K Foundation: Миллион фунт стерлингті өртеу

Кіріспе

1994 жылғы K Foundation Burn a Million Quid – 1994 жылғы 23 тамызда орындалып, түсірілген перформанс өнерінің туындысы. Онда Билл Драммонд пен Джимми Котиден тұратын K Foundation арт-дуэті 1 миллион фунт стерлингті (1994 жылы 1 миллион фунт стерлингтің құны кейінгі жылдары шамамен <есептелген сома> миллионға тең) Шотландияның Джура аралындағы Ардфин иелігіндегі қолданыстан шыққан қайық үйінің арт жағында өртеп жіберді. Бұл ақша Драммонд пен Котидің КLF ретінде бұрын тапқан K Foundation қаражатының басым бөлігін құрады. Оқиғаны K Foundation серіктесі Гимпо Hi 8 видеокамераға түсірді. Өртеудің бір жылдығына орай, 1995 жылғы 23 тамызда «Watch the K Foundation Burn a Million Quid» фильмі жарық көрді және Ұлыбритания бойынша гастрольдік тур өткізілді, онда Драммонд пен Коти өртеу және оның мәні туралы көрермендермен пікірталасқа түсті. 1995 жылдың қарашасында дуэт K Foundation-ды таратуға және 23 жыл бойы өртеу туралы көпке жария етпеуге уәде берді; Драммонд кейіннен 2000 және 2004 жылдары өртеу туралы сыпайы түрде сөйлеуге шешім қабылдады. Бастапқыда ол өкінген жоқ, бірақ 2004 жылы ақшаны өртеп жібергеніне өкіндігін мойындады. Өзіндік шектеу ресми түрде 2017 жылғы 23 тамызда, өртеуден 23 жыл өткен соң аяқталды, осы кезде Коти мен Драммонд «Неліктен K Foundation миллион фунтты өртеді?» деген сұраққа жауап беріп, «Қараңғы дәуірге қош келдіңіздер» іс-шарасын өткізді. Серіктес Крис Брук 1997 жылы Ellipsis Books баспасынан шыққан «K Foundation Burn A Million Quid» кітабын редакциялады және жинақтады. Кітап фильмнен алынған кадрларды, оқиғалар мен көрермендердің реакцияларын, сондай-ақ өрттің күлінен жасалған кірпіштің суретін қамтиды. «Бұл кірпіш» атты үш минуттық статикалық кадрдан тұратын фильм, Драммонд пен Котидің сол жылы 2K ретінде өнер көрсетуінен бұрын Лондонның Барбикан орталығында көрсетілді.

Өмірбаян

The KLF ретінде Билл Драммонд пен Джимми Коути 1991 жылы әлемдегі ең көп сатылған сингл тобы болды. Олар сонымен қатар The White Room альбомымен және The Timelords атымен шығарған "Doctorin' the Tardis" синглінің бірінші орынға шығуы арқасында да үлкен жетістіктерге қол жеткізді. 1992 жылдың ақпан айында KLF BRIT Awards салтанатында жарқын өнер көрсетіп, көп ұзамай ерекше түсінікті стильде музыка индустриясынан зейнеткерлікке шықты. Өздерінің айтуынша, Драммонд пен Коути KLF ретінде тапқан ақшаны сақтаған жоқ; барлығы олардың жомарт өндірістеріне қайта инвестицияланды. 2003 жылы Коути Австралияның Big Issue журналына берген сұхбатында, KLF ретінде тапқан барлық ақша жұмсалғанын, ал зейнеткерлікке шыққаннан кейін жиналған роялти шамамен бір миллион фунт стерлингке жуық болғанын айтты:

Бастапқыда KLF-тің табысы K Foundation – Драммонд пен Коутидің жаңа KLF арт-жобасымен басқарылатын, мұңайған суретшілерге арналған қор арқылы бөлінуі тиіс болған, бірақ Драммонд: «Біз мұңайған суретшілердің мұңайған болуы керек екенін түсіндік, себебі осының өзі мағынасы бар» деді. Оның орнына, олар ақшаны өнер тудыруға бел буды. "Қабырғаға қадалған" – Қордың жасаған алғашқы өнер туындысы және олардың жоспарлаған "Ақша: ақшаның маңызды бөлігі" атты өнер көрмесіндегі басты жұмыс болды. Бір миллион фунт стерлингтен тұратын қолма-қол ақша қарағайдан жасалған жақтауға қадалған күйінде 1993 жылдың 23 қарашасында, Қордың "жылдың ең нашар суретшісі" сыйлығының "жеңімпазын" жариялауға дайындалып жатқанда баспасөзге ұсынылды.

