхитының барлық лосось түрлерінің жалпы салмағының 34%-ын құрады. Кельб жамбыл Солтүстік Америкадағы ең аз коммерциялық құндылыққа ие лосось. Аляскада өте көп болғанына қарамастан, коммерциялық балықшылар мен спорттық балық аулаушылар көбінесе оларды мақсат етпейді, себебі адамдардың тұтынуы үшін бұл лососьтің бағасы төмен және сұранысы аз. 1984-1994 жылдары Жапония мен Солтүстік Еуропада жаңа нарықтардың ашылуына байланысты соңғы нарық өзгерістері кельб жамбылға деген сұранысты арттырды. Олар кептірілген лосостің дәстүрлі көзі болып табылады.
The registered total harvest of the chum salmon in the North Pacific in 2010 was some 313,000 tons, corresponding to 91 million fish. Half of the catch was from Japan, and about a quarter each from Russia and the United States. In 2010, the chum salmon harvest was about 34% of the total harvest of all Pacific salmon species by weight. The chum salmon is the least commercially valuable salmon in North America. Despite being extremely plentiful in Alaska, commercial fishers and sport anglers often choose not to target them because of low market value due to the fact that the Chum Salmon is the least desirable Salmon for human consumption. Recent market developments have increased the demand for chum salmon, due to new markets developed from 1984 to 1994 in Japan and Northern Europe. They are a traditional source of dried salmon.
Қорғау
Қауіпке ұшыраған түрлер туралы заңға сәйкес, құссоры балығының екі популяциясы қауіпті түрлер тізіміне енгізілді. Олар – Худ каналының жазғы шабуыл тобы және Төменгі Колумбия өзенінің популяциясы.
Two populations of chum salmon have been listed under the Endangered Species Act as threatened species. These are the Hood Canal Summer Run population and the Lower Columbia River population.
Ауруларға бейімділік
Чамның айналмалы дертке төзімді болуы мүмкін деген пікір бар, бірақ бұл нақты белгілі емес.
Chum are thought to be fairly resistant to whirling disease, but it is unclear.