Эдмонтон қаласы: дін мен экономикалық орталық

Кіріспе

Альберта провинциясының астанасы және екінші ірі қаласы, Канада
Канададағы қала

Эдмонтон әлемнің көптеген діндерінің өкілдеріне мекенжай болып табылады. 2021 жылғы халық санауы бойынша, Эдмонтон метрополиясының 44,6 пайызы өзін христиан дінінің жақтасы деп санайды. Маңызды діни азшылықтарға мұсылмандар (8,3 пайыз), сикхтер (4,1 пайыз), буддистер (1,5 пайыз), индуистер (3,4 пайыз), яһудилер (0,4 пайыз) және дәстүрлі аборигендер руханиятының жақтастары (0,2 пайыз) жатады. Кіші діндердің өкілдері 1,1 пайызды құрайды, ал 36,4 пайызы ешқандай дінге жатпайды. 1980 жылдары Альберта университетінің мұсылман студенттері жергілікті тұрғындарды қабылдайтын жеткілікті үлкен намаз бөлмелерін жалға алуда қиындықтарға тап болды және 1992 жылы Эдмонтон мұсылман қауымын мешіт және әлеуметтік орталық ретінде ашты. Осы бастамалардан бастап, мұсылмандар қазір қаланың ең ірі діни азшылығын құрайды, олардың саны 83 015 адамды (2021) құрайды және Эдмонтон аймағында 20-дан астам мешіт бар (2019). Эдмонтонның яһуди қауымын 1907 жылы сатып алынған тарихи Эдмонтон яһуди зиратымен жұмыс істейтін Эдмонтон яһуди федерациясы ұсынады. Қалада алты синагога бар. Ең көнесі – Бет Исраил, ол 1912 жылы құрылған және Канаданың алғашқы яһуди күндізгі мектебіне үйі болған. Эдмонтондағы басқа да белсенді Ибраһимдік діндерге Бахаи діні (Норвудтағы Бахаи орталығы) және друздар (Канадалық друздар орталығы Солтүстік-Батыс өнеркәсіптік ауданында орналасқан) жатады. Эдмонтонның индуист қауымына Альберта индуист қоғамы (Солтүстік Үндістан ғибадатханасы) және Альберта Маха Ганапатия қоғамы (Оңтүстік Үндістан ғибадатханасы) қызмет көрсетеді. Эдмонтондағы сикх қауымына төрт гурдвара қызмет көрсетеді. Эдмонтон сонымен қатар Альбертаның бес Унитариандық Универсалистік қауымының екеуіне мекенжай болып табылады – Эдмонтон Унитариандық шіркеуі және Вествуд Унитариандық қауымы; қалған үшеуі Калгари, Летбридж және Ред-Дир қалаларында орналасқан.

Экономика

Эдмонтон – Альбертаның солтүстік және орталық бөліктерінің маңызды экономикалық орталығы және мұнай-газ өнеркәсібі үшін ірі хаб. 2014 жылғы мәліметтер бойынша, Эдмонтон қалалық аймағындағы ірі жобалардың жалпы құны 57,8 миллиард долларды құрады, оның 34,4 миллиард доллары мұнай-газ, мұнай құмдары және құбыр желілері салаларына тиесілі. Эдмонтон дәстүрлі түрде Альбертаның мұнай-химия өнеркәсібінің орталығы болып келді және 1940 жылдары «Канаданың мұнай астанасы» деген атаққа ие болды. Энергияны өндіруді қамтамасыз етуші салалар жеткізу және қызмет көрсету арқылы дамиды, ал ғылыми зерттеулер жаңа технологияларды әзірлейді және Альбертаның кең мұнай, газ және мұнай құмдары қорын қосымша өңдеуді қолдайды. Бұл қорлар Сауд Арабиясынан кейін әлемдегі екінші орында тұр. Технологиялық сектордың өсуі Эдмонтонның Канададағы жетекші ғылыми-зерттеу және білім беру орталықтарының бірі ретіндегі беделіне байланысты. Ғылыми-зерттеу жобалары Альберта университеті (U of A) сияқты білім беру мекемелерімен, сондай-ақ Альберта Innovates және Эдмонтон зерттеу паркінде жүргізіліп жатқан мемлекеттік бастамалармен байланысты. U of A кампусында Ұлттық нанотехнология институты орналасқан. 1970 және 1980 жылдары Эдмонтон Канаданың ірі банктерінің аймақтық кеңселері мен жергілікті мекемелерінің ашылуымен маңызды қаржы орталығына айналды. Алайда, 1980 жылдардың соңындағы экономикалық дағдарыс жағдайды түбегейлі өзгертті. Principal Trust және Canadian Commercial Bank сияқты жергілікті мекемелер банкротқа ұшырады, ал кейбір аймақтық кеңселер басқа қалаларға көшірілді. 1990 жылдары экономика тұрақталды, және қазір Эдмонтон Канаданың Батыс банкінің орналасқан жері, Торонтодан батысқа орналасқан жалғыз ашық акционерлік I санаттағы банк штаб-пәтері. Басқа ірі қаржы институттарына Альберта инвестициялық басқару корпорациясы (AIMCo), ATB Financial, Servus Credit Union (бұрынғы Capital City Savings), TD Canada Trust және Manulife Financial жатады. Эдмонтон халықаралық деңгейде танымал болған бірнеше компанияның туған жері. Жергілікті бөлшек сауда нарығында The Brick, Katz Group, AutoCanada, Boston Pizza, Pizza 73, Liquor Stores GP (Liquor Depot, Liquor Barn, OK Liquor және Grapes & Grains кіретін), Planet Organic, Shaw Communications, Empire Design, Running Room, Booster Juice, Earl's, Fountain Tire және XS Cargo сияқты көптеген табысты дүкендер пайда болды. Эдмонтонның географиялық орналасуы оны тасымалдау және логистика үшін өте қолайлы етеді. CN Rail Солтүстік Америка операциялық орталығы қалада орналасқан, сондай-ақ Британдық Колумбиядағы Принс-Руперт портынан келетін барлық жүктерді қабылдайтын ірі интермодальдық терминал бар. 2020 жылдың басында CN Rail Монреальдегі басқару орталығын жабатынын, ал кейін Ванкувердегі басқару орталығын да жабатынын хабарлады, барлық басқару операцияларын Эдмонтонда біріктіру мақсатында.

Edmonton is the major economic centre for northern and central Alberta and a major centre for the oil and gas industry. As of 2014, the estimated value of major projects within the Edmonton Metropolitan Region was $57.8 billion, of which $34.4 billion are within the oil and gas, oil sands, and pipeline sectors. Edmonton traditionally has been a hub for Albertan petrochemical industries, earning it the nickname "Oil Capital of Canada" in the 1940s. Supply and service industries drive the energy extraction engine, while research develops new technologies and supports expanded value added processing of Alberta's massive oil, gas, and oil sands reserves. These are reported to be the second largest in the world, after Saudi Arabia. Much of the growth in technology sectors is due to Edmonton's reputation as one of Canada's premier research and education centres. Research initiatives are anchored by educational institutions such as the University of Alberta (U of A) as well as government initiatives underway at Alberta Innovates and Edmonton Research Park. The U of A campus is home to the National Institute for Nanotechnology. During the 1970s and 1980s, Edmonton became a major financial centre, with both regional offices of Canada's major banks and locally based institutions opening. However, the turmoil of the late 1980s economy radically changed the situation. Locally based operations such as Principal Trust and Canadian Commercial Bank would fail, and some regional offices were moved to other cities. The 1990s saw a solidification of the economy, and Edmonton is now home to Canadian Western Bank, the only publicly traded Schedule I chartered bank headquarters west of Toronto. Other major financial institutions include Alberta Investment Management Corporation (AIMCo), ATB Financial, Servus Credit Union (formerly Capital City Savings), TD Canada Trust and Manulife Financial. Edmonton has been the birthplace of several companies that have grown to international stature. The local retail market has also seen the creation of many successful store concepts, such as The Brick, Katz Group, AutoCanada, Boston Pizza, Pizza 73, Liquor Stores GP (which includes Liquor Depot, Liquor Barn, OK Liquor, and Grapes & Grains), Planet Organic, Shaw Communications, Empire Design, Running Room, Booster Juice, Earl's, Fountain Tire and XS Cargo. Edmonton's geographical location has made it an ideal spot for distribution and logistics. CN Rail's North American operational facility is located in the city, as well as a major intermodal facility that handles all incoming freight from the port of Prince Rupert, British Columbia. In early 2020, CN Rail announced that it was closing its Montreal control centre and would eventually close its Vancouver control centre as well, with a goal to consolidate all of its control operations into Edmonton.

