Кіріспе

Bluewater Shopping Centre (көбінесе Bluewater деп аталады) – бұл қала сыртындағы сауда орталығы, Стоун қаласында (пошталық мекенжайы Greenhithe), Кент, Англияда, M25 тас жолының сыртында, Лондон орталығынан шығыс-оңтүстік-шығысқа қарай 17,8 миль (29 км) қашықтықта орналасқан. 1999 жылдың 16 наурызында бұрынғы бор кенішінің орнында, он жылдық құрылыс жұмыстарынан кейін ашылған осы алаң (тұрақ орындарын қоса алғанда) үш деңгейде 154 000 м² (1 600 000 ft²) сауда алаңын құрайды, бұл оны Ұлыбританиядағы бесінші ірі сауда орталығы етеді (Westfield London, MetroCentre, Trafford Centre және Westfield Stratford City-ден кейін). Еуропаның басқа аймақтарында тек Стамбулдың Cevahir сауда орталығы мен Венаның (Vösendorf) Shopping City Süd одан үлкен. Планы үшбұрышты пішіндес, онда 210 дүкен, оның ішінде 3 ірі дүкен, 50 кафе мен мейрамхана, сондай-ақ 17 экранды кинотеатр бар. Орталықта 7000 адам жұмыс істейді және жыл сайын 27 миллионнан астам адам қонақтап тұрады. Басты бәсекелесі – Лейксайд сауда орталығы және оның Эссекс, Уэст-Турроктағы екі сауда паркі, Темза өзенінен ар жақта, жолмен 8 миль (13 км) немесе тікелей 3,2 миль (5 км) қашықтықта орналасқан. Оның иелері – Ұлыбританияның үш ірі мекемесі: Landsec (55%), Prudential және PRUPIM (35%) және Hermes (10%).

Тарих

Мемлекеттік хатшы 1990 жылы орталықты салуға рұқсат берді, бұл бұрынғы жоспарлау тергеуінен кейін болды. 1994 жылы тас карьер операторы Blue Circle австралиялық сауда орталығын дамытушы Lendlease компаниясына серіктестік құру туралы ұсыныс жасады. Бірақ, Lend Lease компаниясы Blue Circle-дан жерді және жобаны сатып алды. Оның бас директоры Питер Валичновский басшылығымен ірі инвесторлар тобы құрылды, олардың ішінде: Prudential, Barclays Mercantile, Hermes (Britel үшін әрекет ететін), Lloyds Leasing және Royal Bank Leasing. Lendlease сондай-ақ 18 мекеме мен корпорациядан тұратын, Lend Lease Retail Partnership деп аталатын шағын инвесторлар тобын құрды. Джон Льюис 1995 жылдың ақпан айында үш қабаттағы жалпы алақтың бес бөлігін ұсыну сияқты маңызды жеңілдіктермен, алғашқы ірі арендатор ретінде келісімге келді. Бұл Bluewater-ге тағы да көп брендтермен келісім жасауға мүмкіндік берді, оның ішінде тағы екі ірі дүкен: House of Fraser 1996 жылдың маусымында, ал Marks & Spencer. 1998 жылдың наурызына дейін сауда алаңдарының 90% келісімшартқа берілді. Bovis компаниясы жүзеге асырған құрылыс 1996 жылдың 1 мамырында басталды. Ең көп жұмысшы саны бір уақытта 2500 адамды құрады. Барлығы 20 мың адам Bluewater құрылысында 11,5 миллион сағат жұмыс істеді. Жоспарланған ашылу күні, 1999 жылдың 16 наурызында, Bluewater 99% дүкендері ашық күйінде пайдалануға берілді. Құрылыстың жалпы құны шамамен 400 миллион фунт стерлингті құрады. 2005 жылдың мамырында Bluewater лақтың сөздерін айтуға, бетті жабатын киімдерге (капоттар мен бейсболдық қалпақтарды қоса алғанда) және сауда жасау ниеті жоқ бес адамнан астам топтарға тыйым салатын мінез-құлық кодексін енгізді. Бұл саясатқа қатысты пікірлер екіге бөлінді, бірақ Тони Блэр бұл шешімді қолдады.