Шешім және өртеу

1994 жылдың бірінші жартысында K Foundation галереяларды «Money: A Major Body of Cash» көрмесіне қызықтыруға тырысты, бірақ тіпті Ливерпуль фестивалі трастының директоры, ескі досы Джейне Кейси де ірі галереяны қатысуға көндіре алмады. «Ливерпульдегі Тейт мұражайы мен қатысып отырған «21 ғасыр фестиваліне» қатысуды қалады», – дейді Кейси. «Мен оларға «К» қорының көрмесін өткізуді ұсындым. Бастапқыда олар жігерлендірді, бірақ қатысушы тұлғаларға қатысты алаңдағандай көрінді». Галерея кураторы Кейсиге қысқаша факс жіберіп, «К» қорының ақша көрмесі бұрын да өткізілгенін және одан да қызықтырақ болғанын» хабарлады, бұл Драммонд пен Кэутиді басқа мүмкіндіктерді іздеуге мәжбүр етті. Екеуі көрмені бұрынғы Кеңес Одағы арқылы пойызбен және АҚШ-қа жеткізуді ойлады, бірақ ешбір сақтандыру компаниясы жобаға қол тигізбеді. Ақшаны өртеп жіберу туралы шешімнен бастап, оны қалай өртеп жіберуді шешкенге дейін, содан кейін оны өртеп жібергенге дейінгі аралық ұзақ болды. Джим Рид, тәуелсіз журналист және өртеудің жалғыз куәгері, K Foundation қарастырған түрлі жоспарлар туралы баяндады. Біріншісі – «Қабырғаға шегеленген» туындысын «1995 жылғы K қорының Ұлтқа сыйлығы» ретінде Тейт галереясына ұсыну. Шарт бойынша галерея осы туындыны кем дегенде 10 жыл бойы көрмеге қоюға келісуі керек еді. Егер олар бас тартса, ақша өртеліп жіберілер еді. Екінші идея – «Тейт галереясының болашақ кеңейтілген бөлігі және Оңтүстік жағалаудан төмен ағыстағы әсерлі ғимарат» Банксайд электр стансасын от жағу орны ретінде жалға алу. KLF-тің «партизандық коммуникация» стиліне сәйкес, «15 тамызда «1995 жылғы K Foundation Ұлтқа сыйлығы» деген жазуы бар плакаттар пайда болуға тиіс еді, оның астында «Қабырғаға шегеленген» туындысы суреттелген және еденде екі от тастағыш жатқан сурет салынар еді. 24 тамызда дәл сол суретпен жаңа плакат ілінер еді, бірақ бұл жолы туынды өртеліп көрсетілер еді». Ридтің сөзіне сәйкес, екі күннен кейін Джимми Коути өртеудің барлық бейне және фотоматериалдарын жойды. Он айдан кейін Гимпо оларға өзі жасырын түрде бір данасын сақтап қалғанын айтты.

During the first half of 1994, the K Foundation attempted to interest galleries in staging Money: A Major Body of Cash, but even old friend Jayne Casey, director of the Liverpool Festival Trust, was unable to persuade a major gallery to participate. The Tate, in Liverpool, wanted to be part of the 21st Century Festival I'm involved with,' says Casey. 'I suggested they put on the K Foundation exhibition; at first they were encouraging, but they seemed nervous about the personalities involved.' A curt fax from [ ] the gallery curator informed Casey that the K Foundation's exhibition of money had been done before and more interestingly", leaving Drummond and Cauty obliged to pursue other options. The duo considered taking the exhibition across the former Soviet Union by train and on to the United States, but no insurer would touch the project. The journey from deciding to burn the money to deciding how to burn the money to actually burning the money was a long one. Jim Reid, a freelance journalist and the only independent witness to the burning, reported the various schemes the K Foundation considered. The first was offering Nailed to the Wall to the Tate Gallery as the "1995 K Foundation Bequest to the Nation." The condition was that the gallery must agree to display the piece for at least 10 years. If they refused, the money would be burnt. A second idea was to hire Bankside Power Station, "the future site of the Tate Gallery extension and an imposing building downstream from the South Bank", as a bonfire venue. In typical KLF 'guerrilla communication' style, "posters were to appear on 15 August bearing the legend 'The 1995 K Foundation Bequest to the Nation', under which would have been an image of Nailed to the Wall on an easel and two flame throwers lying on the floor. On 24 August a new poster would go up, exactly the same as the first except that this time the work would be burnt." Two days later, according to Reid, Jimmy Cauty destroyed all film and photographic evidence of the burning. Ten months later, Gimpo revealed to them that he had secretly kept a copy.