Кішігірім сауда

Эдмонтонда бірнеше сауда орталығы бар, соның ішінде Солтүстік Америкадағы екінші ірі сауда орталығы – әлемдегі 10-шы ірі сауда орталығы саналатын West Edmonton Mall. Басқа атауға лайық сауда орталықтарына Bonnie Doon сауда орталығы, Эдмонтон қалалық орталығы (бұрынғы Эдмонтон орталығы мен Eaton Centre сауда орталықтарының бірігіп құрылған кешені), Southgate орталығы, Kingsway сауда орталығы, Northgate орталығы, Riverview Crossing, Londonderry сауда орталығы және Mill Woods Town Centre кіреді. Эдмонтонда көптеген ірі сауда орталықтары мен қуат орталықтары да бар. Олардың ішіндегі маңыздылары – South Edmonton Common (Солтүстік Америкадағы ең ірі ашық ауадағы сауда-саттық орталықтарының бірі), RioCan Mayfield, Westpoint орталығы, Skyview орталығы, Terra Losa орталығы, Unity Square, SouthPark орталығы, The Meadows, Christy’s Corner, Currents of Windermere және Manning Village. Қала шетіндегі орталықтардан өзгеше, Эдмонтонда көптеген қалалық сауда орындары бар. Олардың ең үлкені – Old Strathcona, 99-шы және 109-шы көшелер арасында, Whyte Avenue және оның төңірегінде орналасқан көптеген жекеше дүкендерді қамтиды. Old Strathcona қаланың ең ірі жабық фермерлік базарына да ие, онда 130-дан астам сатушы жыл бойы жергілікті және аймақтық өнімдер, ет, қолөнер және киім-кешек сатады. Эдмонтон қаласының орталығында және оның маңында бірнеше сауда аудандары бар, соның ішінде Эдмонтон қалалық орталығы, Jasper Avenue және 104-ші көше. Oliver-дің жанында 124-ші көшеде көптеген бөлшек сауда дүкендері орналасқан. Эдмонтон Bath & Body Works және Calvin Klein сияқты көптеген американдық бөлшек сауда желілері үшін Канададағы сынақ алаңы болып табылады.

Өнер және мәдениет

Көптеген шаралар қалалық өнер ауданында, Черчилль алаңының маңында (Сэр Уинстон Черчилльтің құрметіне аталған) өтеді. Өзеннің оңтүстік жағында университет ауданы мен Уайт даңғылында театрлар, концерт залдары және түрлі тікелей музыка орындары орналасқан. Алаңның орталық бөлігінде Черчилльдің толық мөлшердегі қоладан жасалған мүсіні орнатылған, ол 1989 жылдың 24 мамырында Леди Сомс тарапынан ашылды. Бұл мүсін Оскар Немонның туындысының көшірмесі.

Сахналық өнер

Фрэнсис Уинспир музыка орталығы 1997 жылы көп жылдық жоспарлау мен қаржы жинаудан кейін ашылды. Канададағы акустикалық жағынан ең жақсы концерт залдарының бірі деп есептелетін бұл орталық Эдмонтон симфониялық оркестріне үйі және жыл сайын түрлі қойылымдар қабылдайды. Онда 1932 орын бар, сондай-ақ 3 миллион долларлық Дэвис концерттік органы орналасқан, ол Канададағы ең ірі концерттік орган. 102-ші даңғылдың ар жағында Джо Шоктор 1965 жылы Citadel театр компаниясын алғаш рет құрған Құтқару армиясының Цитадельінің құрметіне аталған Citadel театры орналасқан. Бүгінде ол Канададағы ең ірі театр кешендерінің бірі, онда әртүрлі өндірістерге маманданған бес зал бар. 2015 жылы Citadel театры Catalyst театрына да үй болды. Альберта университетінің аумағында 2534 орындық Солтүстік Альберта мерекелік аудиториясы орналасқан, ол провинцияның 2005 жылғы жүз жылдық тойына орай бір жылдан астам уақыт бойы күрделі жөндеуден өтті. Ол және оның оңтүстік бөлігі Калгариде провинцияның алтын жылдығына арнап 1955 жылы салынған, көптеген концерттер, мюзиклдер мен балеттерге қонақ болған. Ғимараттың фасадында Суэтонның "Август өмірінен" алынған цитата жазылған: "Ол кірпіштен салынған қаланы тапты – оны мәрмәрмен қалдырды". Ескі Страткона ауданында Театр ауданы орналасқан, онда ATB Financial Arts Barns (Эдмонтон халықаралық Fringe фестивалінің штаб-пәтері), Уолтердейл ойын үйі және Варскона театры (Teatro la Quindicina, Shadow Theatre, Die Nasty, Plane Jane Theatre және Grindstone Theatre! сияқты бірнеше театр компанияларының операциялық базасы) бар. Эдмонтонның украин Dnipro ансамблі, сондай-ақ Эдмонтонның украин ерлер хоры сияқты басқа украин хорлары, Эдмонтонның канадалық көпмәдени ерекшелігі шеңберінде украин музыкалық мәдениетін сақтауға көмектеседі.

Фестивальдар

Эдмонтон жыл сайын бірнеше ірі фестиваль қабылдайды, бұл оның "Канаданың фестиваль қаласы" деген лақап атын қалыптастыруға көмектеседі. TD Edmonton International Jazz Festival маусым айының соңында өтеді және Монреальмен бірге Канададағы алғашқы джаз фестивальдерінің бірі болды. Эдмонтонның негізгі жазғы фестивалі – К-Күндер, бұрынғысы Клондайк күндері, Capital Ex және бастапқыда Эдмонтон көрмесі. 1879 жылы құрылған Эдмонтон көрмесі бастапқыда жыл сайынғы жәрмеңке және көрме ретінде ашылды, кейін алтын іздеу тақырыбын қабылдап, 1960 жылдары Клондайк күндері болып өзгерді. Тамыз айының ортасында өткізілетін Эдмонтон халықаралық Fringe фестивалі Солтүстік Америкадағы ең ірі Fringe театр фестивалі болып табылады. Сондай-ақ тамыз айында Эдмонтонда Канаданың төртінші ірі халықтық фестивалі – Эдмонтон халықтық музыка фестивалі өтеді. Эдмонтон және оның төңірегіндегі басқа жазғы фестивальдерге Эдмонтон мұра фестивалі, Эдмонтонның дәмі, Эдмонтонның мақтаныш фестивалі, Chaos Alberta фестивалі, Interstellar Rodeo, Big Valley Jamboree, Pigeon Lake Music Festival, Эдмонтон Rockfest, Эдмонтон халықаралық регги джамборе фестивалі, Эдмонтон блюз фестивалі және Cariwest кіреді. Эдмонтонда бірнеше қысқы фестивальдер де өтеді, олардың ең көнесі – Silver Skate фестивалі. Басқалары – Flying Canoe Volant.

