Кіріспе

1944 жылы Винсенте Миннелли түсірген американдық музыкалық фильм. 1944 жылғы фильм.

«Сент-Луисте кездесу» – Metro Goldwyn Mayer компаниясының 1944 жылы түсірген американдық Рождестволық музыкалық фильмі. 1903 жылдың жазынан басталатын маусымдық шағын эпизодтардан тұратын фильм, 1904 жылдың көктемінде Луизиана сатып алу көрмесінің (көбінесе Дүниежүзілік көрме деп аталады) ашылуына дейін Смит отбасының Сент-Луистегі өміріндегі бір жылды баяндайды. Фильмде Джуди Гарланд, Маргарет О’Брайен, Мэри Астор, Люсиль Бремер, Том Дрейк, Леон Эймс, Марджори Мейн, Джун Локхарт және Джоан Кэрролл рөлдерін сомдайды. Фильмді Ирвинг Бречер мен Фред Ф. Финклехофф Салли Бенсонның «The Kensington Stories» атты әңгімелер жинағынан, ал кейіннен «Сент-Луисте кездесу» романынан бейімдеді. Фильмді режиссер Винсенте Миннелли түсірді, ол түсірілім алаңында Гарландпен танысып, кейіннен оған үйленді. Тони сыйлығының иегері Лемуэль Айерс фильмнің суретші-қоюшысы болды. «Сент-Луисте кездесу» шыққаннан кейін сыншылардың да, көрермендердің де жоғары бағасын алды. 1944 жылы «Going My Way» фильмінен кейін екінші орынды иеленді және 1940 жылдардағы MGM компаниясының ең табысты мюзиклі болды. 1994 жылы АҚШ Конгресінің кітапханасы фильмді «мәдени, тарихи немесе эстетикалық тұрғыдан маңызды» деп танып, оны АҚШ Ұлттық кино тізіміне енгізді. Гарланд Хью Мартин мен Ральф Блейн фильм үшін жазған «Трамвай әні», «Қасыңдағы жігіт» және «Өзіңе қуанышты Рождество тілеймін» әндерін тұңғыш рет орындады, олар фильм шыққаннан кейін хиттерге айналды. Фильмнің продюсері Артур Фрид де әндердің бірін жазып, өзі орындады.

