Кіріспе

Corporación de Radio y Televisión Española, Sociedad Anónima, S. M. E. (koɾpoɾaˈθjon de ˈraðjoj teleβiˈsjon espaˈɲola;), Radiotelevisión Española (RTVE) деп аталады, 2007 жылы Ente Público Radiotelevisión Española деп аталатын испан мемлекеттік радио және теледидар қызметін тікелей басқаруды өз мойнына алған мемлекеттік корпорация. Ол Televisión Española телеарналары мен Radio Nacional de España радиостанцияларының, сондай-ақ RTVE Play онлайн және ағынды қызметтерінің қызметтерін ұсынады. 2009 жылы RTVE қаржыландыру заңы күшіне енгеннен бері RTVE негізінен Мемлекеттік бюджеттен берілетін субсидиялармен және жеке агенттердің жалпы кірісінен алынатын төлемдер есебінен қаржыландырылады (жекеменшік ашық эфирлік арналар үшін – 3,0%, жекеменшік жазылымдық арналар үшін – 1,5%, телекоммуникациялық компаниялар үшін – 0,9%). RTVE Еуропалық телерадио хабар тарату одағының (EBU) толық мүшесі болып табылады. Корпорацияның бас кеңсесі, Прадо-дель-Рей, Позуэло-де-Аларкон қаласында орналасқан.

Прецеденттер

Испания мемлекеттік телерадио хабарларын тарату қызметі тарихында көптеген қайта құрылымдаулар мен ұйымдастыру жұмыстарын бастан өткерді және түрлі бейнелерді қабылдады. Олардың тарихы Испания Азамат соғысы кезінде көтерілісшілердің үгіт құралы ретінде Саламанкадан таратылған Radio Nacional de España (RNE) радио хабарларын таратудан басталады. RNE 19 қаңтар 1937 жылы құрылды және Висенте Гей Форнер басқарған Баспасөз және үгіт жөніндегі мемлекеттік делегацияға бағынышты болды. Франко диктатурасы кезінде ұлттық радио қызметі кезегімен FET y de las JONS халықтық білім беру жөніндегі хатшысының орынбасары (VSEP), 1945 жылдан бастап Ұлттық білім беру министрлігі және 1951 жылы құрылған Ақпарат және туризм министрлігіне бағынды. 1945 жылдың шілдесінде Баспасөз және үгіт жөніндегі жауапкершілік Ұлттық білім беру министрлігіне ауысқаннан кейін радио хабарларын тарату жеке басқарушылыққа бөлінді: Dirección General de Radiodifusión («Радио хабарларын тарату бас дирекциясы»). Біраз сынақтан кейін, алғашқы Televisión Española (TVE) сигналы 28 қазан 1956 жылы Мадридтегі Пасео-де-ла-Хаванадан таратылды, сол кезде қалада шамамен 600 теледидар жинағысы болды. 1973 жылғы 11 қазанда радио және теледидар таратудың екі желісі, RNE және TVE, Servicio Público Centralizado Radiotelevisión Española («RTVE Орталықтандырылған мемлекеттік қызметі») болып біріктірілді. 1980 жылға дейін, ETB және TV3 аймақтық телеарналары құрылғанға дейін, TVE елдегі теледидар таратуда монополияны ұстады. 1977 жылы одан әрі біріктірулер болды, сол кезде RTVE автономды ұйымға айналды. 1979 жылы TVE мен RNE-ге es (RCE) қосылды, бұл RNE-ден айырмашылығы, коммерциялық хабарламаларды таратуға мүмкіндік берген ескі радио қызметі. 1980 жылғы «Радио және теледидар туралы» Ережеге сәйкес, мемлекеттік телерадио хабарларын тарату қызметі өз құзыретімен заңды тұлға (ente público) ретінде құрылды. Бұрынғы киножурналдар қызметі NO DO 1981 жылы таратылатын RTVE-ге біріктірілді. Содан бері NO DO мұрағаты RTVE-нің меншігінде және оны сақтау RTVE мен Filmoteca Española-ның міндеті. 1989 жылы RCE таратылды және оның радио қызметі RNE-ге біріктірілді.

