Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирландиядағы дін
Religion in Ireland
Ирландия Республикасындағы исламның құжатталған тарихы 1950 жылдарға дейін жетеді. 1990 жылдардан бері Ирландия Республикасындағы мұсылмандардың саны көбейді, көбінесе көші-қон арқылы. 2022 жылғы Ирландия халық санауына сәйкес, Республикада тұратын мұсылмандардың саны 83 300 адамды құрады (жалпы халықтың 1,62%).
The documented history of Islam in the Republic of Ireland dates back to the 1950s. The number of Muslims in the Republic of Ireland has increased since the 1990s, mostly through immigration. According to the 2022 Irish census, the number of Muslims resident in the Republic was 83,300 (1.62% of total population).
Тарих
Ирландияның мұсылмандық дереккөздердегі ең алғашқы айрылысы Аль Идрисидің еңбектерінде кездеседі. Оның "Tabula Rogeriana" еңбегінде Ирланда әл-Кабира (Ұлы Ирландия) деп аталады. Ирландиядағы исламның ұйымдасу тарихы күрделі, себебі елдегі мұсылман қауымының этникалық құрамы өте алуан түрлі. Ирландиядағы алғашқы Ислам қоғамы 1959 жылы құрылды. Оны Ирландияда білім алып жүрген студенттер құрды және ол Дублин Ислам қоғамы (кейіннен Ирландия Ислам қоры) деп аталды. Сол кезде Дублинде мешіт болған жоқ. Студенттер өз үйлерін, кейіннен залдарын жалға алып, жұма және айт намаздарын оқыды. 1976 жылы Ирландиядағы алғашқы мешіт және ислам орталығы 7 Харрингтон көшесіндегі төрт қабатты ғимаратта ашылды. Мешіт пен ислам орталығының құрылысына қаржылай көмек көрсеткендердің арасында Сауд Арабиясының марқұм королі Фейсал да болды. 1981 жылы Кувейт Ислам істері және вақф министрлігі мешітке толық уақытты имам тағайындады. 1983 жылы Дублин мешіті мен ислам орталығының қазіргі ғимараты сатып алынып, жөнделді және Қоғамның бас кеңсесі Харрингтон көшесінен 163 Оңтүстік айналма жолына, Дублинге көшірілді. Корк қаласында намаз оқу залдары тұрғын үйлерде орналасқан. Корк мұсылман қауымы өнеркәсіптік аймақтан жұмыс істейді, сонымен қатар жаңа мешіт салу үшін қаражат жинауға үміттенеді. 1992 жылы Мусаджи Бхамджи алғашқы (және қазірге дейін жалғыз) мұсылман Техта Дала (Ирландия Парламентінің депутаты) атанды.
The earliest mention of Ireland in Muslim sources originates in the works of Al Idrisi in his Tabula Rogeriana mentioned Irlandah al Kabirah (Great Ireland). The organisational history of Islam in Ireland is complex, not least because of the great variety of ethnic backgrounds of Muslims in the country. The first Islamic Society in Ireland was established in 1959. It was formed by students studying in Ireland and was called the Dublin Islamic Society (later called the Islamic Foundation of Ireland). At that time there was no mosque in Dublin. The students used their homes and later rented halls for Jumu'ah (Friday) and Eid (Muslim holiday) prayers. In 1976 the first mosque and Islamic centre in Ireland was opened in a four storey building at 7 Harrington Street, Dublin 8. Among those who contributed to the cost of the mosque and Islamic centre was the late King Faisal of Saudi Arabia. In 1981 the Ministry of Endowment and Islamic Affairs of Kuwait sponsored a full time imam for the mosque. In 1983, the present building of the Dublin Mosque and Islamic Centre was bought, renovated and the headquarters of the Society moved from Harrington Street to 163 South Circular Road, Dublin 8. In Cork, prayer halls are located in housing estates. Cork's Muslim community operates out of an industrial estate, while hoping to raise money to build a new mosque. In 1992, Moosajee Bhamjee became the first (and to date only) Muslim Teachta Dála (Member of Irish Parliament).
Отбасылық жағдайы
Ирландиядағы мұсылмандардың үйлену ықтималдығы жоғары, ал жалпы халыққа қарағанда, жалғыз болу ықтималдығы төмен. 10 адамның шамамен 6-сы үйленген, ал жалпы халық арасында 10 адамның 4,8-і үйленген. Мұсылмандар арасында ажырасу да жалпы халыққа қарағанда аз кездеседі. Дегенмен, екі тілді білетін адамдарды табу қиын болғандықтан жоспар сәтсіз аяқталды және 2018 жылға дейін аударма жасалмады. 2006 жылдың қыркүйегінде «Ирландия имамдар кеңесі» атты бас ұйым құрылды. Ол Ирландиядағы сүнни және шиа дәстүріндегі 14 имамды білдіреді. Кеңестің төрағасы – имам Хусейн Халава (Ирландия ислам мәдени орталығы), ал төраға орынбасары – имам Яхья Әл-Хусейн (Ирландия ислам қоры). Имам доктор Омар Әл-Қадри (Аль Мустафа ислам мәдени орталығы, Дублин 15), имам Салем (Корк мешіті), имам Халед (Галвей мешіті) және имам Исмаил Хотуал (Блэкпитс мешіті) – кеңестің негіздеуші мүшелерінің қатарында.
