Кіріспе

Прованс-Альп-Кот-д’Азур аймағындағы коммуна, Франция.

Сен-Жан-Кап-Феррат (Saint Jean Cap Ferrat; итал. San Giovanni Capo Ferrato) – Францияның оңтүстік-шығысындағы Прованс-Альп-Кот-д’Азур аймағындағы Альп Маритем департаментіндегі коммуна. 2012 жылы Кап-Феррат Монакодан кейін әлемдегі ең қымбат тұрғын үй орны деп танылды. Сен-Жан-Кап-Феррат Бюлье-сюр-Мер және Вильфранш-сюр-Мер қалаларының жанындағы мүйісте орналасқан және Кап-Ферратқа дейін созылады. Оның тыныштығы мен жылы климаты оны француз Ривьерасына демалысқа келетін еуропалық аристократия мен халықаралық байлардың сүйікті орнына айналдырды.

Тарих

Сен-Жан-Кап-Ферра ежелгі гректерде Анао деп белгілі болған. Қазіргі Кап-Ферра жеріне алғаш рет келті-лигурия тайпалары қоныстанды, содан кейін 6 ғасырдың соңында ломбардтар қоныстанды. Сант-Оспицио (немесе Сант-Хоспис) атты жалғыз өмір сүретін монах жарым аралының шығыс бөлігіндегі мұнарада тұрған деген әңгіме бар.

Орта ғасырлар

Сент-Жан-Кэп-Феррат бір кездері осы аймақта тұрған VI ғасыр монахының құрметіне Кап-Сент-Соспир деп аталған. 8 ғасырда Сент-Жан-Кэп-Феррат тарихы сарациндер осы жерді жаулап алып, 11 ғасырға дейін пираттардың базасы ретінде пайдаланған кезде өзгерді. 1388 жылы Сент-Жан-Кэп-Феррат аумағы Ницца графтығының барлығымен бірге келісімшарт бойынша Савой герцогтарына берілді (қараңыз, Вильфранш-сюр-Мер тарихы). Сент-Жан-Кэп-Феррат тарихында Савой герцогы Эммануэль Филиберт 1561 жылы Сент-Хосписте жағалауды жаугершілерден қорғау мақсатында бекініс салғаны айтылады. Бұл бекініс 1706 жылы Бервик герцогы Ниццаны король Людовик XIV-нің француз әскерлері басып алғанда қиратылды.

Қайта өрлеу дәуірі

XVIII ғасырда Сан-Жан-Кэп-Феррат тарихы өзгерді, осы кезде ресми түрде Сардиния Корольдігінің бөлігі болған аймақты француздар үнемі басып алып тұрды. Наполеон тақтан басқаннан кейін 1814 жылы ол Сардиния Корольдігіне қайтарылды. 1860 жылы Ницца графлығы шарт арқылы Францияға берілді, ал түбек корольдер мен бай саяхатшыларды қызықтыратын орынға айналды, бұл Сан-Жан-Кэп-Феррат тарихындағы жаңа кезең болды. Сен-Жанның шағын балықшылар ауылы дамыды және 1904 жылы жақын орналасқан Вильфранш-сюр-Мерден бөлініп, түбектің қалған бөлігімен бірге дербес коммуна құрылды.

Экономикалық өркендеудің "Белле Эпока" дәуірі

ХХ ғасырдың басында Бельгия королі Леопольд II Кэп-Ферратта бірнеше үйлер мен жасанды көл салып, жер теліміне ие болды. Басты резиденциясы – Вилла де Седрес, ол 1924 жылдан бері Марнье Лапостоллге (Гранд Марнье ісін құраушы) тиесілі және қазіргі таңда бөлігі ботаникалық бақ – Ле Седрес ботаникалық бағы болып табылады. 1905 жылы Беатрис Эфрусси де Ротшильд Кэп-Ферратты таңдап, қазір Вилла Эфрусси де Ротшильд мұражайы деп аталатын тоскан стиліндегі сарай салды. Бұл әдемі орналасқан жерді ерекше шарттармен жалдауға болады, салтанатты шаралар мен іс-шараларды өткізу үшін жасыл паркте және бақта пайдалануға мүмкіндік бар. Бүгінде Сен-Жан-Кэп-Ферратта әлемдегі ең қымбат жылжымайтын мүліктердің бірі орналасқан, ол әлі де байларды қызықтыруда. Қазіргі тұрғындарының арасында театр композиторы Эндрю Ллойд Вебер бар. Оның итальяндық және әдемі дәуірлік сарайларында көптеген мемлекет басшылары, аристократтар мен танымал тұлғалар қонақ еткен: Бельгия королі Леопольд II, Ротшильд баронессасы, Чарли Чаплин, Рейнир III, Дэвид Нивен, Сомерсет Моэм, Жан Кокто, Леди Кенмар және Родерик Кэмерон, Элизабет Тейлор және Ричард Бертон, Пьер және Сан-Шламбергер, Губерт де Живанши, Рейчел Ламберт Мелон, Мэри Уэллс Лоуренс, Исадора Дункан, Уинстон Черчилль, француз премьер-министрлері Морис Рувье және Рэймонд Барре. Ағылшын аристократы және танымал Корольдік Баккара жанжалының куәгері болған майор Беркли Левет, сыра зауытының мұрагері әйелі, бұрынғы Сибел Басспен бірге осы жерде тұрған.

Климат

Сен-Жан-Кэп-Ферраттың климаты жұмсақ Жерорта теңіздік климатқа ие. Орташа температура қаңтар айында ең төменгі көрсеткіштен жаз айларында жоғарылайды. Жазда жауын-шашын мөлшері өте аз. Мистраль желдері кейде соқса да, Сен-Тропе сияқты, таулардың қорғауы арқасында желдің күші азырақ болады.

