Кіріспе
Полковник Рэндольф "Ральф" Камрукс Моррис (3 наурыз 1895 - 19 желтоқсан 1977, Лондон) – кофе өсіруші, британдық армия офицері және Үндістанда туған аңшы-табиғат зерттеушісі. Үндістанда жабайы табиғатты қорғау саласындағы пионер, Бомбей табиғи тарих қоғамының мүшесі, ол 1947 жылдан кейін Үндістан парламентіне Оңтүстік Үндістан еуропалықтарының өкілі ретінде сайланды. Джим Корбет және Хасан Абид Джафримен бірге ол 1936 жылы жабайы табиғатты сақтау жөніндегі бүкіл Үндістандық конференцияны ұйымдастырды. Моррис Үндістанда егістіктерді пілдер мен басқа да жабайы жануарлардан қорғау үшін электр тораптарын қолдануды алғашқылардың бірі ретінде енгізді. Ол тәуелсіздік алғаннан кейінгі Үндістанда жабайы табиғатты қорғауға бағытталған заңдарды әзірлеуге күш салған алғашқы Үндістан Жабайы Табиғат Кеңесінің мүшесі болды.
Өмірбаян
Ральф Билигиранган тауларында Мэйбл Камрукс пен Рэндольф Хейтон Морристің ұлы болып дүниеге келді. Моррис аға Оксфорд пасторының ұлы, ол 18 жасында үйден кетіп, кемеде жұмыс істеді. 1877 жылы аштық кезінде Үндістанға келді және Билигирирангандарда алғашқы кофе плантацияларын құруға дейін әртүрлі шаруашылықтарда жұмыс істеді. Ральф Англияға оқуға жіберілді, Блю Коат мектебінде және Девондағы Блунделлде білім алды. 1895 жылы әкесі аң аулау кезінде жараланған гаурдан жарақаттанды, Майсурға жеткізіліп аман қалды, бірақ 1918 жылы қалған бір өкпедегі пневмониядан қайтыс болды. Ральф 1919 жылы Бомбей табиғи тарих қоғамының мүшесі болды, сонымен қатар сол жылы Нилгиридегі Котагириде тұратын BNHS мүшесі Ангус М. Кинлохтың қызы Хизерге үйленді. 1935 жылы Ральф Артур С. Вернейдің демеушілігімен Верней Хопвуд экспедициясына қатысып, Бирманың Жоғарғы Чиндуинін зерттеді. Сол жылы Явандық носорогтарды іздеу үшін Малайзия орманды аймақтарына тағы бір экспедиция ұйымдастырылды. 1937-1938 жылдары Оңтүстік Үндістанның Біріккен плантаторлар қауымдастығының (UPASI) президенті болды. Соғыс кезінде ерікті офицер ретінде Таяу Шығыста және Солтүстік Африкада қызмет етті (Үндістан армиясының офицерлерінен құралған резерв). Тобрук қамалында қатысты. Соғыстан кейін өзінің плантациясында жұмыс істеуге оралды және оны Хонаметтиге дейін кеңейтті. Тәуелсіздік алғаннан кейін Оңтүстік Үндістанның еуропалықтарын заң шығару жиналысында өкілдік етті. 1955 жылы плантациясын Бірла отбасына сатты және Ұлыбританияға қоныс аударды. Аймақтың жануарлар дүниесін Бомбей табиғи тарих қоғамының журналында сипаттады. Оның плантациясын Лесли Коулман, Виктор Брук, Артур С. Верней, Джон Фаунторп, Кеннет Андерсон, орнитолог Салим Али және Майсур Махаражасы сияқты көптеген адамдар барды. 1933 жылы спортшы және досы майор Леонард Морант Хэндли "Аңшының Ай" атты кітап жазды, онда "Ранганың Ұлы көк төбелері" деген тарау бар еді. Моррис (өз әріптерімен "Р. К. М." деп көрсетілген) Бомбей табиғи тарих қоғамының журналында: "Заманауи кітаптарға еніп, табиғат ғалымдары мен аңшыларға қызығушылық тудыратын байқауларды баяндайтын дәлсіздіктерге белгілі бір шек қою керек" деп жазды. Моррис 38 қателік тапты, ал Хэндли Миддлсексте жала жабу ісін қозғады және 1937 жылы 3000 фунт стерлинг өтемақы алды. Моррис сотқа қатыспады және екі бұрынғы дос арасындағы шиеленіс Моррис ханым мен Хэндли ханым арасындағы келіспеушіліктерден туды деген болжам бар. Бомбей табиғи тарих қоғамының хатшысы журналының 51-томында былай деп жазды: "Кешмір үкіметінің сұрауы бойынша, олар жабайы табиғатты қалпына келтіру үшін сарапшы кеңесіне мұқтаж болды. Қоғамның өкілі ретінде Салим Али және Р. К. Моррис қазан айында Кешмірге барды, әртүрлі аңшылық қорықтарын зерттеді және тиісті шараларды ұсынатын есеп берді, олардың билік тарапынан орындалуы үміт етіледі. Ол Үндістанның жабайы табиғат кеңесінің алғашқы отырыстарының мүшесі болды. 1994 жылы Ральфтің үш қызының бірі, альпинист және антрополог Моника Джексон "Артқа қайту" атты кітабында өзінің тамырлары туралы ойларын бөлісті.