Музыка

Қаланың алғашқы жылдарында музыка шіркеулерде және қоғамдық залдарда орындалған. Эдмонтон опера және классикалық музыканың тарихымен мақтанады; екеуі де түрлі клубтар мен қауымдастықтардың қолдауына ие болған. Эдмонтонның алғашқы ірі радиостанциясы CKUA 1927 жылы музыка таратуды бастады. Қала музыкалық білім беру орталығы болып табылады; Альберта университеті 1945 жылы музыка факультетін, ал МакЭван университеті 1980 жылы джаз және музыкалық театр бағдарламасын ашты. Джаз, фольклор және классикалық музыка фестивальдері қалада танымал ойын-сауық шаралары болып табылады. Эдмонтон сонымен қатар әр жылғы шілде айында Ұлы Солтүстік Америкалық Ескі Уақыт Скрипка Чемпионатын қабылдайды, онда Канаданың, АҚШ-тың және Шотландияның ең жақсы скрипкашылары өнер көрсетеді. Эдмонтон симфониялық оркестрі 1913 жылдан бері әртүрлі құралымдарда өмір сүріп келеді. 1952 жылы Эдмонтон филармониясы мен Эдмонтон Попс оркестрлері бірігіп, 60 мүшеден тұратын қазіргі заманғы нұсқасын құрды. Оркестр Фрэнсис Уинспир музыка орталығында концерттер береді. Қалада хип-хоп, регги, R&B, рок, поп, металл, панк, кантри және электронды сияқты жанрлардағы жанрлы танымал музыка дамыған. Белгілі өткен және қазіргі жергілікті музыканттар: Роберт Гуле, Томми Бэнкс, Элеонор Коллинз, Стю Дэвис, Тим Фихан, Cadence Weapon, Kreesha Turner, The Smalls, SNFU, Social Code, Stereos, Ten Second Epic, Tupelo Honey, Mac DeMarco, Shout Out Out Out Out, Psyche, Purity Ring, The Wet Secrets, Nuela Charles, Celeigh Cardinal және Ruth B.

Түнгі өмір

Эдмонтонда түнгі өмірдің бірнеше маңызды аймағы бар. Ең танымал – 109-шы және 99-шы көшелер арасындағы Уайт-авеню (82-ші даңғыл) жолағы; ол Эдмонтондағы ең көп сақталған мұра ғимараттарына ие, барлар, клубтар мен мейрамханаларға толы, бірақ көбінесе Gateway бульварының (103-ші көше) батысында орналасқан. Бұл аймақ бір кезде Страткона қаласының орталығы болған (1912 жылдың 1 ақпанында Эдмонтонға қосылған), бірақ 20-шы ғасырдың ортасында тоқырап қалған. 1970-ші жылдардан бастап, бизнес-қайта жаңғырту аймағы арқылы аймақты қайта жаңғыртуға бағытталған үйлесімді күш-жігер, қалпына келтірілген тарихи ғимараттармен және жағымды көше көріністерімен бай аймақты құрды. Эдмонтон қаласының орталығы 1990-шы жылдардың ортасынан бері жаңару және өсу процесін үздіксіз жалғастырып келеді. Мұнай бамының кезінде, 1960-шы жылдарда басталып, 1980-шы жылдарға дейін жалғасқан, кеңсе үйлеріне орын ашу үшін көптеген ғимараттар бұзылды. Бұл жерде әрқашан көптеген пабтар, қонақ үйлердегі лаунждар мен мейрамханалар болды. Соңғы он жылда көбінесе танымал орындардың жандануы байқалды. Эдмонтон қаласында паб-турларға сұраныс жоғары. Эдмонтонның басты көшесі – Жаспер даңғылында әртүрлі клубтар орналасқан. Эдмонтонның City Centre сауда орталығында тоғыз экранды Landmark Cinemas кинотеатры бар. Metro Cinema коммерциялық емес кинотеатры әр апта сайын әртүрлі балама фильмдерді көрсетеді. West Edmonton Mall көптеген дүкендері мен көңіл көтеру орындарынан басқа, бірнеше кешкі орындарға да ие. Bourbon Street көптеген тамақтану орындарына ие; кешен ішінде клубтар мен казиноларды табуға болады. Scotiabank театры (бұрын Silver City деп аталған), сауда орталығының батыс жағында орналасқан, 12 экранды және IMAX кинотеатры. Өзен аңғарында толық жабдықталған қалалық саябақтардан бастап, кемпинг сияқты жабдығы аз орындарға дейін әртүрлі саябақтар бар. Бұл "жасыл лента" негізгі "жасыл лента" сағалар мен арықтармен толықтырылады, әсіресе Уайтмуд, Блэкмуд және Милл-Крик аңғарлары. Сонымен қатар, қаланың барлық жерінде орналасқан көптеген аудандық саябақтар бар, олардың жалпы ауданы бар. Бұл жолдар Waskahegan жаяу жүру жолының да бөлігі болып табылады. Эдмонтон қаласы өзен аңғары парк жүйесіндегі бес саябақты "Бес белгілі әйел" құрметіне атады. Эдмонтон көшелері мен саябақтарында әлемдегі ең көп сақталған және голландтық әлм ауруынан зардап көрмеген американдық әлм ағаштарының бірі өседі, бұл ауру Солтүстік Американың шығысында осындай ағаштардың көп бөлігін жойды. Жақ бор, лоджполе бор, ақ шырша, ақ қайың, аспан, тау күл, Амур кеспегі, орыс зәйтүні, жасыл күл, бассвуд, әртүрлі топольдер мен саздар, гүлдейтін крабаппл, Мейдей ағашы және Манитоба кеспегі де көптеп өседі; бур дуы, күміс кеспегі, гавторн және Огайо буккейі де танымал. Ақ күл, көк шырша, Норвегия кеспегі, қызыл емен, қант кеспегі, кәдімгі жылқы кестені, Макинтош алмасы және Эванс вишнисі сияқты басқа да енгізілген ағаш түрлері де бар. Эдмонтонда үш жаңғақ түрі – сары жаңғақ, маньчжурия жаңғағы және қара жаңғақ сақталған. Өзен аңғарында көптеген мемлекеттік және жеке гольф алаңдары орналасқан; осы солтүстік қаладағы жазғы ұзақ күндізгі жарық таңертеңнен кешке дейін ойнауға мүмкіндік береді. Гольф алаңдары мен саябақ жүйесі қысқы демалыс орнына айналады, және ұзақ қыс кезінде шаңғымен сырғанау және конькимен сырғанау танымал. Өзен аңғарында төрт тау-шаңғы курорты бар, екеуі қала ішінде, екеуі қала сыртында орналасқан. Эдмонтон және аймақтық жер қоры (EALT) Эдмонтон мен оның айналасындағы муниципалитеттердегі табиғи аумақтарды сақтауға бағытталған қайырымдылық ұйымы. Оның Эдмонтондағы алғашқы жобасы – 23-ші даңғылдан оңтүстікке қарай Уайтмуд сағасына қарай орналасқан және қаладағы жалғыз бокс көлі бар Ларч сағатын сақтау, қаламен консервациялық келісім арқылы. EALT Эдмонтонның көптеген ұйымдарымен жұмыс істейді және солтүстік-шығыс Эдмонтондағы өзеннің айналасындағы орман мен егістік жерді сақтау үшін жұмыс істейді. Азаматтар үшін Эдмонтонның саябағы мен өзен аңғарына күтім жасауға қатысуға түрлі еріктілік мүмкіндіктері бар. Волонтерлік бағдарламаларға өзен аңғарының тазалығы, ағаштарға күтім және парктердегі серіктестік кіреді. Жыл сайын өзен аңғарының тазалығы бойынша волонтерлер жүздеген қоқыс қаптарын жинап алады.