Скринингтік тур

Watch the K Foundation Burn a Million Quid фильмінің алғашқы көрсетілімі 1995 жылғы 23 тамызда – өртегеннен кейін дәл бір жыл өткенде болды. "Біз олардың сұрақтарына жауап беруіміз керек деп ойлаймыз" деді дуэттің бірі. Екі аптадан соң The Guardian газетінде фильмнің келесі 12 айда "маңызды орындарда" дүниежүзілік турнеге шығатыны туралы хабарлама жарияланды. Екінші көрсетілім 5 қыркүйекте Манчестерде өткен In the City музыка индустриясының конвенциясында болды. Фильм көрсетілгеннен кейін Драммонд пен Коти "Is It Rock'n'Roll?" тақырыбында сұрақ-жауап сессиясын өткізді. Қалалық директор (және бұрынғы Factory Records басшысы) Тони Уилсон дуэтке: "Көріңіз, рок-н-ролл – бұл қонақүй бөлмесінен телевизорды терезеден лақтыру керек. Міне, сонда ғана ол рок-н-ролл болады. Бірақ мәселе мынада, сіздің теледидарыңыз емес, қонақүйдің теледидары. Ал бұл сіздің ақшаңыз болғандықтан, бәлкім содан ол рок-н-ролл емес. Менің ойымша, бұл өте көркем, бірақ ол жеткілікті танымал емес. Бұл – өнер шарасы. Рок-н-ролл танымал, рейв танымал. Барлық ұлы рок-н-ролл танымал." Глазгоның көркем қауымы көрсетілімдерді жақсы қабылдаған сияқты. 5 қарашада Глазго Гринде қосымша қоғамдық көрсетілім туралы әртүрлі газеттер хабарлады, бірақ көрсетілім өткені туралы ешқандай мәлімет жоқ. K Foundation Глазгодан жоғалып кетті; кейіннен олар 1995 жылғы 5 қарашада Nissan Bluebird машинасының қабырғасына "келісімшартқа" қол қойғандарын мәлімдеді, содан кейін ол машина Шотландияның солтүстігіндегі Кейп Враттың жартасына итеріліп түсірілді, бұл K Foundation-ды таратуға және ақшаны өртеу туралы 23 жыл бойы ештеңе айтпауға келісім берді. K Foundation-ның хабарлаған мораторийіне қарамастан, Крис Брук ұйымдастырған фильмнің ұлттық көрсетілімдері жоспарланғандай өтті. Әр көрсетілімде Драммонд пен Коти фильмнен кейін сұрақтарға жауап бермейтіндерін, оның орнына көрермендерге сұрақтар қоятынын мәлімдеді. Бұл көрсетілімдер Брэдфорд, Халл, Ливерпуль, Ямайка көшесіндегі студиялар, Челтенхэм әйелдер колледжі, Итон колледжі, Аберистуит, Гластонбери Тор, Алан Мурдың үйі және Лондонның Брик-Лейн қаласында өтті. 1995 жылғы 8 желтоқсандағы Брик-Лейн көрсетілімі NME журналында жарияланған, және ол өте шулы болды. Бастапқыда ол тұрақ үшін жоспарланған, бірақ суық ауа райы мен қар жауғандықтан, көрсетілім жақын маңдағы Seven Stars пабының жертөлесіне көшірілді. Жүздеген адам фильмді көруге тығылып кірді, бірақ тығыздықтан кейін көрсетілім тоқтатылды. NME журналында фильм көрсетілгеннен кейін бөлініп, жеке кадрлар жұртқа сатылатыны туралы хабарланған. Фильмнің иесі Гимпо мұндай ниеті болмаған, бірақ көрсетілімнен кейін фильмнің бір бөлігін алып кетуге тырысқан адамдардың көптігінен амалсыз қалды. "Неге K қоры бір миллион фунт стерлингті өртеп жіберді?" сұрағы "Қараңғы ғасырларға қош келдіңіз" атты үш күндік фестивальде талқыланды, онда олардың "2023: Трилогия" романының жарық көруі тойланды.

