Кіріспе

Соллентуна жүз (Sollentuna härad) – Швециядағы Уппланд аймағының жүзі. Ол қазіргі Järfälla, Sollentuna және Sundbyberg муниципалитеттерін, сондай-ақ Upplands Väsby муниципалитетінің (Eds socken) және Стокгольмның (Bromma және Spånga socken) бір бөліктерін қамтыды. Бүгінде олардың барлығы Стокгольм облысының құрамына кіреді. Жүзде үш қалалық кеңес – Sollentuna Köping, Sundbybergs Köping және Hässelby Villastads Köping – және бірнеше муниципалдық бірлестіктер болған. Жүздің көп бөлігі қазір Стокгольм қалалық аймағының құрамында, ал қалған бөлігінің басым бөлігі Уппландс Весбиде орналасқан. Жалпы ауданы шамамен 197 км² құрайды, ал 1916 жылғы халық саны 20 727 адамды құрады.

География

Соллентуна жүзі Стокгольмнің батысында, Бромма ауданында, Ульвсундасйен, Гёрвлен және Эдсвикен аралығында орналасқан. Оның ең шығыс бөліктері қазіргі Стокгольмнің орталық бөлігінде жатыр (мысалы, Эссинген аралдары). Географиясы Мэларен аймағына тән: құнарлы сазды топырақтар, мұздық тізбектерімен бөлінген жазықтар және Норрвикен мен Эдсвикен сияқты көлдер. Жүзді Стокгольмсосен құмды тізбегі кесіп өтеді, ол сонымен қатар Мэларен мен Балтық теңізі арасындағы суайырық ретінде қызмет етеді. Аймақ әлі де табиғи сұлулығымен танымал, әсіресе Ярвафелтет аймағында, онда Бэллстаån өзені Бэллставайкенге құяды. Соллентуна жүзінің оңтүстігінде Мэларендағы Насфьярден және Лёвстафьярден фиордтары орналасқан, ал Фэрентуна жүзі көлдің ар жағында жатыр. Бро жүзі батысқа, Эрлингхундра жүзі солтүстікке, Валлентуна жүзі және Дандерид кеме ауданы шығысқа, сондай-ақ Стокгольм қаласы мен Свартлоса жүзі оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан.

Тарих

Соллентуна жүз - Ортағасырлық Уппланд халқының жері Аттундаланды құраған "сегіз жүздің" бірі. Көршілес Валлентуна жүзіне ұқсас атау 14-шы ғасырда Sollendahundæri деп жазылған; атаудағы *енда* көлдің соңында орналасқан жерді білдіреді. Соллентуна шіркеуі шынымен де Норрвикен көлінің жанында орналасқан, бірақ *Солленда* ежелгі сөзді қайталауы мүмкін, бәлкім ол батпақ немесе сортаңды білдіреді, көрші жүздің атын еліктеу үшін өзгертілген. Жергілікті тің бастапқыда Гранбиде өткен, бірақ 17-шы ғасырда Баркарбиге, ал 20-шы ғасырда Ротеброға көшірілді. Жүз ұзақ жылдар бойы жергілікті және аймақтық сауда үшін маңызды аймақ болды. Бергслагенге, Уппсалаға және Рослагенге қарайтын жолдар Норрвикен мен Эдсвикен арасындағы тас жолдан өтті. Көлдер маңызды кеме жолдарымен қиылысты, және викинг дәуірінен бері мұнда порт болған. 12-шы ғасырда Соллентуна, Ярфалла, Шпанга және Броммада шіркеулер салынды. Жүз осы шіркеулердің айналасында өсті, бірнеше жалғыз шаруашылықтардан бірнеше шағын ауылдарға дейін дамыды. Халықтың көп бөлігі 19-шы ғасырдың соңына дейін ауыл шаруашылығымен айналысты. Осы кезде Mälaren Line және Northern Main Line теміржолдары салынды, жүз ішінде бірнеше станциялық қалалар пайда болды, олардың көпшілігі бүгін Стокгольмнің маңындағы аудандардың құрамына кіреді: мысалы, Сандбиберг, Бромстен, Якобсберг, Тюреберг, Ротебро және Уппландс Весби. Соллентуна жүзінің астанаға жақын орналасуы 20-шы ғасырдың бірінші жартысында оның дамуы мен кеңеюіне зор әсер етті. 1916 жылы Бромма сокені және оның қалалары қала құрамына енді, ал 1949 жылы Спанга сокені де соған қосылды.