Швеция патшайымы Катарина Саксен-Лауэнбургская

Кіріспе

Швеция королевасы Кэтрин Саксен-Лауенбургтік (швед тілінде Катарина) (24 қыркүйек 1513 – 23 қыркүйек 1535) – Швеция королі Густав I-нің бірінші әйелі, сондай-ақ 1531 жылдан 1535 жылы қайтыс болғанға дейін Швеция королевасы болды.

Өмір

Екатерина Ратцебургте Саксен-Лауенбург герцогы Магнус I мен Брансвик-Люнебург герцогы Генрих IV қызы Екатеринаның отбасында дүниеге келді. Оның Густав I Швеция патшасына саяси себептермен үйленуі ұйымдастырылды. Густав швед тағына отырғаннан кейін көп ұзамай үйленгісі келді. Ол Данияның Доротеясына (оған да Гессеннің Филиппінің ұсынысы артық деп саналды) үйлену туралы келіссөздерінде сәтсіз аяқтады; Мекленбургтың Софиясы; Померанияның Аннасы (оның ата-анасы билігін тым тұрақсыз деп санады); және Польшаның Хедвигасы (оның ата-анасы швед реформасына байланысты келіссөздерді тоқтатты), соңында Саксен-Лауенбург герцогтігін қарастыруды ұсынды. Герцогтік кішкентай және кедей болса да, оның көптеген артықшылықтары болды: оның әулеті Еуропаның көптеген күшті әулеттерімен байланысты, бұл неміс князьдерімен құнды байланыс орнатуға мүмкіндік берді; ол протестант болды, бұл Швеция реформасы үшін маңызды болды, бірақ Екатеринаның анасы арқылы императорлық байланыстарды да қамтамасыз ете алды; бұл Данияға құнды байланыс орнатуға мүмкіндік берді, өйткені Екатеринаның үлкен әпкесі Доротея Данияның мұрагер ханзадасы Кристианға үйленген; және, ақыры, герцогтік сол кезде жалдамалы әскерлердің орталығы ретінде белгілі болды, бұл жаңадан құрылған билеуші Густав үшін маңызды болды. Келіссөздер 1528 жылы басталды, бірақ қалыңдықтың әкесі швед тағының тұрақтылығына күмәнданып, бірнеше жылға кешіктірді, күмәнділікті Далекарлия бүліктері сияқты оқиғалар ішінара растады. 1531 жылдың қыркүйегінде Екатерина Швецияға "патшалықтың ең жоғары иелері мен ханымдары" флотымен бірге келді. 1533 жылдың 13 желтоқсанында ол өзінің ең маңызды міндетін орындады – патша тағына мұрагерді дүниеге әкелді: болашақ король Эрик XIV. 1535 жылдың қыркүйегінде швед корольдік сарайына келген Дания королі Кристиан III-нің құрметіне өткен салтанатты кеште, королева Екатерина жүкті болған кезде Кристиан III-пен би кезінде құлап кетті. Құлау оны төсекке жатқызды және асқынуларға әкелді, ол 23 қыркүйекте дүниеге келмеген баласымен бірге қайтыс болды. Ол қайтыс болған кезде король Густав графтар соғысына қатысып жатқан еді, ал осы соғыстағы қарсыластары Любек пен Росток, корольді күміс таяқпен ұрып өлтірген деген қауесет таратып, оның шпионнан алған хабары бойынша Кристианға оның жамандағанын айтқан дегенді алға тартты. 1940 жылдары Екатеринаның сүйегін эксгумациялау кезінде мұндай жарақаттардың белгілері табылған жоқ, сондай-ақ оның отбасы тарапынан ешқандай айыптаулар келтірілген жоқ. Сонымен қатар, Кристиан III өзі Густав Вазаның досы болмаса да, жеке хаттарында королева Екатеринаның ауыр құлауын растады. Дәстүрлі тарих жазбаларында королева Екатеринаға жаман абырой берілді және оны көбінесе жаман үлгі ретінде көрсетті, Густав I-нің екінші патшайымы, королева Маргаретпен салыстырғанда, ол стереотиптік және өте идеалды патшайым ретінде бейнеленді.

Catherine was born in Ratzeburg to Magnus I, Duke of Saxe Lauenburg and Catherine, daughter of Henry IV, Duke of Brunswick Lüneburg. Her marriage to Gustav I of Sweden was arranged for political reasons. Gustav wished to marry shortly after having taken the Swedish throne. He had failed in his negotiations to marry Dorothea of Denmark (also proposed to by Philip of Hesse who was considered more advantageous); Sophia of Mecklenburg; Anna of Pomerania (parents considered his rule too unstable); and Hedwig of Poland (parents discontinued negotiations because of Swedish Reformation), and was finally advised to consider the Duchy of Saxe Lauenburg. Though the duchy was small and poor, it had many advantages: its dynasty was related to many of the most powerful dynasties of Europe, which would give valuable connections with the German princes; it was Protestant, which was important for the ongoing Swedish Reformation, but could also give Imperial connections through Catherine's mother; it would give a valuable link to Denmark, as Catherine's older sister Dorothea was married to Christian, the Crown Prince of Denmark; and finally, the duchy at that point was known as a center for mercenaries, which was important for Gustav as a newly established ruler. The negotiations started in 1528, but were delayed several years as the bride's father doubted the stability of the Swedish throne, doubt partially confirmed by events such as the Dalecarlian rebellions. In September 1531, Catherine was escorted to Sweden on a fleet by the "highest lords and ladies of the realm" headed by her future sister in law Margaret with her spouse Count John of Hoya, and met her future husband for the first time. On 13 December 1533, she fulfilled her most important task as queen consort by giving birth to an heir to the throne: the future King Eric XIV. In September 1535, during a ball given in honor of her brother in law, King Christian III of Denmark, who was visiting the Swedish royal court, Queen Catherine fell while pregnant during a dance with Christian III. The fall confined her to bed and led to complications, and she died on 23 September with her unborn child. At the time of her death, king Gustav was involved in the Count's Feud, and his opponents in this conflict, Lübeck and Rostock, spread the rumor that he had murdered his queen by beating her on the head with a silver cane after a report from a spy that she had slandered him to Christian while dancing. The exhumation of Catherine's skeleton done in the 1940s showed no sign of any such injury, and no accusations were ever made by her family. Furthermore, Christian III himself confirmed the serious fall of Queen Catherine in his private letters, even though he was no friend of Gustav Vasa's. In traditional history writings, queen Catherine was given a bad reputation and often presented as a bad example, by contrast to the second queen of Gustav I, Queen Margaret, who was made out to be a stereotypically and perfectly ideal queen.