RTVE корпорациясы

2006 жылғы 5 маусымдағы Мемлекеттік радио және теледидар туралы заңға сәйкес, RTVE толыққанды автономды мемлекеттік коммерциялық ұйым ретінде құрылды, ол мемлекет толық қатысатын акционерлік қоғам (sociedad anónima) корпоративтік түрін қабылдады. Алғаш рет, қоғамдық хабар тарату қызметінің төрағасы Испания Үкіметінен (атқарушы билік) емес, Cortes Generales (заң шығарушы билік) тағайындалды, бұрынғыдай ente público және радио хабар тарату мемлекеттік қызметінің бас директорлары тағайындалмайтын болды. 2007 жылғы қайта құру аясында жұмыс күшін қысқарту және зейнеткерлікке шығуға ынталандыру арқылы 4855 адамға дейін жұмыскерлер санын азайту жоспары жүзеге асырылды, бұл жоспар көп дау тудырды. 2012 жылы биліктегі оңшыл Халық партиясының (ПП) сақтық саясатымен байланысты саяси шиеленіс қызметкерлердің кетуіне әкелді, бұл жағдайды сұхбат берген журналистер RTVE контентінен сынды пікірлерді жою әрекеті деп түсіндірді. 2012 жылы ПП RTVE-ді партияның тәжірибелі қызметкерлерімен толықтыра бастады. Ана Пастордың жұмыстан босатылуы үлкен резонанс тудырды. RTVE әкімшілік кеңесін жаңарту бойынша парламенттік келісімге қол жеткізе алмағандықтан, Роза Мария Матео 2018 жылдың шілдесінде Уақытша жалғыз әкімші болып тағайындалды. 2021 жылдың ақпанында жаңарту процесі ілгеріледі және Хосе Мануэль Перес Торнеро корпорацияның болашақ төрағасы ретінде қарастырылды. Осылайша, жаңа кеңес 2021 жылдың 26 наурызында құрылды. 2021 жылдың қазан айында корпорацияның RTVE журналистерінің тобын Полисарио майданы ұйымдастырған шараға қатысу үшін Тиндуфқа жібермеу және осылайша Брахим Галимен сұхбат алу мүмкіндігін болдырмау туралы шешімі дау тудырды, нәтижесінде TVE және RNE халықаралық ақпараттық қызметтерінің басшылары қызметінен бас тартты.

Теледидар

RTVE телеарнасы оның Televisión Española (TVE) бөлімшесіне қарасты. Өз арналарының бағдарламаларының көбі испан тілінде және бүкіл Испания бойынша бірдей болғанымен, TVE-нің әрбір автономиялық аймақта аумақтық орталықтары бар. Олар әр аймақтағы тиісті мемлекеттік тілдегі жергілікті бағдарламаларды өндіріп, хабарлайды, мысалы, Каталония үшін каталон тіліндегі бағдарлама сегменттерін Sant Cugat del Vallès-тегі өндіріс орталығында шығарады. TVE сандық эфирлік телеарнасы арқылы ұсынатын ішкі бағдарламаларға екі жалпы арна (La 1 және La 2) және үш тақырыптық арна кіреді: Teledeporte (спорттық бағдарламалар), 24 Horas (жаңалықтар) және Clan (балалар бағдарламалары). Барлық арналар 1080i жоғары сапада қолжетімді, La 1 арнасы 4K ажыратымдылықтағы ультра жоғары сапада да қолжетімді. Халықаралық хабар таратуға қатысты, TVE TVE Internacional, 24 Horas Internacional, es және Clan Internacional арналарын ұсынады.

Радио

RTVE радиостанциялары оның Radio Nacional de España (RNE) бөлімшесіне қарайды. RNE-нің әрбір автономиялық аймақта аумақтық орталықтары бар және олардың әрқайсысында аймақтық ерекшеліктерімен жергілікті бағдарламаларды өндіріп, таратуды жүзеге асырады. RNE-нің ұлттық ұсынысына келесі радиостанциялар кіреді: Radio Nacional (жалпы бағытты радиостанция), Radio Clásica (классикалық музыка), Radio 3 (жастарға арналған мәдени және альтернативті бағдарламалар), Ràdio 4 (Каталония мен Андоррада каталон тілінде хабар тарататын станция) және Radio 5 (тәулік бойы жаңалықтар тарататын радиостанция). Radio Exterior (REE) – RNE-нің қысқа толқындар арқылы жүзеге асырылатын халықаралық хабар тарату қызметі, оның тыңдаушылары сексен миллионға жетеді (тек BBC және Ватикан радиосы ғана одан көп). Бұл станция Испания үшін DAB және спутник арқылы да таратылады. Испан тілінен өзге, REE француз, араб, ладино, португал, орыс және ағылшын тілдерінде де бағдарламалар таратады.

