Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Англияның алғашқы мешітінің негізін қалаушы Уильям Генри Куиллиам (10 сәуір 1856 – 23 сәуір 1932), өзінің есімін Абдулла Куиллиамға, кейін Анри Марсель Леонға немесе Харун Мустафа Леонға өзгертіп алған, 19 ғасырдағы британдық, христиан дінінен исламға өткен адам. Ол Англияның алғашқы мешіті мен ислам орталығын құрғанымен танымал.
Founder of England's first Mosque
William Henry Quilliam (10 April 1856 – 23 April 1932), who changed his name to Abdullah Quilliam and later Henri Marcel Leon or Haroun Mustapha Leon, was a 19th century British convert from Christianity to Islam, noted for founding England's first mosque and Islamic centre.
Ерте өмір
Уильям Генри Куиллиам 1856 жылдың 10 сәуірінде Ливерпульдегі Элиот көшесі, 22 нөмірдегі үйde бай, жергілікті отбасында дүниеге келді. Балалық шағының көп бөлігін Мэн аралында өткізіп, методист дінінде тәрбиеленді. Ол Ливерпуль институтында және Манкс королі Уильям колледжінде білім алды. 1878 жылы заңгер болып, қылмыстық құқық саласында маманданды және Ливерпульдегі 28 Church Street мекенжайында қызмет етті. Ол көптеген резонансты қылмыстар бойынша күдіктілерді қорғады. 1879 жылы Ханна Джонстонға үйленді.
William Henry Quilliam was born at 22 Eliot Street, Liverpool, on 10 April 1856, to a wealthy local family. He spent most of his childhood on the Isle of Man and was brought up as a Methodist. He was educated at the Liverpool Institute and the Manx King William's College. He became a solicitor in 1878, specialising in criminal law, and practising at 28 Church Street, Liverpool. He defended suspects in many high profile murder cases. In 1879, he married Hannah Johnstone.
Ислам дінін қабылдауы
Куиллиам 1887 жылы Мароккоға аурудан айығу үшін барғаннан кейін ислам дінін қабылдады. Куиллиам дінге бет бұрғаннан кейін Ауғанстан әмірлігінің мұрагер ханзадасы Насрулла ханның қайырымдылығы арқасында Ливерпульдегі Броугем Террасасының 8, 11 және 12-ші нөмірлерін сатып алды. 8 Браугем Террасасы Ливерпуль мұсылман институтына айналды, ол Ұлыбританиядағы алғашқы жұмыс істейтін мешіт болды; ол 1889 жылы Рождество күні ашылды. Сонымен қатар, Куиллиам ұлдарға арналған мектеп-интернат, қыздарға арналған күндізгі мектеп, сондай-ақ өз балаларына қарауға мүмкіндігі жоқ мұсылман емес ата-аналар үшін Медина үйі атты жетімдер үйін ашты, олар балаларын мұсылман ретінде тәрбиелеуге келісті. Институтта сонымен қатар көптеген пәндерді қамтитын білім беру сабақтары өткізілді, мұражай мен ғылыми зертхана да болды. Куиллиамның Ливерпульдегі қызметі 1908 жылы Англиядан кетуімен тоқтатылды, себебі ол адвокат ретіндегі кәсіби емес мінез-құлқы үшін адвокаттар тізімінен шығарылу алдында кетіп қалды. Оның ұлы мешіт және ислам орталығы ретінде пайдаланылған мүлікті жылдам сатты. Куиллиамның ықпалы мен қаржысы болмағандықтан Ливерпульдегі мұсылман қауымы тарап кетті. Ол 1914 жылдың желтоқсанына дейін Х. М. Леон деген атпен Ұлыбританияға оралды. Ол көп уақытын Ман аралындағы Ончан қаласында өткізді. Ол 1932 жылы Лондонның Блумсбери ауданындағы Тавитон көшесінде қайтыс болды және Уокингке жақын Бруквуд зиратында белгісіз қабірге жерленді. Кейіннен оның қасына танымал ағылшын мұсылмандары Абдулла Юсуф Али, Мұхаммед Мармадуке Пикталл (әрқайсысы Құранды аударған) және Лорд Хедли жерленді.
Quilliam converted to Islam in 1887 after visiting Morocco to recover from an illness. Quilliam purchased numbers 8, 11 and 12 Brougham Terrace, Liverpool, following his conversion, thanks to a donation from Nasrullah Khan, Crown Prince of the Emirate of Afghanistan. 8 Brougham Terrace became the Liverpool Muslim Institute, the first functioning mosque in Britain; it opened on Christmas Day, 1889. Quilliam also opened a boarding school for boys and a day school for girls, as well as an orphanage, Medina House, for non Muslim parents who were unable to look after their children and agreed for them to be brought up as Muslims. In addition, the Institute hosted educational classes covering a wide range of subjects, and included a museum and science laboratory. Quilliam's work in Liverpool stopped when he left England in 1908 in advance of being struck off the Roll of Solicitors for unprofessional conduct as a solicitor. His son swiftly disposed of the property that had been used as a mosque and Islamic centre. Without Quilliam's influence and funding, the Muslim community in Liverpool dispersed. He returned to the UK before December 1914 under the name of H. M. Leon. He spent much of his time at Onchan on the Isle of Man. He died in Taviton Street, Bloomsbury, London in 1932, and was buried in an unmarked grave
at Brookwood Cemetery near Woking. The prominent Anglo Muslims Abdullah Yusuf Ali, Muhammad Marmaduke Pickthall (who each translated the Qur'an), and Lord Headley were later buried near him.
Саяси көзқарастар
Куиллиам мұсылмандардың мұсылмандар еместер үшін басқа мұсылмандарға қарсы "қолға қару алуын" дұрыс емес деп саққан. Судандағы соғыс кезінде Куиллиам британдық мұсылманның экспедицияға қандай да бір түрде көмек көрсетуі "Шариятқа қайшы" әрекет ететінін жариялаған кітапша шығарды. Оның саяси көзқарастары мен Осман халифасына адалдығы кейбір адамдарды оны сатқын деп айыптауға әкеп соқты.
Quilliam argued that Muslims should not "take up arms" against other Muslims on the behalf of non Muslims. During the war in Sudan, Quilliam published a pamphlet stating that any British Muslim that decided to aid in some manner the expedition was acting in "contrary to the Shariat". His political views and allegiance to the Ottoman Caliph led some to denounce him as a traitor.
Мұра
Оның мұрасын негізінен 1996 жылы құрылған Абдулла Куиллиам қоғамы сақтап қана қоймай, дамытып келеді. Қоғамның мақсаты – Браухэм террасасындағы Ливерпуль мұсылман институтын толық қалпына келтіруді аяқтау. Рон Гивс (бұрынғы Ливерпуль Хоуп университетінен) және Мехмет Секер (Докуз Эйлул университетінен) сияқты ғалымдар осы қоғамға көмектесуде. Сондай-ақ, қоғам студенттерге жатақхана қызметін де ұсынады. 2008 жылы құрылған, экстремистік исламистік идеологияларға қарсы тұруға бағытталған "Квиллиам" ой-пікірлер орталығы оның құрметіне аталған.
His legacy is principally maintained by the Abdullah Quilliam Society, which was founded in 1996. The society aims to complete the restoration of the Liverpool Muslim Institute on Brougham Terrace. The society has been assisted by academics including Ron Geaves, formerly of Liverpool Hope University, and Mehmet Seker of Dokuz Eylül University. The society also offers university student accommodation. Quilliam, originally The Quilliam Foundation, a think tank aimed at challenging extremist Islamist ideologies, launched in 2008, was named after him.