The first public screening of Watch the K Foundation Burn a Million Quid was on Jura on 23 August 1995 – exactly one year after the burning. "We feel we should face them and answer their questions" said one of the duo. Two weeks later an advert appeared in The Guardian, announcing a world tour of the film over the next 12 months at "relevant locations". The second screening was at In the City music industry convention on 5 September in Manchester. After the film was shown, Drummond and Cauty held a question and answer session with the theme "Is It Rock'n'Roll?".<! In the City director (and former Factory Records boss) Tony Wilson told the duo:
quote|See, rock'n'roll, this should be throwing a TV set out the hotel window. That's rock'n'roll. But the point is that it's not your TV set it's the hotel's TV set. Whereas this was your money and maybe that's why it's not rock'n'roll. I think it's very art, but it's not popular enough. This was an art event. Rock'n'roll is popular, rave is popular. All great rock'n'roll is popular. Glasgow's artistic community broadly seemed to welcome the screenings. A further public screening on Glasgow Green on 5 November was announced by various newspapers, but there is no record of the showing having ever occurred. The K Foundation disappeared from Glasgow; they later issued a statement that on 5 November 1995 they had signed a "contract" on the side of a Nissan Bluebird which had then been pushed over the cliffs at Cape Wrath in northern Scotland agreeing to wind up the K Foundation and not to speak about the money burning for a period of 23 years. Despite the K Foundation's reported moratorium, further national screenings of the film organised by Chris Brook took place as planned. At each screening, Drummond and Cauty announced they would not answer questions after the film; instead, they would ask questions of the audience. These screenings were held in Bradford, Hull, Liverpool, Jamaica Street Studios, Cheltenham Ladies College, Eton College, Aberystwyth, Glastonbury Tor, Alan Moore's front room and Brick Lane, London. The Brick Lane screening – on 8 December 1995 – had been previewed in NME, and was chaotically busy. It was originally planned for a car park, but freezing conditions and snow forced a rethink and the screening was moved indoors, to the basement of the nearby Seven Stars pub. Hundreds of people crammed in to watch the screening, which was eventually abandoned partway through due to the cramped conditions. The NME preview had claimed that after the screening the film would be cut up and individual frames sold off to the public. Gimpo, the owner of the film, had no intention of doing so, but after the screening was nearly overwhelmed by a mob of people wanting to take home a piece of the film. "Why Did the K Foundation Burn a Million Quid?" was debated during "Welcome to the Dark Ages", a three day festival celebrating the launch of their novel 2023: A Trilogy.

Тема ретінде жану

Драммонд пен Кэутидің жұмысында ритуалдық өртеулер қайта-қайта кездесетін. 1987 жылы дуэт авторлық құқықты бұзған дебюттік альбомы – The Justified Ancients of Mu Mu-дың 1987 (What the Fuck Is Going On?) – көшірмелерін швед даласында өртеп жойды. Бұл оқиға олардың екінші альбомының арт жағында, «Who Killed The JAMs?» суретімен бейнеленді және «Burn the Bastards» әнінде жырланды. 1991 жылғы жазғы күн тоғысында олар Юра аралында 18 метрлік қамыстан жасалған адамды өртеді, бұл оқиға KLF фильмі «Муның қасиеттерінде» көрсетілген. K Foundation-ның жетінші баспасөз хабарламасында олар: «Миллион фунт стерлингке не істейсіздер? Оны өртесіздер ме?» деп сұрады.