At the request of the Kashmir Government, who desired expert advice for rehabilitation of their badly depleted wild life Messrs. Salim Ali and R. C. Morris visited Kashmir as the Society's representative in October 1952. They surveyed the various game sanctuaries and submitted a report recommending suitable measures which it is hoped are being duly implemented by the authorities. He was a member of the first sittings of the Indian Board of Wildlife. In 1994, one of Ralph's three daughters Monica Jackson, a mountaineer and anthropologist, reflected on her roots in a book called Going Back.
Жазбалар
Моррис негізінен Бомбей табиғи тарих қоғамының журналына жазбалар жазды. Ол сондай-ақ 1936 жылдан 1939 жылға дейін «Жабайы табиғатты сақтау жөніндегі Бүкіл Үндістан конференциясы» басып шығарған, қысқа ғұмырлы «Үндістанның жабайы өмірі» журналының редакторы және авторы болды. Бұл журнал Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін тоқтатылды. 1922: Пантерлер және жасанды жарық. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 28(3):789. 1924: Үндістандық жабайы иттің аюға шабуылы. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 30(1):218–219. 1925: Жабайы иттің және орман трагедиялары. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 30(3):691–693. 1925: «Орталық Үндістанның жабайы жануарлары». J. Bombay Nat. Hist. Soc. 30(3):694–696. 1926: Хамадриад немесе король кобрасы (Naia hanna) тістегеннен қайтыс болған. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 31(1):226. 1926: Тамаша көрініс. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 31(2):513–514. 1926: Барагур төбелерінде (Коимбатор ауданы) фил ату. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 31(3):720–725. 1927: Үндістанның Фелидея тұқымдастарының иіс сезу қабілеті. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 33(3):695. 1929: Үндістанда пантерлердің бір түрінен артық бар ма? J. Bombay Nat. Hist. Soc. 33(3):697–698. 1929: Жолбарыстардағы жыныстар арақатынасы. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 33(4):972. 1929: Жарақат алған пантердің «өлтіруге» оралуы. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 33(4):977–978. 1930: Билигириранга тауларында филдермен кездесу. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 34(1):237–242. 1930: Ағашқа ілініп қалған филдің тікұяғы. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 34(1):242. 1930: Жабайы шошқаның (Sus cristatus) ішінара жойылуы. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 34(1):245–246. 1930: Жас жолбарыспен кездесу. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 34(2):556–557. 1930: Жолбарыстардың өз балаларын жеуі. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 34(2):557. 1930: Хайеналардың жем ретінде байланған малдарды өлтіруі. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 34(2):561. 1930: Пантердің маханға көтерілуі. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 34(3):797. 1930: Шошқаның шығаратын дыбыстары. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 34(3):799–800. 1930: Үндістан пиліне жасалған бақылаулар. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 34(3):800–801. 1930: Гаурдың (Bibos gaurus) еркек және әйел екенін анықтау және басқа да даулы мәселелер. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 34(3):801–802. 1930: Ойын кезінде жүрекке тию. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 34(3):804–805. 1931: Үндістандық жабайы ит (Cuon dukhunensis). J. Bombay Nat. Hist. Soc. 34(4):1054–1055. 1932: Пантер ату кезінде жасанды жарықты пайдалану. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 35(4):887–888. 1932: Жолбарыс шауып өлтірген бизонның тірілігі. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 35(4):888–889. 1932: Филдердің жарылмаған тістері. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 35(4):889–891. 1932: Ойын сақталған жерлер және фонарь фотосуреті. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 35(4):891. 1932: Пантердің жолбарыстың «өлтіргенімен» тамақтануы. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 36(3):742. 1933: Жабайы иттің пантерді өлтіруі. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 36(3):744. 1933: Жабайы иттің пантерді «өлтіруден» қууы. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 36(3):744–745. 1933: Жаңа туған бизонның баласы. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 36(3):746. 1933: Ойын сақталған жерлер және фонарь. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 36(3):746–748. 1933: Қатты қарт бұқа бизон (Bibos gaurus). J. Bombay Nat. Hist. Soc. 36(4):984–985. 1933: «Ақ бизон» (Bibos gaurus) түсі: (Пікір). J. Bombay Nat. Hist. Soc. 36(4):985–986. 1934: Бизон санаторийі. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 37(2):483. 1934: Ақ бизон. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 37(2):483–484. 1934: Оңтүстік Үндістандағы Самбар (Rusa unicolor) және Читал (Axis axis) мүйіздерінің өсуі мен түзілуі. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 37(2):484. 1934: Құйрығы жоқ жолбарыс. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 37(3):721. 1934: Филдің өлімі (Elephas maximus Linn.) ұрықталған кезде. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 37(3):722. 1934: 14 филдің өлімі (Elephas maximus Linn.) тамақтан уланудан. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 37(3):722–723. 1935: Жолбарыстардың жалғызбасты бұқа бизонды (Bibos gaurus) өлтіруі. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 38(1):179. 1935: Түнде тамақтанатын бүркіттер. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 38(1):190. 1936: Жолбарыстар бизонға қарсы. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 38(3):609. 1936: Гепардтың (Acinonyx jubatus Erxl.) таралуы туралы қосымша мәліметтер Оңтүстік Үндістанда. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 38(3):610. 1936: Филдің жас ұрпағы дүниеге келеді. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 38(3):613–614. 1936: Филдерде тістердің пайда болуы мен болмауы. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 38(3):615–617. 1936: Оңтүстік Үндістанның Билигиранга тауларында самбурдың мүйізді бұталарды ерте дамыта бастауы. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 38(3):619. 1936: Верней Хопвуд Жоғарғы Чиндвин экспедициясы. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 38(3):647–671. 1936: Жабайы иттің меланизм. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 38(4):813. 1936: Бизон және пантер. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 38(4):818. 1936: Самбурдың мүйіз даму маусымы. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 38(4):819–820. 1937: Филдің ерекше мінез-құлқы. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 39(1):164–165. 1937: Ақ бизон. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 39(1):165. 1937: Солтүстік Коимбаторда 1860–1880 жылдар аралығында жолбарыстың келтірген зияны және адам жегіштердің пайда болуы. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 39(2):382–385. 1937: Жабайы иттің зиянына артық удың салдары. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 39(2):388. 1937: Өте үлкен Самбар бұқасы. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 39(2):390. 1937: Жарақат алған бұқаға шабуыл жасаған Гаур бұқалары. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 39(2):391. 1937: Екі сақтықпен қараған екі жолбарыс және басқа екеуі. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 39(3):610–614. 1937: Жабайы иттің тері ауруы. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 39(3):615–616. 1937: Жалғыз бұқа бизон (Bibos gaurus H. Sm.). J. Bombay Nat. Hist. Soc. 39(3):617. 1937: Бизонның мұрын және тілінің түсі. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 39(3):618. 1937: Үлкен ойын үшін жабық маусым пайдалы ма? J. Bombay Nat. Hist. Soc. 39(4):621. 1938: Жолбарыстардың өлшемдері. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 40:114–115. 1938: Шақалдардың жоғалуы. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 40:117. 1938: Бизонның үрлеуі туралы. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 40:117. 1938: Гаур немесе Үнді бизонының мінез-құлқы. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 40:325. 1938: Жолбарыс, пантер, бизон және Самбурдың өлшемдері. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 40(3):555. 1938: Самбурдың «таптау жерлері» және «ауыр мойын». J. Bombay Nat. Hist. Soc. 40(3):560–561. 1938: Табиғат тарихының әңгімесі. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 40(3):581. 1939: Жолақты қаздың (Rallus eurizonoides amuroptera) және Малабардың шақылдақтарының (Macropicus javensis hodgsoni) Оңтүстік Үндістанның Билигириранган тауларында кездесуі. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 40(4):763. 1941: Шақыру: империяның фаунасын сақтау қоғамы. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 42(3):653. 1941: Пантерлер мен жолбарыстардың ерекше мінез-құлқы. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 42(3):655–656. 1941: Филдердің жатуы. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 42(3):658. 1941: Кенелер мен шақылдақтар. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 42(3):664–665. 1942: Оңтүстік Үндістанның Билигириранга тауларындағы жабайы иттің арасында кең таралған қызуындық. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 43(1):100. 1943: Цейлондегі жабайы иттің бұғыға шабуылы. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 44(3):585. 1946: Оңтүстік Үндістанда адам жегіш жолбарыстардың сирек кездесуі. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 46(1):177–178. 1946: Жолбарыстың өлтірген жерінде пантердің өлімі. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 46(1):179–180. 1947: «Рекордтық фил». J. Bombay Nat. Hist. Soc. 46(3):541. 1947: Алты филдің өлімі. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 46(3):541–542. 1947: Жолбарыстың бірден малдарды жоюы. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 46(4):714. 1947: Бұқа бизонының салмағы. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 47(1):153. 1952: Жолбарыстардағы қалыптан тыс кілкі сүйектері. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 47(4):715. 1950: Жолбарыстың пантерді жеуі. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 48(4):802. 1950: Жарақатсыз бизонның шабуылы. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 48(4):803–804. 1951: Жабайы жануарлардан егістік дақылдарын қорғау. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 49(4):783. 1951: Джипке қарсы фил. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 49(4):783–784. 1952: Жұптасқан аюлардың (Melursus ursinus) шайқасы. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 51(1):265–266. 1952: Гаур немесе Үнді бизонының (Bibos gaurus) жарақатсыз шабуылы. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 51(1):266. 1952: Біздің вани...
1947: Destruction of cattle by tiger en masse. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 46(4):714. 1947: Weight of bull bison. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 47(1):153. 1952: Abnormal clavicle bones in Tigers. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 47(4):715. 1950: Tiger eating panther. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 48(4):802. 1950: Charge by unwounded bison. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 48(4):803 804. 1951: Protecting food crops from wild animals. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 49(4):783. 1951: Jeep versus elephant. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 49(4):783 784. 1952: Riotous behaviour of mating bears (Melursus ursinus). J. Bombay Nat. Hist. Soc. 51(1):265 266. 1952: Case of unwounded gaur or Indian bison (Bibos gaurus) charging. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 51(1):266. 1952: Our vanishing wildlife. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 51(1):268 269. 1953: Domestic poultry diseases now endemic in jungle. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 51(3):747 748.
with Salim Ali (1956): Game preservation in Kashmir: Report and recommendation of the Bombay Natural History Society, s delegation October 1952. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 53(2):229 233. 1954: An elephant's stride. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 50(3&4):933. 1956: Tusks of Indian Elephants. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 54(2):460. 1958: Porcupines and trees of Vernonia sp. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 55(1):155 156. 1958: Rabbits and Myxomatosis in the UK. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 55(1):156. 1958: Flowering of Strobilanthes. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 55(1):185. 1958: Note on the use of bamboo gun rocket for scaring wild animals out of cultivation. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 55(2):344 345. 1958: Rat snake `mating’. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 55(2):366.