There are several key areas of nightlife in Edmonton. The most popular is the Whyte Avenue (82 Avenue) strip, between 109 Street and 99 Street; it has the highest number of heritage buildings in Edmonton, and bars, clubs, and restaurants throughout, but mostly west of Gateway Boulevard (103 Street). Once the heart of the town of Strathcona (annexed by Edmonton on February 1, 1912), it fell into disrepair during the middle of the 20th century. Beginning in the 1970s, a coordinated effort to revive the area through a business revitalization zone produced an area rich with restored historical buildings and pleasant streetscapes. Downtown Edmonton has undergone a continual process of renewal and growth since the mid 1990s. Many buildings were demolished during the oil boom, starting in the 1960s and continuing into the 1980s, to make way for office towers. There have always been numerous pub type establishments, hotel lounges, and restaurants. The past decade has seen a strong resurgence in more mainstream venues. Edmonton also has a high demand for pub crawl tours in the city. Various clubs are found along Edmonton's main street, Jasper Avenue. The Edmonton City Centre mall also houses a Landmark Cinemas movie theatre with nine screens. The nonprofit Metro Cinema shows a variety of alternative or otherwise unreleased films every week. West Edmonton Mall holds several after hour establishments in addition to its many stores and attractions. Bourbon Street has numerous eating establishments; clubs and casinos can also be found within the complex. Scotiabank Theatre (formerly known as Silver City), at the west end of the mall, is a theatre with 12 screens and an IMAX. The river valley is home to various parks ranging from fully serviced urban parks to campsite like facilities with few amenities. This main "Ribbon of Green" is supplemented by tributary creeks and ravines, particularly the Whitemud Creek, Blackmud Creek, and Mill Creek Ravine. There are also numerous neighbourhood parks located throughout the city, to give a total of of parkland. These trails are also part of the Waskahegan walking trail. The City of Edmonton has named five parks in its River Valley Parks System in honour of each of "The Famous Five". Edmonton's streets and parklands also contain one of the largest remaining concentrations of healthy American elm trees in the world, unaffected by Dutch elm disease, which has wiped out vast numbers of such trees in eastern North America. Jack pine, lodgepole pine, white spruce, white birch, aspen, mountain ash, Amur maple, Russian olive, green ash, basswood, various poplars and willows, flowering crabapple, Mayday tree and Manitoba maple are also abundant; bur oak, silver maple, hawthorn and Ohio buckeye are increasingly popular. Other introduced tree species include white ash, blue spruce, Norway maple, red oak, sugar maple, common horse chestnut, McIntosh apple, and Evans cherry. Three walnut species—butternut, Manchurian walnut, and black walnut—have survived in Edmonton. Several golf courses, both public and private, are also located in the river valley; the long summer daylight hours of this northern city provide for extended play from early morning well into the evening. Golf courses and the park system become a winter recreation area during this season, and cross country skiing and skating are popular during the long winter. Four downhill ski slopes are located in the river valley as well, two within the city and two immediately outside. The Edmonton & Area Land Trust (EALT) is a charity focused on conserving natural areas in Edmonton and surrounding municipalities. Its first project in Edmonton was conserving Larch Sanctuary, via a conservation easement with the city, straddling Whitemud Creek south of 23rd Avenue, and containing the only oxbow lake in the city. EALT works with many organizations in Edmonton, and is working to conserve the of forest and farmland in a loop of the river in northeast Edmonton. A variety of volunteer opportunities exist for citizens to participate in the stewardship of Edmonton's parkland and river valley. Volunteer programs include River Valley Clean up, Root for Trees, and Partner in Parks. River Valley Clean up engages volunteers to pick up hundreds of bags of litter each year.

Мұражайлар мен галереялар

Эдмонтонда әртүрлі өлшемдегі көптеген мұражайлар бар. Ең ірісі – Корольдік Альберта мұражайы (RAM), ол 2005 жылы Елизавета II-нің Альбертаға жасаған жүз жылдық сапарының құрметіне қайта аталмайынша, Альберта провинциялық мұражайы деп аталатын. RAM мұражайында 10 миллионнан астам зат бар, онда аймақтың әртүрлі абориген тайпаларының мәдениеті мен салты көрсетіледі. 2018 жылы ғимарат Гленорадағы орнынан 103А даңғылы мен 97 көшесіндегі қала орталығындағы жаңа ғимаратқа көшірілді. Мұражай салтанатты ашылу шарасын өткізіп, алғашқы күндері 40 000 тегін билет таратты. Telus World of Science қала орталығынан солтүстік-батысқа қарай Вудкрофт ауданында орналасқан. 1984 жылы ашылғаннан бері бірнеше рет кеңейтілді. Онда бес тұрақты галерея, уақытша көрмелерге арналған қосымша галерея, IMAX театры, планетарий, обсерватория және әуесқой радиостанциясы бар. Эдмонтон өзенінің аңғарындағы зообақ қала орталығынан оңтүстік-батысқа қарай орналасқан. Альберта авиациялық мұражайы, қала орталығы әуежайындағы ангарда орналасқан, Британдық Достастықтың әуе оқу жоспары үшін салынған. Оның коллекциясында азаматтық және әскери ұшақтар бар, олардың ең ірілері – Boeing 737 және екі CF 101 Voodoo. Сонымен қатар, Канададағы үш BOMARC зымыраның бірі де осында бар. Уэльс принцінің қару-жарақ мұражайы Лоялл Эдмонтон полкінің әскери мұражайына үйі. Мұражай Эдмонтон және Альберта халқының әскери мұрасын және олардың құрбандықтарын сақтауға арналған. Мұражайда екі галерея және бірнеше кішкентай көрмелер бар. Жинаққа тарихи қару-жарақ, форма киімдері, естеліктер, әскери жабдықтар, сондай-ақ Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі кезеңнен бастап қазіргі уақытқа дейінгі үлкен фото және архивтік жинақ кіреді. Мұражайда Канаданың жүз күндік шабуылындағы 49-шы батальонның рөлі туралы көрме бар. Телефон тарихы орталығы – телефон мұражайы, ол да Уэльс принцінің қару-жарақ мұражайында орналасқан. Телефонның тарихын көрсететін артефактілер жинағынан басқа, мұражайда робот Кселдон жетекшілік ететін қысқа фильм көрсетілетін жеке театры бар. 2019 жылдың сәуір айынан бастап мұражай тұрақты түрде жабық. Альберта теміржол мұражайы қаланың солтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан. Онда әртүрлі кезеңдердегі локомотивтер мен теміржол вагондарының әртүрлі түрлері бар, сонымен қатар жұмыс істейтін бу локомотиві де бар. Көрмелердің көп бөлігі ашық ауада орналасқандықтан, ол Виктория күні мен Еңбек күні аралығында ғана ашық болады. Форт-Эдмонтон паркі, Канаданың ең үлкен тірі тарих мұражайы, қала орталығынан оңтүстік-батысқа қарай өзен аңғарында орналасқан. Эдмонтонның мұрасы тарихи ғимараттар (көптегені паркке көшірілген түпнұсқалар), костюмді тарихи түсіндірушілер және шынайы артефактілер арқылы көрсетіледі. Жалпы алғанда, ол аймақтың шамамен 1795 жылдан 1929 жылға дейінгі тарихын қамтиды (Форт-Эдмонтонмен ұсынылған), содан кейін 1885, 1905 және 1920 жылдардағы көшелер және 1920 жылдардың ортасынан жасалған көрініспен хронологиялық ретпен жалғасады. Парк айналасында бу пойыздары, трамвайлар, автомобильдер және атқа жегілген көліктер жұмыс істеп тұрған (және оны жұртшылық пайдаланатын) болуы мүмкін. Джон Уолтер мұражайы мен тарихи аймағы (1875-1901 жылдар) Канаданың тарихи орындарының тізіліміне енген. Альберта университеті өзінің ішкі мұражайлар мен коллекциялар қызметін жүргізеді. Альбертаның көркемсурет галереясы (AGA) – қаланың ең үлкен галереясы. Бұрын 1970 жылдардағы бруталистік стильдегі ғимаратта орналасқан, AGA коллекциясында 5000-нан астам өнер туындысы бар. Бұрынғы AGA ғимараты 2007 жылдың шілдесінде Рэндалл Стоут жобалаған жаңа ғимараттың құрылысы үшін бұзылды. Оның құны 88 миллион доллардан астам деп бағаланды және Эдмонтон қалалық кеңесі оның құрылысына берген сомаға қатысты пікірлер қарама-қайшы болды. AGA 2010 жылдың 31 қаңтарында ресми түрде ашылды. Коммерциялық өнер галереяларын қаланың барлық жерінде, әсіресе "галереялық саяхат" деп аталатын 124 көше / Джаспер даңғылы бойында табуға болады. Эдмонтонда төрт суретші орталығы бар, олардың барлығы қала орталығында орналасқан: Харкорт үйі, Latitude 53, Ociciwan Қазіргі заманғы өнер ұжымы және Солтүстік Альбертаның баспа суретшілері қоғамы (SNAP). Альберта университеті мен МакЭван университетінде де галереялар бар: Қос өнер ғимаратының галереясы және Митчелл өнер галереясы. Альберта университетінің мұражайлары мен коллекцияларында 17 миллион зат, 29 тіркелген мұражай коллекциясы және уақыт-уақыт көрмелер бар.