Реакция және талдау

Джим Ридтің мақаласы 1994 жылғы 25 қыркүйекте "The Observer" газетінде жарияланды. Ол оқырмандарға "Бұл жылдың ең қызық оқиғаларының бірі" деп ескертті. "Қызық, себебі осы журналға тап болған әркім оның бір сөзіне де сенбеуі мүмкін. Қызық, себебі алдағының әрбір нүктесі мен үтірі – шындық". "Бұл ақшаның жануына шамамен екі сағат кетті", - деп қосты ол. "Жақыннан қарадым, ақиқат еді. Бұл – сенімді қауіпсіздік фирмасынан алынған, саяхат барысында ешқашан ауыстырылмаған. Әлде де маңыздысы, "К" қорымен жұмыс істегеннен кейін, олардың мұндай нәрсеге қабілетті екенін білемін". 1994 жылғы 4 қазанда "The Times" газеті сол сияқты оқиғаны жариялады, сонда "жалын арал тұрғындарын алаңдатып, күмәнді және ашулы қалдырды" делінген. Жергілікті балықшы Исла полициясына 1500 фунт стерлинг тапсырды: "Сержант Лаклан Маклин ақшаны Ислайдағы екі банкте де, Кеден және акциз қызметінде де тексерді, олар оны нағыз деп таныды. Мен Лондоннан Драммонд мырзаға телефон соғып, ақша табылғанын айттым. Одан оның ақшасы екенін сұрадым. Ол өзінің серігі, мистер Каутимен байланысатынын айтты. Бірақ ол әлі хабарласпады". БАҚ 1995 жылғы қазан және қараша айларында оқиғаға қайта оралды, "Foundation Course in Art" курсын алдын ала талқылап, кейін шолу жасады және "K Foundation" турынан "Watch the K Foundation Burn a Million Quid" көрсетілімі туралы хабарлады. 1995 жылғы қазан айындағы бір мақалада BBC деректі фильмдерінің авторы Кевин Халл "балалардың өте депрессияда болғанын және жартылай шок күйінде екенін" айтты. "Күнделікті оянамын да, ойлаймын: "Ой, құдай, мен миллион фунтты өртеп жібердім, ал бәрі оны дұрыс емес деп ойлайды", - деді Каути".

Кейінгі реакция

Келесі жылдары өрттеу туралы баспасөзде жиі айтылды, ал Драммонд пен Коути көбінесе "бір миллион фунт стерлингті өртеген адамдар" деген мәдени статусымен танылды. 2000 жылдың ақпан айында The Observer газетінде жарияланған мақалада бұл дуэт шынымен бір миллион фунт стерлингті өртеп жібергені мәлімделді. "Бұл көңіл көтеру емес. Олар шынымен солай істеді. Егер Билл Драммондты ашуландырғыңыз келсе, оны жалғаншы деп айтыңыз. "Оның шындық екенін білдім", - дейді KLF тобының көп жылдық досы және әріптесі, "өйткені кейін Джимми мен Билл өте шаршаған және мазасыз көрінді. Шындығында, содан бері олар бұрынғыдай болған емес." 2004 жылы BBC Radio 6 Music жүргізген тыңдаушылар сауалнамасында The KLF/K Foundation "рок шамадан тыс әрекеттерінің" тізімінде The Who-дан кейін екінші орынға ие болды. Драммондтың бұрынғы шәкірті Джулиан Коуп оған қызығушылық танытпады, Драммонд оған әлі де ақша беремін деп мәлімдеді. "Ол миллион фунтты өртеді, ол оның барлығы емес, оның бір бөлігі менікі еді. Адамдар осындай зиянды, мәнсіз әрекеттер жасамас бұрын кредиторларына қарыздарын төлеуі керек."

Мұра

1997 жылдың 17 қыркүйегінде "Бұл кірпіш" атты жаңа фильмнің тұсаукесері өтті. Фильм Юрада өртелген ақшаның күлінен жасалған кірпіштің үш минуттық кадрларынан тұрады. Ол 2K тобы ретінде Драммонд пен Коти өнер көрсетуінен бұрын Барбикан орталығында көрсетілді. 1997 жылдың 27 қыркүйегінде "K Foundation Burn A Million Quid" (жұмсақ мұқабалы) кітабы жарық көрді. Крис Брук пен Гимпо еңбегі фильмнен алынған тұрақтар мен тур кезінде өткен әртүрлі сұрақ-жауап сессияларының мәтіндерін қамтиды. Сонымен қатар, K Foundation қызметінің кезеңдерінің тізімі және Алан Мурдың жазған бір эссесі де бар. "Эллипсис" баспасы кітапты K Foundation жарнамаларының үлгісінде жасалған жарнама арқылы таныстырды – "Неліктен Эллипсис «K Foundation Burn A Million Quid» кітабын басып шығарды?" деп сұрады. Алғашқыда Драммонд өкініш білдірмеді, 2000 жылы "The Observer" газетіне берген сұхбатында баласы ауырғанда және оны тек "құны жоғары клиника" ғана емдей алатынында ғана өкінетінін айтты. "Балаларға түсіндіру қиын, және бұл оңай бола бермейді. Мен неге мұны жасағанымды түсіндірсем деймін, сонда адамдар түсінер еді".