Сюжет

Фильмнің көрінісі 1904 жылғы Луизиана сатып алу көрмесіне дейінгі жылы Миссури штатының Сент-Луис қаласында өтеді. 1903 жылдың жазында Смит отбасы жайлы дамыған өмірге ие болады. Алонзо Смит пен оның әйелі Аннаның төрт қызы бар: Роза, Эстер, Агнес және Тути, сондай-ақ ұлы Лон-младший. Екінші үлкен қызы Эстер көрші жігіт Джон Труетке ғашық, бірақ ол бастапқыда оның сезімін байқамайды. Тути мұз сатушы мистер Нилимен бірге жүріп, Сент-Луис қаласы елдегі ең жақсы қала ма екені туралы пікір таластырады. Үлкен қызы Роза Уоррен Шеффилдтен үйлену ұсынысы күтеді, бірақ үміті ақталмайды. Эстер Джонмен Смиттердің кешінде танысады және әлемдік көрменің құрылыс алаңына бірге баруды үміттенеді. Хэллоуинде Тути мен Агнес оттыққа барады. Кейін Тути ерін жарылып, тісі түскен күйде Джон оны өлтіруге тырысқан деседі. Эстер Джонмен бетпе-бет келіп, оны физикалық күш қолданып, сөкпейді. Эстер үйге келген соң Тути мен Агнес шындықты айтады: Джон оларды қауіпті ойыннан кейін полициядан қорғауға тырысқан. Шындықты білген Эстер Джоннан кешірім сұрайды, ал ол оны сүйіп өбеді. Мистер Смит Нью-Йорк қаласына іссапарға баратынын және Рождестводан кейін барлығы сол жерге көшетінін хабарлайды. Отбасы бұл жаңалықтан қатты күйзеледі, әсіресе Роза мен Эстердің махаббаттары, достары және білім алу жоспарлары қауіп астында қалады. Эстер де әлемдік көрмені қалып қоямын деп қорқады. Миссис Смит те ренжігенімен, күйеуімен келісіп, фортепианода әсем дуэт орындайды. Рождество қарсаңында тамаша кеш өтеді. Джон Эстерді алып кете алмайды, өйткені смокингін алуға кешігіп қалған. Эстер қуанышпен атасының оны кешке алып кетуге ұсынысын қабылдайды. Кеште Эстер мен Роза Уорреннің сүйіктісі Лусил Баллардтың кешін бұзу үшін оның кестесін сәтсіз жігіттермен толтыруды жоспарлайды. Бірақ Лусил жылы, мейірімді және мақтанқор емес екенін көріп, таңғалады. Ол Уорреннің Розамен бірге болуын ұсынады, соның арқасында Роза Лонмен кездесе алады. Эстер Лусилмен кестелерін ауыстырып, қиын және ұялмаған серіктестермен билейді. Атасы көмектескеннен кейін Эстер Джонның смокинг киіп, кешке келгенін көріп, қуаныштан көзіне жас шығарады. Кейін Джон Эстерге үйлену ұсынысын жасайды, ол келіседі, бірақ олардың болашағы белгісіз, өйткені ол Нью-Йоркке көшуі керек. Эстер үйге келгенде Тути Санта-Клаусты асыға күтіп, барлық ойыншықтарын Нью-Йоркке алып кете ала ма деп уайымдайды. Эстер Тутиге "Өзіңе қуанышты Рождество тілеймін" әнін орындағаннан кейін, Тути қатты ренжіп, қалдырып кеткен қар адамдарын қиратады. Эстер Тутиге қайда барса да бірге болатынын айтады. Сырттағы қыздарды көрген Мистер Смит ойға келеді. Ол отбасын төмен шақырып, Нью-Йоркқа көшпейтінін жариялайды, бұл барлығын қатты қуантады. Уоррен Смит үйіне асығып келіп, Розаға деген махаббатын білдіреді және мүмкіндігінше ерте некелерін жариялайды. Рождество келгенін білген Смиттер оны тойлайды. Келесі көктемде, әлемдік көрменің ашылуында, отбасы Гранд-лагунаға қарап тұрады, сол кезде үлкен павильонның айналасындағы мыңдаған шамдар жанды.

Өндіріс

Фильм Салли Бенсонның 1942 жылы "Нью-Йоркер" журналында жарияланған, кейін "Сент-Луисте кездесейік" романы ретінде шыққан "Кенсингтон оқиғалары" атты сезімтал отбасылық әңгімелер сериясына негізделген. Әңгімелер жарық көргеннен кейін көп ұзамай, бұрын МGM мюзиклдерінде Джуди Гарландпен сәтті жұмыс істеген Артур Фрид студия басшысы Луис Б. Майерді фильм құқықтарын 25 000 долларға сатып алуға көндірді, сондай-ақ Бенсонды экрандық бейімдеме жұмысына тартып алды. Фильм идеясы 1939 жылдан бері Бродвейде үлкен жетістікке және мақтауға ие болған "Әкемен өмір" атты ностальгиялық отбасылық пьесадан шабыттанды. О'Брайен, Мэри Астор (пневмония) және Джоан Кэрролл (аппендицит) ауырғандықтан туындаған аурулар өндірістің кешігуіне себеп болды, бірақ Миннелли осы кешігуді О'Брайеннің ең қиын және маңызды көріністерін дайындау үшін пайдаланды. Лос-Анджелес аймағындағы қатты жаңбыр мен су тасқыны сыртқы түсірілімдерді одан әрі кешіктірді. Фильмнің түсірілімі 1943 жылдың 1 желтоқсанында басталды және 1944 жылдың 7 сәуірінде аяқталды, жоспардан қалып, 1,8 миллион долларға жуық бюджетпен шықты. Алғашқы монтаждалған нұсқа екі сағаттан асты, сондықтан жазушылар фильмді 1944 жылдың жазындағы алдын ала көрсетілімдерге 113 минутқа дейін қысқартуды ұсынды. Көрермендердің өте жағымды пікірлеріне байланысты МGM фильмнің шығарылуын Рождество мерекесіне дейін сақтап қалды. Премьера 1944 жылдың 22 қарашасында Сент-Луисте, ал бір аптадан кейін Нью-Йорктегі Астор театрында өтті.