There are many museums in Edmonton of various sizes. The largest is the Royal Alberta Museum (RAM), which was formerly known as the Provincial Museum of Alberta until it was renamed in honour of Queen Elizabeth II's 2005 Alberta centennial visit. The RAM houses over 10 million objects in its collection and showcases the culture and practices of the diverse aboriginal tribes of the region. In 2018, the building relocated from its location in Glenora to a new building in downtown on 103A Avenue and 97 Street. The museum held a grand opening event and gave out 40,000 free tickets for its first few days of operation. The Telus World of Science is located in the Woodcroft neighbourhood northwest of the city centre. It opened in 1984 and has since been expanded several times. It contains five permanent galleries, one additional gallery for temporary exhibits, an IMAX theatre, a planetarium, an observatory, and an amateur radio station. The Edmonton Valley Zoo is in the river valley to the southwest of the city centre. The Alberta Aviation Museum, located in a hangar at the City Centre Airport, was built for the British Commonwealth Air Training Plan. Its collection includes both civilian and military aircraft, the largest of which are a Boeing 737 and two CF 101 Voodoos. It also has one of only three BOMARC missiles in Canada. The Prince of Wales Armouries Heritage Centre is home to the Loyal Edmonton Regiment Military Museum. The museum is dedicated to preserving the military heritage and the sacrifices made by the people of Edmonton and Alberta in general. The museum features two galleries and several smaller exhibits. The collection includes historic firearms, uniforms, souvenirs, memorabilia, military accoutrements, as well as a large photographic and archival collection spanning the pre World War One period to the present. The museum features an exhibit on the role of the 49th Battalion, CEF in Canada's Hundred Days Offensive. The Telephone Historical Centre is a telephone museum also located in the Prince of Wales Armouries Heritage Centre. In addition to a collection of artifacts tracing the history of the telephone, the museum has its own theatre featuring a brief film led by the robot Xeldon. As of April 2019, the museum is permanently closed. The Alberta Railway Museum is located in the rural northeast portion of the city. It contains a variety of locomotives and railroad cars from different periods, and includes a working steam locomotive. Since most of its exhibits are outdoors, it is only open between Victoria Day and Labour Day. Fort Edmonton Park, Canada's largest living history museum, is located in the river valley southwest of the city centre. Edmonton's heritage is displayed through historical buildings (many of which are originals moved to the park), costumed historical interpreters, and authentic artifacts. In total, it covers the region's history from approximately 1795 to 1929 (represented by Fort Edmonton), followed chronologically by 1885, 1905, and 1920 streets, and a recreation of a 1920s midway. A steam train, streetcars, automobiles and horse drawn vehicles may be seen in operation (and utilized by the public) around the park. The John Walter Museum and Historical Area (c. 1875 to 1901) is on the Canadian Register of Historic Places. The University of Alberta operates its own internal Museums and Collections service. The Art Gallery of Alberta (AGA) is the city's largest single gallery. Formerly housed in an iconic 1970s Brutalist building designed by Don Bittorf, the AGA collection had over 5,000 pieces of art. The former AGA building was demolished in July 2007 to make way for construction of a new facility designed by Randall Stout. It was estimated to cost over $88 million and the amount that Edmonton City Council donated towards its construction was met with some controversy. The AGA officially opened on January 31, 2010. Commercial art galleries can be found throughout the city, especially along the 124 Street/Jasper Avenue corridor, known as the "gallery walk". Edmonton is home to four artist run centres all located in the downtown core Harcourt House, Latitude 53, Ociciwan Contemporary Art Collective and Society of Northern Alberta Print Artists (SNAP). The University of Alberta and MacEwan University also have galleries: the Fine Arts Building Gallery and the Mitchell Art Gallery, respectively. The University of Alberta Museums and Collections also has 17 million objects, 29 registered museum collections and occasional exhibitions.

Қалалық кеңес

Эдмонтон қалалық кеңесі қала әкімі мен төрт жылдық мерзімге қызмет ететін он екі кеңесшіден тұрады. Әр кеңесші сайлау округі (сайлау аймағы) бойынша сайланады; қала әкімі жалпы сайлауда көп дауыс алған үміткер принципі бойынша сайланады. Сайлау партиялық сипатта емес. Кеңес қаланың бюджетін бекітуге жауапты, сондай-ақ Эдмонтон тұрғындарының денсаулығы мен қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған заңдар мен саясатты әзірлейді. Кеңес қаланың полиция, өрт сөндіру қызметі, саябақтар мен кітапханаларға, сондай-ақ электрмен жабдықтау, сумен қамтамасыз ету, қоқыс тасымалы және дренаж сияқты коммуналдық қызметтерге қатысты барлық заңнаманы қабылдайды. 2009 жылдың 22 шілдесінде қалалық кеңес Эдмонтонды бұрынғы алты округтен екі кеңесші сайланатын жүйеден, 12 округке бөлетін жаңа сайлау жүйесін қабылдады. 2010 жылдан бастап әр округтен бір кеңесші көп дауыс алған үміткер принципі бойынша сайланады. Бұл жүйе 2010 жылдың қазан айында өткен сайлаудан бастап күшіне енді. Соңғы сайлау 2021 жылдың қазан айында өтті, нәтижесінде төрт жылдық мерзімге депутаттар сайланды. 2020 жылдың 7 желтоқсанында қалалық кеңес жаңа округ шекараларын және халықтық атауларды бекітетін қаулы қабылдады.