Muslims in Ireland are more likely to be married and were less likely to be single compared with the general population. Almost 6 out of 10 were married compared with 4.8 out of 10 for the general population. Divorce is also less prevalent among Muslims compared with the general population. However, the plan foundered because of difficulties in finding speakers of both languages and as of 2018 no translation yet exists. In September 2006 an umbrella organisation, the Irish Council of Imams, was established. It represents 14 imams in Ireland, of both the Sunni and Shia traditions. It is chaired by Imam Hussein Halawa (Islamic Cultural Centre of Ireland) and its deputy chairman is Imam Yahya Al Hussein (Islamic Foundation of Ireland). Imam Dr. Umar Al Qadri (Al Mustafa Islamic Cultural Centre Dublin 15), Imam Salem (Cork Mosque), Imam Khaled (Galway Mosque) and Imam Ismael Khotwal (Blackpits Mosque) are among its founding members.
Ахмадия
Ахмадия мұсылман қауымы ресми түрде 1992 жылы, Төртінші халифа дәуірінде тіркелді. Дегенмен, 1960 жылдардан бері елде Ахмадий мұсылмандары болған. Ирландия Республикасында екі Ахмадия мешіті бар, біреуі Галвей қаласында, оны Галвей мешіті деп атайды, екіншісі Дублиннің Лукан қаласында орналасқан. Галвей мешіті мақсатты түрде салынған. Ирландиядағы Ахмадий мұсылмандарының көп бөлігі діни қуғынға ұшыраған елдерден келген қашқын.
The Ahmadiyya Muslim Community was formally registered in the country in 1992, during the era of the Fourth Caliph. However, there have been Ahmadi Muslims in the country since the 1960s. There are two Ahmadiyya mosques in the Republic of Ireland, one in Galway City, named the Galway Mosque, and one in Lucan, Dublin. The Galway Mosque is purpose built. Most Ahmadi Muslims in Ireland are refugees from countries where they are persecuted.
Медиа
Ұлыбританиядағы мұсылман қауымына бағытталған кейбір телеарналарды спутник арқылы, оның ішінде Sky цифрлық платформасы арқылы Ирландияда көруге болады.
Some UK based television channels targeted at the Muslim Community can be accessed in Ireland via satellite including the Sky digital platform.
Университеттердегі мұсылман студенттері
Ирландияның барлық университеттерінде, әсіресе UCD, TCD, UCC, NUIG, ISSNI, RCSI, GMIT, ITC, DCU, Дублин технология институты, IT Tralee, IT Tallaght, IT Blanchardstown, DBS сияқты ірі университеттерде бірнеше студенттік исламдық қоғамдар бар. Жыл сайынғы шараларға тұрақты (апталық халақалар және тілдік сабақтар), әлеуметтік (тағам фестивальдары), мәдени (Құрбан айт), қайырымдылық акциялары (Қайырымдылық аптасы), спорттық, академиялық (спикерлердің сапары, лекциялар, курстар, конференциялар және семинарлар), зияткерлік (дебаттар) және насихаттық шаралар (Ислам туралы хабардар ету және әділеттілік) кіреді. Ирландия студенттік ислам қоғамдарының федерациясы – 2003 жылы құрылған, мұсылман студенттерін біріктіру, оларға қызмет ету және өкілдік ету мақсатын қойған ұйым. Сондай-ақ, бұл студенттерді бірге алып келуге, тәжірибе алмасуға және қажет болған жағдайда көмек пен кеңес беруге, мұсылман студенттерін біріктіріп, ирланд қоғамына оң үлес қосуға тырысады.
There are several student Islamic societies in universities all across Ireland especially in the major universities such as UCD, TCD, UCC, NUIG, ISSNI, RCSI, GMIT, ITC, DCU, Dublin Institute of Technology, IT Tralee, IT Tallaght, IT Blanchardstown, DBS. Yearly events include regular (weekly halaqas & linguistic classes), social (Food festivals), cultural (Eid), Charity drives (Charity week), physical (sports), Academic (speakers tours, lectures, courses, conferences & seminars), Intellectual (debates) and campaigns (Islam awareness & justice). The Federation of Students Islamic Societies Ireland is an umbrella organisation established in the early millennium (2003) whose mission is to unite, serve and represent Muslim students. It also seeks to bring these students together, to share experiences and to offer help and advice where appropriate, uniting Muslim Students to positively contribute to Irish communities.