Кіріспе
RAF Carlisle (бұрын RAF Kingstown) – Корольдік әуе күштерінің мекемесі, қазір елу сегіз жыл бойы түрлі мақсаттарда пайдаланылғаннан кейін жабылып, бұрын Англияның Камбрия графтығындағы Карлайл қаласының орталығынан 2 миль (3 км) солтүстікке қарай орналасқан. Бұл станция соңғы кезде No. 14 техникалық қызмет көрсету бөліміне тиесілі болды және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде RAF Kingstown-ның бастауыш ұшу оқу мектебінде пайдаланылған әртүрлі нысандарды қамтыды. Бұл орын жергілікті тұрғындар мен RAF арасында 14 MU деген қысқартылған атауымен белгілі болды. 1930 жылдары бұл орын Карлайл қаласының азаматтық муниципалды әуежайы ретінде қысқа мерзімге қызмет еткен, бірақ тиімсіз және экономикалық тұрғыдан пайдасыз болып шықты. Техникалық қызмет көрсету бөлімі Карлайлдың солтүстік жағында, қазіргі Asda супермаркетінің жанында, бірнеше нысанда орналасқан. Харкердегі ең кішкентай қойма RAF Kingstown-нан солтүстік-шығысқа қарай 0,7 км қашықтықта, ал Хитландспен бірге солтүстікке қарай 0,5 км қашықтықта, A74 (қазіргі M6) тас жолының қарсы бетінде орналасқан. Рокклифтегі ең үлкен нысан солтүстік-батысқа қарай 1,2 км, ал Каргодағы нысан оңтүстік-батысқа қарай 1,5 км қашықтықта болды. Техникалық қызмет көрсету бөлімі RAF-тің ұшақ двигательдерінің бөлшектерінен бастап, қару-жарақ, оқ-дәрі, кеңсе жиһазы, ұшқыштардың киімдері және ұсақ бұйымдар сияқты түрлі жабдықтарды сақтау және күтіп ұстау үшін пайдаланылды. Жұмыс уақытында азаматтық қойма қызметкерлері заттарға келіп түсетін әдеттегі сұраныстарды өтеді. Түнде бірыңғай киім киген RAF офицері операциялық ұшу станцияларынан келіп түсетін шұғыл және маңызды "жедел" сұраныстарды қарастырды.
RAF Carlisle (previously RAF Kingstown) was a Royal Air Force establishment, now closed after being used for a variety of roles over a period of fifty eight years and formerly located 2 mile (3 km) north of Carlisle city centre in Cumbria, England. The station was latterly the home of No. 14 Maintenance Unit and occupied the various sites originally used by RAF Kingstown's Elementary Flying Training School during the Second World War. The site was usually known both locally and within the RAF by its shortened form of 14 MU. The site had also served for a short period in the 1930s as a civilian municipal airport for the City of Carlisle, but proved to be underused and uneconomic. The maintenance unit was located on the northern edge of Carlisle, just past the present Asda supermarket, and spread across several different sites. The smallest storage site of Harker was 0.7 km north east of RAF Kingstown and, together with Heathlands which was 0.5 km north, was on the opposite side on the A74 (now the M6). The largest site of Rockcliffe was 1.2 km north west and Cargo site was 1.5 km south west. The maintenance unit was used by the RAF to store and maintain various pieces of equipment ranging from aircraft engine parts to firearms, ammunition to office furniture, aircrew clothing and small hardware items. Routine requests for items were dealt with by civilian warehousemen during normal working hours. At night a uniformed RAF Duty Officer dealt with urgent and essential "flash" requests from operational flying stations.