Облыстық саясат

Эдмонтон – Альберта провинциясының астанасы және Альберта заң шығарушы органы сияқты барлық негізгі провинциялық үкімет салаларын қамтиды. Эдмонтон қалалық аймағы 20 депутаттан тұрады, олардың әрқайсысы бір провинциялық сайлау округін өкілдік етеді. Қаланың өсуімен байланысты осы округтердің шекаралары бірнеше рет өзгертіліп, бейімделді және қайта аталды. Қазіргі 31-ші Альберта заң шығарушы жиналысында Эдмонтонның барлық округтері Оппозициялық Альберта жаңа демократиялық партиясының өкілдерімен ұсынылған. Депутаттардың бірі – Рейчел Нотли, Оппозиция жетекшісі және 2015 жылдан 2019 жылға дейін Альбертаның 17-ші премьер-министрі болды. + Эдмонтон провинциялық сайлау қорытындылары Жыл Біріккен консерваторлар Жаңа демократиялық 2019 35% 140,672 53% 213,546 2023 34% 127,773 63% 232,879

Өрт сөндіру бөлімі

1892 жылы құрылған Эдмонтон қалалық өрт сөндіру және құтқару қызметі – Эдмонтон және айналасындағы аймақтарда толық уақытты кәсіби өрт сөндірушілерден тұратын, түрлі қызметтерді ұсынатын мекеме. Қызметтің басты міндеттеріне өрттің алдын алу және сөндіру, медициналық шұғыл жағдайларда көмек көрсету, Солтүстік Саскачеван өзеніндегі су көліктерін құтқару, сондай-ақ қауіпті заттарға байланысты төтенше жағдайлар кіреді.

Полиция қызметі

Қаланың полиция күштері, Эдмонтон полиция қызметі 1892 жылы құрылған және 2012 жылы шамамен 1400 қызметкерден тұрған.

Әскери

Канадалық күштердің Эдмонтон базасында 1-ші Канадалық механикаландырылған бригада тобы (1 CMBG), Канада армиясының 3-ші Канадалық дивизиясының әскерлік құрамының бригада тобы орналасқан. 1 CMBG құрамына Лорд Стратконаның атты полкі (Royal Canadians), 1-ші жауынгерлік инженерлік полк, Принцесса Патрисияның канадалық жеңіл жаяу әскерінің үш батальонының екеуі, сондай-ақ түрлі штаб, қызмет және қолдау бөлімшелері кіреді. 1 CMBG құрамына кірмегенмен, 408-ші тактикалық тікұшақ эскадрильясы мен 1-ші далалық медициналық бригадасы бригада тобымен бірге орналасқан. Бұл бөлімшелердің барлығы қаланың солтүстігіндегі Ланкастер паркінде орналасқан. 1943 жылдан бастап CFB Namao (кейін CFB Edmonton/Edmonton Garrison) ретінде бұл ірі әуе күштері базасы болды. 1996 жылы барлық қанатты авиациялық бөлімшелер CFB Cold Lake-ке көшірілді. Канадалық парашют орталығы 1996 жылға дейін қалада орналасқан, содан кейін CFB Trenton, Онтариоға көшіріліп, Канада армиясының озық жауынгерлік орталығы деп аталды. 1 CMBG және құрамдас бөлімшелерінің Калгариден 1996 жылы шығындарды үнемдеу мақсатында көшірілуі орын алды. Бұл бригада 1950 жылдан бері Калгарида орналасқан, ал Лорд Стратконаның атты полкі дәстүрлі түрде Калгари гарнизонының бірлігі болып саналды, оның тарихы Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін жетеді.

Эдмонтонда 41-ші Канадалық бригада тобынан (41 CBG) үлкен армия резервінің бөлімшелері де бар, оларға Лоял Эдмонтон полкі (Принцесса Патрисияның канадалық жеңіл жаяу әскерінің 4-ші батальоны), 41-ші жауынгерлік инженерлік полк, 20-шы далалық артиллерия полкінің штаб-батареясы және Альбертаның ең көне армия резервтік бөлімшелерінің бірі – Оңтүстік Альберта жеңіл атты әскерінің B эскадрильясы кіреді. Канаданың жағалауынан шалқары орналасқандықтан, Эдмонтон сонымен қатар теңіз резервтік дивизиясына да үйіріліп табылады. Эдмонтон қаласында теңіз, армия және әуе күштерінің түрлі кадет корпустары да бар.

Қылмыс

Эдмонтон 1990-шы жылдары қылмыстың азаюын, 2000-шы жылдардың басында өсуін және онжылдықтың соңында тағы бір төмендеуін бастан кешірді. Эдмонтонның санақ аймағында (CMA) қылмыстың ауырлығы индексі 2013 жылы 84,5 болды, бұл ұлттық орташа көрсеткіш 68,7-ден жоғары. Оның қылмыс ауырлығы индексі Регина, Саскатун, Келоуна және Ванкуверден кейінгі Канададағы CMA арасында бесінші орында тұрды. 2013 жылы Эдмонтон 27 кісі өлтіру дерегімен төртінші орынды иеленді, бұл 2011 жылдан 49% төмендеуді көрсетті. Алайда 2017 жылы Эдмонтонда кісі өлтіру дерегі тағы да өсті, жалпы саны 49-ға жетті, бұл 100 000 тұрғынға 5,2 кісі өлтіруге тең деңгейді құрады. Эдмонтонда болған маңызды оқиғаларға 1965 жылы Эдмонтон әуежайындағы бомбалау, 2011 жылы Джонни Алтингердің қанымен өлтірілуі, 2012 жылы Альберта университетіндегі атыс, 2014 жылы Эдмонтондағы атыс және 2017 жылы Эдмонтонға жасалған шабуыл жатады. 2024 жылдың 23 қаңтарында атыс пен өрт сөндіру құралдарымен жасалған шабуыл кезінде Эдмонтон қалалық әкімшілігінің 100 000 доллардан астам мүлкі зақымдалды, бірақ ешкім жарақат алмады.

Әуе қатынасы

Эдмонтон – Солтүстік Альберта және Солтүстік Канадаға бағытталған маңызды әуе көлігінің қақпасы. Эдмонтон әуежайлары "Порт Альберта" деп аталатын ірі контейнерлік тасымалдау хабын құру жөнінде жұмыс істеп жатыр.

Темір жол

Эдмонтон – Канадалық Ұлттық темір жолының маңызды көлік торабы болып табылады, оның Солтүстік Америка операцияларын басқару орталығы Эдмонтон кеңсесінде орналасқан. Ол сонымен қатар Калгариден оңтүстікке қарай қызмет көрсететін және Альбертаның Өнеркәсіптік Орталығына дейін солтүстік-шығысқа қарай кеңейтілген, Канадалық Тынық мұхит – Канзас-Сити желісімен байланысты. Ванкувер, Британдық Колумбия және Торонто, Онтарио арасында қатынайтын Via Rail компаниясының басты пойзы – «Канада» қалааралық жолаушылар пойызы қызметін ұсынады. Жолаушылар пойыздары аптасына екі рет екі бағытта Эдмонтон теміржол вокзалында тоқтайды. Бұл пойыз Эдмонтонды Британдық Колумбия, Альберта, Саскачеван, Манитоба және Онтариодағы көптеген аялдамалармен байланыстырады.

Қоғамдық көлік

Эдмонтон транзит қызметі (ETS) – қаланың қоғамдық көлік агенттігі, ол Эдмонтон жеңіл теміржол транзитінің (LRT) желісін және автобустар паркін басқарады. 2017 жылы ETS шамамен 86 997 466 адамға қызмет көрсетті; автобус жүйесі 62 377 183 жолаушыны, ал LRT желісі 24 620 283 жолаушыны тасыды. 1990 жылдардан 2009 жылдың басына дейін Эдмонтон, Ванкувермен бірге, Канадада троллейбустарды пайдаланатын екі қаланың бірі болды. 2008 жылдың 18 маусымында қалалық кеңес Эдмонтон троллейбус жүйесінен бас тарту туралы шешім қабылдады, ал соңғы троллейбус 2009 жылдың 2 мамырында қозғалыстан алынды. Жоспарланған LRT қызметі 1978 жылдың 23 сәуірінде басталды, содан бері желіге тоғыз кеңейтім енгізілді. Эдмонтонның алғашқы желісі Солтүстік Америкада бір миллионнан аз халқы бар қалада салынған алғашқы «заманауи» жеңіл теміржол желісі (яғни, ескі жүйені жаңарту емес, бастапқыдан салынған) саналады. Ол неміс тізбектерінен жасалған құрамды пайдаланды, ол кейіннен АҚШ-тың стандартты жеңіл теміржол көлігіне айналды. 1980 жылы қабылданған Эдмонтонның «төлемнің растамасы» жол ақысын алу жүйесі еуропалық билет жүйелерінің үлгісімен жасалды және Солтүстік Американың көлік индустриясы үшін келесі жеңіл теміржол жобаларындағы басым тәсілге айналды. Төрт жылдық Оңтүстік LRT кеңейтімі 2010 жылдың 24 сәуірінде толыққанды ашылды, нәтижесінде пойыздар Century Park-қа (23-ші даңғыл мен 111-ші көшеде орналасқан) қатынайды, жол бойында Оңтүстік кампусы мен Саутгейт орталығында тоқтайды. 2021 жылы Льюис Фармсқа дейін батысқа қарай ұзартатын Долина желісінің екінші және соңғы кезеңінің құрылысы басталды. Капитал және Метро желілерінен айырмашылығы, Долина желісіндегі пойыздар төмен қабатты технологияны қолданады. Эдмонтонның шығуына байланысты Эдмонтон қалалық транзит қызметтерін үйлестіру комиссиясы 2023 жылдың 31 мамырында таратылады.