Қабылдау

1944 жылы шыққан кезде «Meet Me in St. Louis» фильмі зор сынға ұшырап, коммерциялық сәттілікке де қол жеткізді. Алғашқы көрсетілім кезінде АҚШ пен Канадада 5,016,000 доллар, ал басқа елдерде 1,550,000 доллар тауып, 2,359,000 доллар пайда әкелді. Time журналы «Meet Me in St. Louis» фильмін «жылдың ең әдемі фильмдерінің бірі» деп атап, былай деп жазды: «Техниколор бұл кезеңнің асыл махоганилерін, нәзік муслиндерін және жылы шамдарының жарығын бейнелегенде бұрынғыдай әдемі болған емес. Кейде фильм әсем суреттердің ғана шармын асырып, шынайы отбасылық поэзияның биік деңгейіне жетеді. Бұл жетістіктердің барлығы Маргарет О’Брайеннің талантты ойыны мен режиссер Миннеллидің одан ең жақсысын шығару қабілетіне байланысты». Time журналы О’Брайенді одан әрі мақтап: «[Оның] әні мен үлкендер кешінде түнгі көйлектің ішінде билеген биі әрекеттерінің бәрі де таң қалдырады. Оның Хэллоуиндегі қорқынышты шытырман оқиғалары, оттың жарығы, қараңғы көшелер мен құлаған жапырақтардың сыбырлары фильмнің бұл бөлігін өте жоғары деңгейге көтереді» деді. The New Yorker журналында жазған Уолкотт Гиббс фильмді «өте тартымды» деп бағалап, диалогты «фильмдерде сирек кездесетін ерекше қызық» деп атады, бірақ фильмтің тым ұзақ екенін айтты. 2005 жылы Ричард Шикел бұл фильмін Time.com сайтының 100 үздік фильмдер тізіміне қосты: «Онда керемет әндер бар [және] Джуди Гарландтың тыныш, уайымсыз ойыны. Ностальгиялық шармына қарамастан, Миннелли бұл туынды арманды, кейде түсініксіз, қараңғылықпен сіңіріп, ол біздің көптегеніміз үшін американдық кино мюзиклдерінің ең ұлысы болып қала береді». Кино тарихшысы Карина Лонгворт оның фантастикалық және түсініксіз элементтерін атап өтіп, оны «стандартты Metro Goldwyn Mayer мюзиклінің кейпінде жасырылған готикалық көркем фильм» деп сипаттады. Продюсер Артур Фрид: «Meet Me in St. Louis» – менің ең сүйікті фильмім. Джудимен арамыз өте жақсы болды, бірақ осы фильмді түсірген кезде ғана біздің арамыз суыты. Ол бұл фильмде түсуге құштар емес еді. Тіпті анасы да маған осы туралы айтқан. Кейбір пікірлерге байланысты қиындықтар туды. Студия менеджері Эдди Мэнникс Хэллоуин сахнасы дұрыс емес деп ойлады, бірақ ол фильмде қалды. Роджерс пен Хаммерштейн жазған «Балалар мен қыздар, сендердей» деген ән бар еді, оны Джуди керемет орындады, бірақ ол фильмді баяулатты, сондықтан оны алып тастады. Фильмнің алдын ала көрсетілімінен кейін Джуди маған келіп: «Артур, қандай фильмдерді түсіру керектігін маған ешқашан айтпауға уәде бер» деді. Бұл «Желмен кеткендер» фильмінен кейін Metro компаниясының сол кездегі ең табысты фильмі болды». Rotten Tomatoes сайтындағы 80 рецензияға негізделген фильмнің «жаңа» рейтингі 100% және орташа бағасы 8.80/10. Сайттың кино сыншыларының пікірі: «Джуди Гарланд пен Маргарет О’Брайеннің керемет ойынымен жетекшілік ететін, көңілді музыкалық «Meet Me in St. Louis» – барлық жастағы көрермендерге арналған мерекелік сыйлық».