Шығу тегі
1930 жылдардың басында Карлайл округінің қалалық кеңесі Кингстаун қалалық әуежайын ашты. Ол кезде ол қала шекарасының сыртында, бүгінгі Кингстаун және Кингмур парк өнеркәсіптік аймақтарының жерінде орналасқан. Бұл алғашқы әуежай 1930 жылдарға тән, металл жабынған ұшу-қону жолақтары жоқ, шөппен өсірілген ұшу алаңы болды. Шекаралық ұшу клубы оны базасы ретінде пайдаланғанымен, жаңа әуежай жеткіліксіз пайдаланылып, тиімсіз болып шықты, сондықтан 1936 жылы әуе алаңы Әуе министрлігіне сатылды. RAF бетонды ұшу-қону жолақтарын, ангарларды, толыққанды әкімшілік ғимараттарды және офицерлер мен қатардағы әскерилер үшін бірнеше үйленген жатақтарды орнатты. Жаңа станция 1938 жылдың 26 қыркүйегінде RAF Kingstown ретінде қызметке кірісті және үш адамнан тұратын экипаждармен Fairey Battle бомбалаушыларын пайдаланатын екі жедел бомбалаушы эскадрильясына үй болды.
Ұрыс тұтқынының қашып кетуіне қатысы бар
RAF Kingstown екінші дүниежүзілік соғыс кезінде неміс тұтқындары жасаған ең батыл қашу әрекеттерінің біріне топасты. 1941 жылдың 24 қарашасында екі неміс ұшқышы, бұрынғы қонақ үйде, қазір қайтадан Шэп Уэллс қонақ үйінде орналасқан Шэптегі No.15 тұтқын лагерінде ұсталып, Лютваффе формаларының үстінен ұшқыштардың жакеттерін киіп, RAF-қа қосылған голланд ұшқыштары екенін көрсететін жалған құжаттармен қашып кетті. Олар – 1/JG3 Jagdstaffell эскадрильясының лейтенанты Хайнц Шнабель және KG27 эскадрильясының Heinkel бомбалаушы ұшағының пилоты, оберлейтенант Гарри Вапплер. Олар еш қиындықсыз RAF Kingstown әуежайына кіріп, RAF жердегі механиктерінің көмегімен Miles Magister оқу ұшағын іске қосып, ұшып кетті. Отын жетіспеуінен басқа әуежайға қонды да, отын құйды. Нидерландыға бет алғанда ұшақтың қашықтығы жеткіліксіз екенін түсініп, кері қайтты. Ұлы Ярмут маңындағы бір далаға қонғанда оларды қайтадан тұтқындап, RAF Horsham St Faith әуежайына жеткізді. Екі ұшқыш та 28 күн жеке камерада жазасын өтеу үшін Шап тұтқын лагеріне қайтарылды, содан кейін Қанадаға, қауіпсіз жағдайдағы тұтқынға жіберілді.
Пайдаланудың өзгеруі
1950 жылдары станция қайта іске қосылды, RAF Карлайл деп қайта аталды және No 14 техникалық қызмет көрсету бөлімі ретінде қайта тағайындалды, ол Англиядағы RAF-тің ең солтүстік сақтау базасы болды. Алғашқы RAF Kingstown орны станция штабы ретінде құрылды және ұшу-қону жолақтары алынып тасталды. Олардан алынған қиыршық тас Харкер, Хитландс, Рокклифф және Каргодағы серік станцияларындағы ірі құрылыс жобаларының негізіне қолданылды; онда ангарлар, қойма ғимараттары және әкімшілік кеңселер салынды. 1957 жылы RAF Карлайл алыс Камберленд таулы аймағындағы жаңа зымыран сынақ орталығы болып табылатын RAF Spadeadam серік станциясының бас әкімшілік станциясы болды. Spadeadam қазір баллистикалық зымырандарды сынамайды және RAF-тің электрондық соғыс жаттығулары мен сынақ полигоны ретінде қызмет етеді. 1980 жылдарға қарай штаб-пәтерде азаматтық MOD полициясының күзет бөлмесі, негізінен Солвей Ферттің теңіз зерттеулері кезінде Корольдік теңіз күштері қолданған тікұшақ алаңы, сегіз офицерге арналған тұрғын үйі бар кішкентай, стандартты емес офицерлер үйі, станция штабы, оқ ату полигоны, су мұнарасы, бір өрт сөндіру машинасы бар MOD өрт сөндіру станциясы және басқа да шағын әкімшілік ғимараттар болды. RAF Карлайл RAF ішінде ерекше болып келді, себебі онда басқа шендер немесе сержанттар болған жоқ, тек 12-15 RAF жабдықтау бөлімінің офицерлерінен тұратын шағын құрам, қоймашылар мен сақтаушылардың азаматтық жұмыс күшін басқарды. RAF Карлайл RAF Support Command-тің бірнеше техникалық қызмет көрсету бөлімшелерінің тізбегіне кірді, кейіннен 1994 жылы RAF Logistics Command болды. Логистикалық команда қысқартылған әскери-әуе күштерімен, азайған әуежайлармен, ұшақтармен және қызметкерлермен бетпе-бет келді. Логикалық шешім – техникалық қызмет көрсету бөлімшелерінің санын азайту болды. 14 МУ Ұлыбританиядағы ең алыс орналасқан база болды, қазір солтүстік RAF станцияларының көпшілігі жабылды. RAF Карлайл Стратегиялық қорғаныс шолуында (SDR) жабылуға бірінші болып іліккен, бұл біріктірілген үш қызметтік логистикалық қолдауға қарай бағытталған жаңғыртудың басталуын білдірді.