Жолдар мен автомобиль жолдары

Эдмонтонның көшелер мен жол желісінің басым бөлігін торапты жүйе құрайды. Мекенжайлардың жүйесі көбінесе нөмірленген, көшелер оңтүстіктен солтүстікке, ал даңғылдар шығыстан батысқа қарай созылады. 1950 жылдан бері салынған құрылыс аймақтарында жергілікті көшелер мен маңызды жолдар көбінесе торапты жүйеге сәйкес келмейді. Маңызды жолдарға Кингсвей, Йеллоухед Трейл (16-бағдарламалық магистраль), Уайтмуд драйвы және Энтони Хендей драйвы жатады. Альберта, Британдық Колумбия және Саскачеван облыстарындағы басқа елді мекендерге жалғасатын маңызды жолдар – батыс және шығысқа қарай Йеллоухед тас жолы, ал оңтүстікке қарай 2-бағдарламалық тас жолы (Королева Елизавета II тас жолы) болып табылады.

Жолдар жүйесі

Эдмонтон 100-ден астам көп мақсатты жолдарды күтіп ұстайды, алайда олардың көп бөлігі өзен аңғарының саябақ жүйесінде орналасқан.

Электр энергиясы мен су

Эдмонтонның алғашқы энергетикалық компаниясы 1891 жылы құрылды және қаланың басты көшесі – Жаспер даңғылы бойында көше шамдарын орнатты. 1902 жылы бұл компанияны Эдмонтон қаласы сатып алды және бүгінге дейін муниципалдық меншікте EPCOR болып табылады. Су тазартумен де айналысатын EPCOR 2002 жылы E. L. Smith су тазарту стансасында әлемдегі ең ірі ультракүлгін (УК) су тазарту (ультракүлгін дезинфекциялау) жүйесін орнатты.

Қалдықтарды жою

Эдмонтон барлық жеке және кейбір көппәтерлі үйлерге бөлек жинақталған органикалық қалдықтарды жинау қызметін ұсынады. Қала осы бағдарлама аясында төрт түрлі қалдықты жинайды: қоқыс – қара контейнерлерге, органикалық қалдықтар – жасыл контейнерлерге, қайта өңдеуге жарамды материалдар – көгілдір қаптарға, ал аула қалдықтары – үлкен қоңыр қағаз қаптарға немесе мөлдір пластик қаптарға (жылына төрт рет). Бөлек жинақталған органикалық қалдықтар бағдарламасын іске қосу 2021 жылдың наурыз айында басталды және 2021 жылдың 3 қыркүйегінде аяқталды. Осы кезеңде Эдмонтон аптасына шамамен 10 000 жаңа контейнерді, барлығы 250 000-ға жуық үйге жеткізді. Қала қызметкерлері осы үйлердің жартысынан қалдықтарды жинап алады, ал қалған үйлердегі қалдықтарды жеке компания жинап алады. 2021 жылдың сәуір айында анаэробтық дигестор жұмысын бастады, ол жылына 40 000 тонна органикалық қалдықтарды өңдеуге қабілетті. Эдмонтон жылына өндірілетін қалған 28 000 тонна органикалық қалдықтарды өңдеу үшін жеке серіктестермен келісімшарттар жасады. Сонымен қатар, қала коммерциялық кәсіпорындардан үйден жинау қызметін тоқтатты және бизнес органикалық қалдықтарды бөлуге міндетті болатыны туралы әлі хабарламады. Жаңа қалдықтарды жинау жүйесін іске қосу 2019 жылы басталған және 12 аудандағы 8 000 үй шаруашылығын қамтыған сәтті екі жылдық сынақ жобасының нәтижесі болды. Эдмонтон компостирлеу зауыты әлемдегі осындай нысандардың ең ірісі және Солтүстік Америкадағы ең ірі тот баспайтын болаттан жасалған ғимарат болды. Қаланың қалдықтарын жаңаша пайдаланудың бір мысалы – Рождество шыршаларын қайта өңдеу бағдарламасы. Шыршалар әр қаңтарда жиналып, ағаш кескіштен өтетін болды, ал алынған материал компостирлеу процесіне қосымша ретінде пайдаланылды. Бұған қоса, ағаш кескіштері компосттан шыққан иістің көп бөлігін сіңіріп, процестің иіс тудыратын газ тәрізді нәтижелерін ұстап тұратын биофильтр элементінің қызметін атқарды. Компостирлеу зауыты 2019 жылы тексеру кезінде шатырының құрылымдық тұрақтылығына нұқсан келгені анықталғаннан кейін тоқтатылды. Қалдықтарды басқару орталығы мен сарқынды суларды тазарту зауыты бірлесіп Эдмонтонның қалдықтарды басқару орталығы деп аталады. Зерттеу серіктестеріне Альберта университеті, Альберта ғылыми-зерттеу кеңесі, Солтүстік Альберта технология институты және Олдс колледжі кіреді.

Edmonton delivers source separated organics waste collection to all single unit, and some multi unit homes. The city collects four streams of waste under this program: Garbage in black bins, organic waste in green bins, recycling in blue bags, and yard waste in large brown paper bags or clear plastic bags (four times per year). The rollout of the source separated organics program began in March 2021, and was completed on September 3, 2021. During this period, Edmonton delivered approximately 10,000 new carts every week to a total of approximately 250,000 homes. City employees collect waste from half of these homes, and collection from the other homes is contracted to a private company. An anaerobic digester began service in April 2021, and has the capacity to process 40,000 tonnes of organic waste annually. Edmonton signed contracts for private partners to process the remaining 28,000 tonnes of organic waste generated annually. Meanwhile, the city has stopped offering curbside waste collection from commercial businesses, and has not yet said whether businesses will eventually be required to separate their organic waste. The rollout of the new waste collection system follows a successful two year pilot program which began service in 2019, and included 8,000 households in 12 neighbourhoods. The Edmonton Composting Facility was the largest of its type in the world, and the largest stainless steel building in North America. Among the innovative uses for the city's waste included a Christmas tree recycling program. The trees were collected each January and put through a woodchipper; this material was used as an addition to the composting process. In addition, the wood chips absorbed much of the odour produced by the compost by providing a biofilter element to trap odour causing gaseous results of the process. The composting facility was permanently shut down in 2019 after an inspection found that the structural integrity of its roof was compromised. Together, the Waste Management Centre and Wastewater Treatment plant are known as the Edmonton Waste Management Centre of Excellence. Research partners include the University of Alberta, the Alberta Research Council, the Northern Alberta Institute of Technology, and Olds College.

