Жан-Антуан Удон: Француз суретшісі және оның кескіндері

Кіріспе

18-19 ғасырдағы француз суретшісі Жан Антуан Гудон (жанылу айының 20-сы, 1741 – шілде айының 15-і, 1828) – француз неоклассикалық мүсінші. Гудон философтар, өнертапқыштар және Ағарту дәуірінің саяси қайраткерлерінің портреттік бюстері мен мүсіндерімен әйгілі. Оның туындыларында Денис Дидро (1771), Бенджамин Франклин (1778-1809), Жан Жак Руссо (1778), Вольтер (1781), Мольер (1781), Джордж Вашингтон (1785–1788), Томас Джефферсон (1789), Людовик XVI (1790), Роберт Фултон (1803–1804) және Наполеон Бонапарт (1806) бейнеленген.

Өмірбаян

Худон 1741 жылғы 20 наурызда Версальде дүниеге келді. 1752 жылы ол Académie royale de peinture et de sculpture академиясына түсті, онда Рене Мишель Слоц, Жан Батист Лемойн және Жан Батист Пигаллтан сабақ алды. 1761–1764 жылдары École royale des élèves protégés мектебінде білім алды. 1761 жылы Худон Рим сыйлығын жеңіп алды, бірақ Римдегі ежелгі және Ренессанс өнері оған күшті әсер етпеді. Оның қалада болуы екі ерекше және маңызды туындымен белгіленді: тамаша экорше (1767) – оның замандастарына анатомиялық нұсқау ретінде қызмет еткен анатомиялық модель, сондай-ақ Римдегі Санта-Мария-делли-Анжели-е-дей-Мартири шіркеуіндегі әулие Бруноның мүсіні. Италияда төрт жыл өткен соң Худон Парижге оралды. Ол 1771 жылғы Салонға «Морфей» туындысын ұсынды. Ол портреттік бюстер жасау тәжірибесін жетілдірді. 1771 жылы академияның мүшесі болды, ал 1778 жылы – профессор атанды. 1778 жылы ол Вольтердің портреті бойынша француз комедиясы үшін перукамен бюст жасады, сондай-ақ Версаль сарайы мен Екатерина Ұлына арналған бюстер дайындады. 1778 жылы «Les Neuf Sœurs» масондық ложасына қосылды, онда кейін Бенджамин Франклин мен Джон Пол Джонспен танысты. 1781 жылғы Салонға драпировкасыз болғандықтан қабылданбаған Диана мүсінін ұсынды. Худонның Вашингтонның портреттік мүсіні Бенджамин Франклиннің 1785 жылы Атлант мұхитын кесіп өтуге шақырған арнайы шақыруының нәтижесі болды, әсіресе Вашингтон оған модель болуы үшін Вернон тауына бару мақсатында. Вашингтон ылғалды сазбен жасалған тірі модельдерге және гипстен жасалған беткепке модель болды. Бұл модельдер Вашингтонның көптеген тапсырыстарын орындауға пайда болды, соның ішінде Вирджиния штатының Бас Ассамблеясы Ричмондтағы Вирджиния штатының Капитолийі үшін тапсырыс берген тұрған мүсіні де бар. Вашингтон бюстінің көптеген нұсқалары жасалды, олар оны әртүрлі бейнеде бейнелейді: формадағы генерал, классикалық стильде кеуде бұлшықтары көрсетілген, және toga киген Рим консулы Люций Квинтий Цинциннат. Соңғысының көшірмесі Вермонт штатының залында сақталған. 1780 жылдары Худон екі жартылай жалаңаш мүсін жасады: «Қыс» және «Мойнушы». Людовик XVI сотымен байланысы болғандықтан буржуазиялық санада болды, алайда француз революциясы кезінде түрмеге қамалмады, бірақ ықпалынан айырылды. Худон француз консулдығы мен империясы кезінде қайтадан құрметке ие болды, Вимильдегі Гранде Армеяның бағанасын салуға қатысқан алғашқы суретшілердің бірі ретінде таңдалды. 1804 жылғы 17 желтоқсанда «Құрмет легионы»ның кавалері болды. Худон 1828 жылғы 15 шілдеде Парижде қайтыс болды және Монпарнас зиратына жерленді.

Houdon was born in Versailles, on 20 March 1741. In 1752, he entered the Académie royale de peinture et de sculpture, where he studied with René Michel Slodtz, Jean Baptiste Lemoyne, and Jean Baptiste Pigalle. From 1761 to 1764, he studied at the École royale des élèves protégés. Houdon won the Prix de Rome in 1761, but was not greatly influenced by ancient and Renaissance art in Rome. His stay in the city is marked by two characteristic and important productions: the superb écorché (1767), an anatomical model which has served as a guide to all artists since his day, and the statue of Saint Bruno in the church of Santa Maria degli Angeli e dei Martiri in Rome. After four years in Italy, Houdon returned to Paris. He submitted Morpheus to the Salon of 1771. He developed his practise of portrait busts. He became a member of the Académie de peinture et de sculpture in 1771, and a professor in 1778. In 1778, he modeled Voltaire, producing a portrait bust with wig for the Comédie Française; one for the Palace of Versailles, and one for Catherine the Great. In 1778, he joined the masonic lodge Les Neuf Sœurs, where he later met Benjamin Franklin, and John Paul Jones. For Salon of 1781, he submitted a Diana which was refused without drapery. Houdon's portrait sculpture of Washington was the result of a specific invitation by Benjamin Franklin to cross the Atlantic in 1785, specifically to visit Mount Vernon, so that Washington could model for him. Washington sat for wet clay life models and a plaster life mask. These models served for many commissions of Washington, including the standing figure commissioned by the Virginia General Assembly, for the Virginia State Capitol in Richmond. Numerous variations of the Washington bust were produced, portraying him variously as a general in uniform, in the classical manner showing chest musculature, and as Roman Consul Lucius Quinctius Cincinnatus clad in a toga. A cast of the latter is located in the Vermont State House. In the 1780s, Houdon produced two semi nude sculptures, Winter and Bather. Perceived as bourgeois for his connections to the court of Louis XVI, he fell out of favour during the French Revolution, although he escaped imprisonment. Houdon returned to favor during the French Consulate and Empire, being taken on as one of the original artistic team for what became the Column of the Grande Armée at Wimille. He was made a Chevalier de la Légion d'honneur, on 17 December 1804. Houdon died in Paris on 15 July 1828, and was interred at the Montparnasse Cemetery.

Отбасы

1786 жылғы 1 шілдеде ол Мари Анже Сесиль Ланглоиға үйленді; олардың үш қызы болды: Сабина, Анне Анже және Клодин.

Мұрасы мен ықпалы

Худонның мүсіндері 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басындағы әртүрлі АҚШ почта маркаларында Вашингтонның бейнесін профильде бейнелеу үшін пайдаланылған гравюралардың үлгілері болды.