Кіріспе

Араб жазбалары Сирия әліпбиін қолданып жазылған. Гаршуни немесе Каршуни (Сирия әліпбиі: ܓܪܫܘܢܝ, Араб әліпбиі: كرشوني) – Сирия әліпбиімен жазылған араб жазбалары. "Гаршуни" сөзі "тарту" деп сөзбе-сөз аударылатын "граша" сөзінен туындаған. Джордж Кираз бұл сөзден "гаршунография" терминін жасады, ол бір тілдің жазуын екінші тілдің әліпбиімен жазуды білдіреді.

Тарих

Гаршуни VII ғасырда пайда болды, араб тілі құнарлы жарты ай аймағында басым тілге айналып келе жатқанда, бірақ араб әліпбиі толыққанды дамымаған еді. Гаршунимен араб тілінде жазу қазіргі араб графикасының стиліне әсер еткенін көрсететін дәлелдер бар. Осы бастапқы кезеңнен кейін Гаршуни жазуы бүгінгі күнге дейін Левант және Месопотамия аймақтарындағы араб тілінде сөйлейтін, Серта графикасын қолданатын сириялық христиан қауымдары арасында қолданылып келеді.

Ұқсастықтар

Кейде түрік, парсы, соғд, күрд тілдері және малаялам сияқты басқа тілдер де сирия алфавитімен жазылған, олар кейде "гаршуни" деп те аталады. Бірнеше қосымша әріптері бар малаялам нұсқасы "Карсони" деп жақсы белгілі және 20-шы ғасырдың басына дейін Кералалық сириялық христиан дін қызметкерлері мен жамағаттары қолданған. Араб тілін еврей әріптерімен жазудың еврейлердің ұқсас тәжірибесі үшін Judeo Arabic languages бетіне қараңыз. Бүгінде ассириялықтар "гаршуни" сөзін өздерінің сөйлеу тілін оған сәйкес келмейтін жазу түрімен (мысалы, латын әліпбиімен жазылған ассириялық тіл) жазғанда қолданады.