Интернет

RTVE онлайн порталы 'rtve.es' мекенжайында орналасқан. Веб-сайтты RTVE-нің Интерактивті медиа бөлімі басқарады. Ол корпорацияның медиа қызметі RTVE Play-ге хостинг қызметін көрсетеді, ол 2021 жылдың маусым айында қосымша мүмкіндіктермен ескі 'RTVE a la carta' қызметін алмастырды. RTVE Америкада 'RTVE Play +' ақылы жазылым арқылы контентті ағынды түрде ұсынады. RTVE мұрағатының каталогынан өзге, ол пайдаланушыларға телеарналар мен радиостанциялардың тікелей эфирін көруге және тыңдауға, сондай-ақ жас көрермендерге арналған Playz ағынды контент платформасының түпнұсқа бағдарламаларын тамашалауға мүмкіндік береді. RTVE.es порталында блогтар мен жаңалықтар да жарияланады.

Басқа

RTVE сондай-ақ es және RTVE симфониялық оркестрі мен хорына жауапты. RTVE (RNE ретінде) 1955 жылы Еуропалық хабар тарату одағының толық құқықты мүшесі болды. TVE 1960 жылы «Евровидение» желісіне қосылды. Корпорация 300-ден астам фильмнің өндірісіне үлес қосты, олардың көптегені әлемнің түрлі халықаралық кинофестивальдерінде жүлделерге ие болды. 1979 жылдан 1987 жылға дейін Radiocadena Española деп аталатын екінші радио желісі де RTVE құрамына кірді. RCE станциялары, RNE станцияларынан айырмашылығы, жарнама көрсетті. RCE 1987-1989 жылдары RNE-ге біріктірілді. NO DO 1980 жылы RTVE-ге қосылды. NO DO 1982 жылы жабылғаннан бері RTVE және Filmoteca Española NO DO архивтерін сақтауға жауапты.

Менеджмент

2006 жылғы «Мемлекеттік радио және теледидар туралы» заңға сәйкес, ұлттық мемлекеттік қызметті басқару Corporación RTVE-ге жүктелген. RTVE Басқармасы (Consejo de Administración) – RTVE-нің басты органы, ол RTVE және оның компанияларының басшыларын тағайындайды, ұйымдастырылу құрылымын бекітеді және көптеген маңызды іс-шараларды мақұлдайды. Басқарма он екі мүшеден тұрады: сегіз мүшесін Конгресс, ал төртеуін Сенат үштен екі көпшілік дауыспен, бес жылға жаңартылмайтын мандатпен сайлайды. Конгресс тағайындайтын екі мүшені RTVE-дегі екі ірі кәсіподақ ұсынады. Басқарма төрағасы күнделікті жұмыстың операциялық бақылауын жүзеге асырып, Басқарманың шешімдері мен ұстанымдарын іске асырады.

Қаржыландыру

2009 жылы RTVE-ді қаржыландыру туралы заң күшіне енгеннен бері RTVE негізінен жалпы мемлекеттік бюджеттен берілетін субсидиялармен және жеке агенттердің жалпы табысынан алынатын алым арқылы қаржыландырылады (жекеменшік ашық эфир арналары үшін 3,0%, жекеменшік жазылым арналары үшін 1,5% және телекоммуникация компаниялары үшін 0,9%). 2021 жылдан бастап Аудиовизуалды коммуникация туралы заңның алғашқы жобасында Испанияда қызмет көрсететін халықаралық ағындық платформаларға (Netflix, HBO, Disney+, Amazon Prime Video немесе YouTube сияқты) жалпы кірістен 1,5% алым салу көзделіп, телекоммуникация компаниялары үшін 0,9% алым төмендетілуі тиіс. Алайда, соңғылары спектрді пайдалану үшін салынатын алым түрінде үлесін сақтауға жалғастырады. RTVE сондай-ақ, демеушілік және халықаралық арналардағы жарнама сияқты жарнаманың шектеулі түрлерін ақшалайландыра алады. Альмудена Ариза – (Нью-Йорк қаласы). Иниго Херраиз – (Мексика қаласы). Нурия Рамос – (Богота). Маркос Лопес – (Рио-де-Жанейро). Гильермо Гауна – (Бюэнос-Айрес). Жозе Рамон Паттерсон – (Брюссель). Мигель Анхель Идигорас – (Лондон). Мариса Родригес Палоп – (Париж). Лоренцо Мила Менкос – (Рим). Аврора Мингуес – (Берлин). Мигель Анхель Гарсия – (Лиссабон). Луис Перес – (Рабат). Оскар Михальо – (Иерусалим). Эрика Рейя – (Мәскеу). Мави Доньяте – (Пекин).