Қайта құру және кеңейту

1999 жылы Bluewater ашылғаннан бері сауда орталығы индустриясының одан әрі кеңеюі мен дамуы, ең бастысы – Westfield London және Westfield Stratford City сауда орталықтарының нарыққа енуі, Bluewater орталығын жаңартуға және жаңа, қосымша тұтынушы тәжірибесін ұсынуға мүмкіндік берді. Соңғы жылдары көптеген дүкендер жаңартылып, кеңейтіліп немесе орналастырылды, себебі орталық бөлшек саудагерлердің ассортиментін кеңейтуге және жаңартуға тырысады. Сондай-ақ, үш демалыс және тамақтану «аймағына» бағытталған бірнеше ірі құрылыс жобалары жүзеге асырылды немесе ұсынылды. 2006 жылдың соңында Дартфорд қалалық кеңесі Bluewater компаниясына 5200 м² көлемде екі қабатты іс-шаралар алаңын салуға және орталықтың оңтүстік жағын кеңейтуге рұқсат берді. Кеңейту құрылысы 2010 жылдың басында басталды және 2011 жылы аяқталғаннан кейін Plaza (бұрынғы Су циркі) бөліміне Jamie's Italian, Wagamama және Browns сияқты бірнеше мейрамханалар қосылды. Жаңа Glow іс-шаралар орталығы кеңейту аясында ашылды, ол екі қабаттан тұрады және BBC-нің Good Food Show: Spring сияқты іс-шараларды өткізді. Алайда, келушілердің аздығына байланысты Glow 2016 жылы жабылды, ал бұл орын қосымша кинозалдарға, екінші Pizza Express мейрамханасына, Creams Dessert Parlour, Rosa's Thai Cafe және Dinotropolis ойын алаңына (жоғарғы деңгейде) және GraVity Trampoline Park-ке (төменгі деңгейде) айналдырылды. Іс-шаралар алаңы осы аймақтағы Showcase кинотеатрымен бірге салынды, ол Bluewater ашылғаннан бері (алғашқыда Hoyts мультиплексі ретінде) осы аймақта орналасқан. 2012 жылы Rose Gallery-дегі Wintergarden тамақ алаңы кеңінен жаңартылды. Жұмыстың жүргізілуіне мүмкіндік беру үшін жылдың бір бөлігінде тамақ алаңының көп бөлігі жабылды, осы кезеңде McDonald's Bluewater-те қолжетімсіз болды, бірақ Pizza Hut және Nando's мейрамханалары (орталық кіреберісіне жақын) және жоғарғы сауда орталығындағы Ponti's мейрамханасы жұмыс істеуін жалғастырды. KFC Thames Walk-ке көшіп, құрылыс кезінде сауда-саттық жүргізуді жалғастырды. 2012 жылдың қазанында Wintergarden жұмыстары аяқталғаннан кейін McDonald's, KFC және Harry Ramsden's өздеріне оралды, сонымен қатар бірнеше жаңа тамақ дүкендері ашылды, ең бастысы McDonald's-қа жақын салынған жаңа Giraffe мейрамханасы. Бұрынғы үлкен «қамал» стиліндегі McDonald's қарапайым қызмет көрсету тірегімен ауыстырылды. 2013 жылдың басында қазіргі уақытта Guildhall-дан тыс орналасқан West Village тамақтану және мамандандырылған бөлшек сауда аймағын кеңейту туралы ұсыныс енгізілді. Қазіргі уақытта бұл аймақта Waterstones кітап дүкені, оқу және жұмысқа орналастыру орталығы және жоғарғы сауда орталығында Costa Coffee дүкені, ал төменгі сауда орталығында The Daily Grind, Mr Simms Olde Sweet Shop, Gusto & Daisy's Dog Emporium сияқты бутиктер орналасқан. Ұсыныста қазіргі инфрақұрылымның көп бөлігі бұзылып, оның орнына екі деңгейлі «мамандандырылған сауда» аймағы салынуы көзделген, ол Вестфилд Лондондағы «The Village» сияқты, жоғары деңгейлі сауда және мейрамхана қызметтерімен және екі деңгейге де сауда орталығынан қол жеткізумен ерекшеленеді. Жұмыс жалғасуы үшін орталықтағы жұмыс істеп тұрған кәсіпорындар көшірілуі немесе алынып тасталуы керек. Орталыққа жыл сайын 27 миллионнан астам адам келеді және шамамен 7000 адам жұмыс істейді.

Сәулет

Басты сәулетші Эрик Кун болды. Дизайн мен брендке қатысқан басқа фирмалар Benoy, BDG McColl, RTKO, Henrion Ludlow & Schmidt және Minale Tattersfield болды. Негізгі ғимарат үш сауда орталығынан – Темза жолы, Гилдхолл және Роза галереясынан – құралған үшбұрыш тәрізді, әр бұрышында бір ірі дүкен орналасқан. Иілген және конус тәрізді шыны бөліктер әр сауда орталығының үстін жабатын шатырды құрайды, бұл көп мөлшерде табиғи жарық түсуін қамтамасыз етеді. Шатырдың тежегіштері Кент округінің дәнді астық кептіру үйлерінен шабыттандырылған. Жоғарғы қабаттың қабырғаларында тарихи кәсіптерге арналған мүсіндер орналасқан.

Көлік

Алты тұрақта 13 000-нан астам тегін орын бар.

Темір жол

Блювотерге ең жақын теміржол станциясы – Блювотерге арналған Гринхит, ол 1,7 миль қашықтықта орналасқан. Бұл станцияны Luton, London Cannon Street, London Charing Cross, London Victoria, Gravesend және Rainham бағыттарындағы Southeastern және Thameslink пойыздары тоқтатады.

Автобустар

Аррива Оңтүстік округтері (Fastrack A және B қоса), Go Coach, Ensignbus, National Express және Лондон автобустарының бағыттары Bluewater автобус станциясын жайлайды.