Қысқы

Ауа температурасы жылдың үш айы ғана (желтоқсаннан ақпанға дейін) нөлден төмен түседі, ал француз Ривьерасындағы қыстар солтүстік Еуропа елдеріндегі суық әрі көңіл көтермейтін ауа-райымен салыстырғанда жылы болады.

Қала көрінісі

Француз Ривьерасының маржандары деп аталатын бұл тыныш балықшылар ауылы, өзінің жасыл шұрайлы өсімдіктерімен және тасты жағалауларымен бүкіл әлемге әйгілі. Ол Эз, Монако Княстығы және Канн сияқты танымал курорттарға жақын орналасқан.

Кап-Феррат саябағы

2011 жылы жабылған Кап-Ферра зообагы, әсерлі флора мен фауна коллекциясына ие болды. Онда суккуленттер мен кактустарды қоса алғанда, 300-ден астам өсімдік түрі болды. Сондай-ақ, 100 жылдан астам тарихы бар эвкалипт ағаштары да өсті. Зообақта түрлі жануарлар да тұрды.

Қасиетті Хоспис

Онда Мадонна мен Баланың өте үлкен қола мүсіні, 19 ғасырдың басында салынған шағын шіркеу және 1914-1918 жылдардағы соғыстың әскери зираты бар.

Ле Фаре

Сент-Жан-Кэп-Ферраттың ең қызықты жерлерінің бірі – 1862 жылы Наполеон III-нің шешімімен салынған маяқ. Ол француз жағалауын семафорлық тізбекпен жабдықтауды көздеген. Мақсаты – кемелердің қауіпсіз жүзуін қадағалау, кемелерге хабар тарату, теңіз апаттары болғанда көмек көрсету және алғашқы теңіздік метеорологиялық бақылаулар жүргізу болған.

Сан-Жан-Кап-Феррат порты

Бұл 560 орындық шағын марина. Француз Ривьерасында орналасқан, өте жақсы қорғалған және тыныш жер.

Гранд-Отель ду Кап-Феррат

1908 жылы салынған бұл сәнді ақ сарай құрылысынан бері Пол Дешенел, Джордж Буш және Билл Клинтон сияқты көптеген әлемдік тұлғаларды қабылдады. Виктория патшайымының қызы, Аргил герцогинясы Луиза ханшайым көптеген маусымдар бойы қонақ ретінде болды және оның інісі, Коннахт және Стратерн герцогі Артур ханзада жиі оны аралап тұрды. Ол жиырма жыл бойы Кап-Феррада тұрған.

Мәдениет

Белль Эпока дәуірінде Кап-Феррат әлем элитасының демалыс орны болды: сол заманның көрнекті тұлғалары қыста оның климаты мен өмір сүру деңгейін тамашалау үшін мұнда келді. Ноэль Ковардтың "Мен керемет кештің куәсі болдым" әнінде "Қателікпен өмір сүру / Маудпен Кап-Ферратта / Бұл дұрыс болмайды" деген шумақ бар.

Музей-Иль-де-Франс

Вилла Эфрусси де Ротшильд (немесе Иль-де-Франс мұражайы) – 1905 және 1912 жылдар аралығында баронесса Беатрис Эфрусси де Ротшильдтің тапсырысымен салынған итальян стиліндегі вилла. Онда үлкен өнер коллекциясы және тамаша жиһаздар бар. Вилланың жер-көлкесінде әртүрлі стильде жасалған жеті бақ кешені орналасқан: француздық дәстүрлі, флоренциялық, испандық, экзотикалық, лапидарлық, жапондық және провансальдық. Вилла түбекшенің солтүстік жағында (кіреберіс бөлігінде) орналасқан.

"Азурия" опера фестивалі

1997 жылы құрылған Les Azuriales опера фестивалі жыл сайын тамыз айында Эфрусси де Ротшильд вилласында өтеді.

Жергілікті тағамдар

Жағажайлық орналасқандығының арқасында, Сент-Жан-Кэп-Феррадағы ас-тағамдар негізінен теңіз өнімдерінен дайындалады. Бұл жерде лимонмен дайындалған теңіз басы стейктері (escalope de mérou au citron), трюфель қосылған лосось турнедосы, сарымсақ соусындағы балық және көкөністер, сондай-ақ каперлермен дайындалған скат балығы тағамдары бар. Ет тағамдарына жабайы шошқадан жасалған Estouffade de sanglier және фуа-грамен пісірілген бифштекс филесі кіреді.

Экономика

Сен-Жан-Кэп-Ферраттың негізгі табыс көздерінің бірі туризм болып табылады. Сен-Жан-Кэп-Ферраттың басты тартымдылықтары – жағымды климаты, тарихы және жыл сайын мыңдаған туристерді қызықтыратын яхталар айналымы. Сен-Жан-Кэп-Ферратта сондай-ақ балық аулауға арналған шағын порт та бар. Сен-Жан-Кэп-Ферраттың тағы бір кіріс көзі – қонақүй индустриясы және аймақтағы жылжымайтын мүлік секторы, ол өте қарқынды дамып жатыр. 2012 жылы Кап-Феррат Монакодан кейін әлемдегі ең қымбат тұрғын үйлі аймақ деп танылды.

Көлік

Пойыз. Ницца-Вентимилья пойызы, жағалау бойымен қатынайтын, Вильфранш-сюр-Мер және Болию-сюр-Мер стансаларында тоқтайды. Ниццаның орталық автовокзалынан Кап-Ферратқа автобустар қатынайды. Ұшақ: Ең жақын әуежайлар – Тулон-Иер, Ницца Кот-д’Азур, Марсель-Прованс.