Түпкілікті жабылу
Қорғаныс министрлігі үш жыл бойы жабылу қаупін тудырғаннан кейін және Карлайл кеңесімен ұзақ келіссөздерден соң, 1996 жылдың қыркүйегінде Карлайлдағы RAF базасы жабылды және бірнеше жыл бойы пайдаланылмай тұрды. Жергілікті кәсіпкер және бизнесмен Брайан Скоукрофт бұл учаскені сатып алып, оны Кингмур паркі деп аталатын кең аймақтық бизнес паркіне айналдыруға маңызды инвестиция жасады, және бұл қызмет бүгінге дейін жалғасуда. Базаның негізгі бөлігі RAF қызметінде болған кездегідей, қазір де операциялардың орталығы болып табылады. Мұнда базаның әкімшілік ғимараты орналасқан, көптеген жергілікті кәсіпорындар ангарларды шеберханаларға айналдырды, ал бірнеше ұлттық және халықаралық компаниялар мұнда қоймаларын ашты. "Capita" тобының жаңа ғимаратының құрылысы кезінде тікұшақ алаңы жойылды, қазір "Capita Business Services" компаниясы он бес жылға тендер бойынша Камбрия округі кеңесіне түрлі қызметтер көрсетуде. "Capita Symonds" та сол ғимаратта жұмыс істейді, компьютерлік бағдарламалық құралдарды әзірлейді және автомобиль жолдары бойынша кеңесшілер сияқты қызметтерді ұсынады. Карго учаскесі тазартылып, жаңа тұрғын үйлер салу жұмыстары басталуда. RAF Карлайл офицерлері мен қатардағы әскери қызметшілердің үйлері бастапқыда Карлайл қалалық кеңесіне сатылды және қазірдің өзінде көбінесе жеке меншікте. RAF Карлайлдағы соңғы "қақпа күзетшісі" ұшағы – "Phantom FGR2 No XV406", бұрынғы 64-эскадрилья/228ОСU (Leuchars). RAF Карлайл жабылып, одан кейін бұл ұшақ Карлайл көлдері әуежайындағы "Solway Aviation Museum" мұражайына берілді, ол әлі де сол жерде тұр. RAF Карлайлдағы басқа "қақпа күзетшілері" – "Gloster Meteor NF14", "Vampire T11" және "Hawker Hunter F1" болды.