Денсаулық сақтау

Эдмонтон қаласына қызмет көрсететін төрт негізгі аурухана бар: Альберта университетінің ауруханасы, Корольдік Александра ауруханасы, Мизерикордия қауымдық ауруханасы және Grey Nuns қауымдық ауруханасы. Басқа аймақтық ауруханалар: Сент-Альберттегі Стерджон қауымдық ауруханасы, Ледюктегі Ледюк қауымдық ауруханасы, Стони-Плейндегі ВестВью денсаулық орталығы және Форт-Саскачевандағы Форт-Саскачеван қауымдық ауруханасы. Альберта ауруханасында мамандандырылған психиатриялық көмек көрсетіледі. Солтүстік-шығыс қауымдық денсаулық сақтау орталығы тәулік бойы жұмыс істейтін жедел жәрдем бөліміне ие, бірақ стационарлық бөлімдері жоқ. Альберта университетінің ауруханасы – университет кампусына жақын орналасқан ауруханалар мен клиникалардың ірі кешенінің орталығы, оған Столлери балалар ауруханасы, Мазанковски Альберта жүрек институты, Кросс қатерлі ісіктер институты, Зейдлер асқазан-ішек денсаулығы орталығы, Ледкор клиникалық оқу орталығы және Эдмонтон клиникасы кіреді. Бұл жерде сондай-ақ бірнеше денсаулық сақтау ғылыми-зерттеу институттары орналасқан, олардың ішінде Heritage медициналық зерттеу орталығы, Медициналық ғылымдар ғимараты, Katz Group фармацевтика және денсаулық сақтау ғылыми-зерттеу орталығы және Li Ka Shing денсаулық сақтау ғылыми-зерттеу инновациялық орталығы бар. Осыған ұқсас құрылым Корольдік Александра ауруханасында да кездеседі, ол Лоис Хоул әйелдер ауруханасымен және ортопедиялық хирургия орталығымен байланысты. Барлық ауруханалар Альберта денсаулық сақтау қызметінің басқаруында, ол Денсаулық сақтау министрлігінің тапсырмасы бойынша Альберта тұрғындарына денсаулық сақтау қызметтерін жоспарлап және ұсынатын жалғыз провинциялық денсаулық сақтау органы. Мисерикордия және Grey Nuns Covenant Health компаниясымен жеке басқарылады.

Бастапқы және екіншілік

Эдмонтонда балабақша және 1–12 сыныптарды қамтамасыз ететін үш мемлекеттік қаржыландырылатын мектеп кеңесі (аудан) бар. Оқушылардың басым көпшілігі екі ірі ағылшын тіліндегі мектептерде оқиды: Эдмонтон мемлекеттік мектептері және жеке Эдмонтон католиктік мектеп ауданы. 1994 жылдан бері франкофондық азшылық қауымдастығының өз мектеп кеңесі бар – Солтүстік-Орталық Франкофондық Білім беру аймағы №2, оның құрамына айналасындағы елді мекендер де кіреді. Қалада кез келген кеңестен тәуелсіз бірнеше мемлекеттік жарғылық мектептер де бар. Үш мектеп кеңесінің де және мемлекеттік жарғылық мектептердің де қаржыландырылуы провинциялық гранттар мен мүлік салығы есебінен жүзеге асырылады. Эдмонтон академиясы, Прогрессив академиясы және Темпо мектебі сияқты бірқатар жеке мектептер де бар. Эдмонтон мемлекеттік мектептері Канададағы жергілікті деңгейде шешім қабылдау (децентрализация) тұжырымдамасын алға жылдыруымен белгілі, бұл мектеп директорларына өз мектептерінің ерекше қажеттіліктеріне сәйкес шешімдер қабылдауға қажетті билік, қаржылық ресурстар мен икемділік береді. Бұл бастама Эдмонтон мемлекеттік мектептерінде студенттерге өздерінің қызығушылықтарына сәйкес мектеп таңдау мүмкіндігі бар білім беру моделінің құрылуына әкелді, сондай-ақ Вими Ридж академиясы, Ескі Скона академиясы және Виктория өнер мектебі сияқты балама бағдарламалардың пайда болуына ықпал етті. Эдмонтон христиандық білім беру қоғамы мен Миллвудс христиан мектебі (бұрынғысының құрамына кірмейді) бұрын жеке мектептер болған, бірақ қазір Эдмонтон мемлекеттік мектептерінің балама бағдарламаларының бөлігіне айналды. Эдмонтон мемлекеттік мектептері де, Эдмонтон католиктік мектептері де балаларын үйде оқытуды қалайтын ата-аналарға қолдау мен ресурстар ұсынады.

Орта білімнен кейінгі

Эдмонтон қаласындағы жоғары білім беру мекемелерінің ішінде мемлекеттік қаржыландырылатындарына Эдмонтонның Конкордия университеті, МакЭван университеті, Король университеті, НорКвест колледжі, Солтүстік Альберта технология институты (NAIT) және Альберта университеті (U of A) жатады. Мемлекеттік қаржыландырылатын Атабаска университетінің де Эдмонтонда кампусы бар. U of A – жылдық кірісі бір миллиард доллардан асатын, кеңеспен басқарылатын мекеме. 2021/22 оқу жылында университетте 700-ден астам бакалавриат, магистратура және кәсіби бағдарламаларға 40 000-нан астам студент, ал оның білімді кеңейту факультетіне 7 000-нан астам студент қабылданды. U of A сонымен қатар Канададағы екінші ірі ғылыми кітапхана жүйесіне ие. 2019/20 оқу жылында МакЭван университетінде бакалавр дәрежесін беруге, университеттерге ауысуға, дипломдар мен сертификаттарды ұсынатын бағдарламаларға 18 000-нан астам күндізгі және сыртқы оқу студенттері қабылданды. NAIT-те 200-ден астам бағдарламаға 41 000-ға жуық студент, ал НорКвест колледжінде әртүрлі күндізгі, сыртқы және үздіксіз білім беру бағдарламаларына 21 000-ға жуық студент оқып жатыр. Эдмонтон қаласындағы басқа да жоғары білім беру мекемелеріне Ньюман теологиялық колледжі, Тейлор колледжі мен семинариясы және Йеллоухед тайпалық колледжі (үндістер колледжі) кіреді.

Медиа

Эдмонтонда негізгі кабельдік теледидар арқылы немесе эфирде көрсетілетін жеті жергілікті телеарна бар, ал қаладағы ең көне телерадиокомпаниялар – CTV Edmonton (1954) және CBC TV Edmonton (1961). Эдмонтонның көптеген дәстүрлі телеарналары эфирлік цифрлық хабар таратуға көшті. Эдмонтондағы кабельдік теледидар провайдерлері – Telus (IPTV үшін) және Shaw Communications. Эдмонтонда 21 FM және 8 AM радиостанциясы орналасқан. Эдмонтонда екі ірі таралымы бар күнделікті газет шығады: Edmonton Journal және Edmonton Sun. 1903 жылы құрылған Edmonton Journal газетінің күндізгі таралымы 112 000 дананы құрайды. 1978 жылы құрылған Edmonton Sun газетінің таралымы 55 000 дана. Екі газет те Postmedia Network компаниясына тиесілі. 2012 жылдың шілде айынан бастап Edmonton Journal газетінің сенбі күнгі саны шығарылмайды. Эдмонтонның жалғыз тегін күнделікті газеті Metro 2019 жылдың 20 желтоқсанында басылымды тоқтатты. "Vue Weekly" журналы 1995 жылдан 2018 жылға дейін Эдмонтонда шығарылды, ол баламалық жаңалықтарға бағытталған еді. Edmonton Examiner – қалалық, қоғамдық газет, апта сайын жарық көреді. Сонымен қатар, бірнеше кішкентай апталық және қоғамдық газеттер де бар.