Кіріспе

Марксистік теорияда жартылай колония – ресми түрде тәуелсіз және егеменді мемлекет, бірақ іс жүзінде империалистік елге (немесе кейбір жағдайларда бірнеше империалистік елдерге) өте тәуелді және бағынышты болып табылады. "Жартылай колония" термині, әсіресе маоистік қозғалыста қолданыла береді, мысалы, "Шығаспан жол", Үндістан Коммунистік партиясы (Маоистік) және Филиппин Коммунистік партиясы өз елдерін "жартылай колониялар" деп сипаттайды.

Дау

Алайда, әлемдік нарықтың кеңеюі мен жаһандану, әсіресе 1970-жылдардан бастап, кейбір елдердің "жартылай отарлық" статусы бұлыңғыр болды, себебі олардың көпшілігі айтарлықтай деңгейде индустрияландырылып, кем дегенде "жартылай индустрияландырылған" елдерге айналды. Олар белгілі бір деңгейде қаржылық, саяси және мәдени тәуелсіздікке қол жеткізді, ал кейбір жағдайларда жергілікті элита өзінің ірі шетелдік инвесторына айналды. Басқа жағынан, олар енді бір ғана шетелдік елдің бақылауында емес, бірнеше бай елдер блогының немесе халықаралық қаржы институттарының ықпалында екені анық болмай қалды. Бұл "жартылай колония" түсінігінің қазір де маңыздылығы бар ма деген сұрақ тудырады. Қалай болғанда да, елді жартылай колония деп анықтау оның әлемдік экономикадағы және әлемдік саудадағы орнының, сондай-ақ жергілікті саяси және экономикалық мәдениетінің нақты талдауын қажет етеді. Кейбір троцкишіл топтар, мысалы, Бесінші Интернационал үшін лига, Лениннің империализм талдауын әлемдегі мемлекеттердің көп бөлігін, соның ішінде Шығыс Еуропаның барлығын жартылай колониялар деп анықтайтын тұрғысынан түсіндіреді.