Марапаттар

Фильм төрт «Оскар» сыйлығына ұсынылды: «Ең үздік бейімделген сценарий», «Ең жақсы түсірілім», «Түсті кинематография», «Музыкалық фильмге арналған ең жақсы музыка» және «Ең жақсы ән» («Трольдік ән» үшін Ральф Блейн мен Хью Мартин). Маргарет О'Брайен «Сент-Луисте кездесейік» және сол жылғы басқа да бірнеше фильмдегі еңбегі үшін «Оскар» жастар сыйлығын алды. 1994 жылы АҚШ Конгресі кітапханасы фильмді «мәдени, тарихи немесе эстетикалық тұрғыдан маңызды» деп танып, оны АҚШ Ұлттық кино тізіміне енгізді. Американдық кино институты фильмді AFI-ның «Ең ұлы кино мюзиклдері» тізімінде 10-шы орынға қойды. Фильмнен екі ән AFI-ның «100 жыл – 100 ән» тізіміне енді: «Трольдік ән» (#26) және «Өзіңе қуанышты Рождество тілеймін» (#76).

Бейімделулер

Meet Me in St. Louis 1959 жылы теледидар үшін қайта түсірілді, басты рөлдерді Таб Хантер, Джейн Пауэлл, Жанна Крэйн, Пэтти Дьюк, Уолтер Пиджен, Эд Уинн және Мирна Лой сомдады. Режиссерлігін Джордж Шефер жасады, сценарийі Бречер мен Финкельхоффтың түпнұсқасы бойынша алынған. "Сент-Луисте кездесу" 1966 жылы тағы да теледидар үшін қайта түсірілді. Бұл музыкалық емес нұсқада Шелли Фабарес, Селеста Холм, Ларри Меррилл, Джуди Лэнд, Рета Шоу, Тэмми Локк және Морган Бриттани ойнады. Оны Алан Д. Кортни Салли Бенсонның сценарийі бойынша режиссерлік етті, бұл іске аспаған телесериалдың пилоттық эпизоды ретінде жоспарланған. Кейіннен ол 2004 жылы шыққан екі дискілік DVD жинағына қосымша материал ретінде енгізілді. Фильм негізінде 1989 жылы Бродвей мюзиклі қойылды, онда қосымша әндер қосылды.

Кейінгі тарих

Фильмдегі 19-ғасырдың аяғына қатысты винтаждық карусель 1993 жылдың қыркүйегінде парк жабылғанға дейін Онтарионың Амхерстбург қаласындағы Бобло аралы ойын-сауық паркінде орналасқан еді. Ол бөлшектелді және жеке коллекционерлерге сатылды. Джеральд Кауфман фильм туралы осы аттас зерттеу жазды, ол 1994 жылы Британдық кино институтынан жарық көрді. Смиттер отбасының бұрынғы үйі, Сент-Луис қаласындағы Кенсингтон даңғылы, 5135 нөмірлі үй қазір жоқ. Сатылғаннан кейін ол күйреп, тұруға жарамсыз болып, 1994 жылы бұзылып кетті. Смиттер отбасы үйінің сыртқы түрі ретінде пайдаланылған үй кейіннен "Cheaper by the Dozen" фильмінде Гилбреттер отбасының үйі ретінде қолданылды.

Танымал мәдениетте

"Трольдік ән" әні Дисней парктері мен курорттарында АҚШ-тың Main Street көшесінде әдетте орындалады. Фильмдегі қар адамдары көрінісі 2023 жылғы 16 желтоқсандағы "Saturday Night Live" бағдарламасында пародияланды, комедианттар Хлоя Троаст және Кейт Маккиннон тиісінше Эстер Смит және Тути Смит рөлдерін сомдады.