Радиоактивті ластану
1992 жылы RAF Карлайл базасында радиоактивті радий кездейсоқ табылды, ол кезде Корольдік бақылаушылар корпусының мүшесі жаңадан қайта калибрленген PDRM82 гейгерлік есептегішін сынап жатқан жердің үстінен өтіп кетті. Кейінгі зерттеулер көрсеткендей, RAF 1940-1950 жылдардағы "жақ, көму немесе өртеу" деп аталатын жою саясатына сәйкес, соғыс кезеңіндегі оқу ұшақтарынан мыңдаған люминесцентті циферблаттарды өртеп жіберген. Нәтижесінде пайда болған радиоактивті күл жерге таратылып, кейіннен аумақты көгалдандыру кезінде қолданылды. Сондай-ақ, радиоактивті күл әуежай шекарасындағы қоршау тіректерінің айналысына салынған. Жақпаған циферблаттар үймелеу түрінде қалған жерлерде 250 000 Бк-қа дейін радиоактивтілік белгілері анықталды. Мұндай деңгейдегі радиация денеге зиян келтіруі мүмкін және бірнеше сағат ішінде теріні күйдіруі мүмкін. 1992 жылдан бері ғалымдар жабық RAF Карлайл полигонынан алынған 10 000-ға жуық топырақ үлгілерін талдап, қазірге дейін отыз жеке есеп жариялады. Радий-226-мен ластанған кемінде 4 беккерель/грамм деңгейіндегі 300 текше метрден астам топырақ радиоактивті қалдық деп танылып, Дриггке жақын орналасқан Төмен деңгейдегі радиоактивті қалдықтар қоймасы басқаратын қоймаға тасылды. Одан екі есе аз көлемдегі аз радиоактивті топырақ жақын жердегі өнеркәсіптік қалдықтар алаңдарына төгілді.
Корольдік бақылаушылар корпусы, Карлайл тобы
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде No 32 Group Carlisle Royal Observer Corps әуе шабуылы ескерту ұйымы Норфолк жолындағы қала орталығындағы ғимараттан, "Лорелс" деген атаумен жұмыс істеді, бірақ әкімшілік тұрғысынан RAF Кингстауннан басқарылды. Кингстаунмен байланыс 1962 жылы ROC RAF үшін ұшақтарды анықтау қызметін тоқтатып, UKWMO үшін ядролық жарылыстарды тіркеу және радиоактивті түйіршіктердің жақындауы туралы халықты ескерту сияқты жаңа міндеттерді алғанда одан әрі дамыды. RAF Карлайлда жаңа әкімшілік ғимарат және қорғалған, нығайтылған ядролық есеп беру бункері салынды. Ядролық бункер стандартты жер үсті құрылысы болды, ал бункер мен штаб-пәтерлер RAF Карлайлдың басты қақпаларының сыртында, Криндлдайк жерінде, станция офицерлерінің тамақтандыру орнына қарама-қарсы орналасқан. Карлайл тобы No 22 Group ROC деп қайта аталды. ROC RAF Карлайлдың басты алаңында Кингстаун бекеті (OS ref: NY 3837 5920) деп аталатын кішігірім ядролық есеп беру бекетін де салды. Бұл пост үш бақылаушыдан тұратын экипажға арналған жер астындағы қорғалған бункер болды. Штаб-пәтер бункері 100 шамасындағы операциялық экипажға, жатақхана мен асханаға, сондай-ақ операциялық бөлмеге және тіршілік етуді қамтамасыз ету жүйесіне ие болды. Корольдік бақылаушылар корпусы және оның бас ұйымы – Ұлыбританияның ескерту және бақылау ұйымы, 1995 жылдың желтоқсанында Суық соғыс аяқталғаннан кейін және Ұлыбритания қорғанысының "Өзгерістерге қатысты ұсыныстар" атты үкіметтік сараптамасының нәтижесінде таратылды. ROC ғимараттары 1996 жылы бұзылып, олардың орнына ұялы байланыс мұнарасы орнатылды. Ядролық бункердің негізі әлі де бетон аулада көрініп тұр, онда соңғы даму кезінде Әуе оқу корпусының үйі де орналасқан.
RAF-тің жалғастырушы байланыстары
Корольдік әуе күштері әлі де жергілікті аймақпен тығыз байланыста, RAF Spadeadam арқылы, Ұлыбританиядағы жалғыз электрондық соғыс полигоны және Еуропадағы екі полигонның бірі, ол жыл сайынғы алғыс айту рәсімін Карлайл соборында Ұлыбритания шайқасы күні өткізеді. Аймақпен байланысты басқа да ұйымдар: No. 1862 (Карлайл қаласы) эскадрильясы, Әуе оқу корпусы, бұрынғы пайдаланылмаған станцияның жанында орналасқан, Корольдік әуе күштері қауымдастығының Карлайл және аудандық бөлімшесі және Корольдік бақылаушылар корпусы қауымдастығы (22-топ бөлімі).