Аристид Майёль: Француз суретшісінің өмірі мен шығармалары

Кіріспе

Француз суретшісі (1861–1944)

Аристид Жозеф Бонавентур Майол (mɑjɔl; 8 желтоқсан 1861 – 27 қыркүйек 1944) – француз мүсіншісі, суретшісі және гравюра шебері.

Өмірбаян

Майол Руссильонның Баниулс-сюр-Мер қаласында дүниеге келді. Ол ерте жасында суретші болуға шешім қабылдады және 1881 жылы өнерді оқу үшін Парижге көшті. Оның алғашқы суреттері замандастары Пьер Пувис де Шаванн мен Поль Гогеннің ықпалын көрсетеді. Гоген оның сәндік өнерге деген қызығушылығын күшейтті, бұл қызығушылық Майолды гобелен дизайнымен айналысуға итермеледі. 1893 жылы Майол Баниулде гобелен шеберханасын ашты, онда жоғары техникалық және эстетикалық сапасымен ерекшеленетін туындыларды жасады, бұл оған Францияда осы өнер түрін жаңартқандығы үшін танылды. 1895 жылы ол кішкентай терракота мүсіндерін жасауды бастады, ал бірнеше жылдан кейін мүсінге ден қоюы гобелендік жұмыстан бас тартуына әкелді. 1896 жылдың шілдесінде Майол гобелен шеберханасының қызметкері Клотильда Нарциске үйленді. Олардың жалғыз ұлы Люсьян сол жылдың қазан айында дүниеге келді. Майолдың алғашқы маңызды мүсіні, «Отырған әйел», оның әйелінен үлгі алынып жасалды. Алғашқы нұсқасы (Нью-Йорктегі Заманауи өнер мұражайында) 1902 жылы аяқталды және «Ла-Медитерне» деп аталды. Майолдың ересек кезеңіндегі жұмыстарының басты тақырыбы – әйел денесі, ол тұрақты формаларға классикалық көзқараспен бейнеленген. Оның ірі қола мүсіндерінің бейнелі стилі Генри Мурдың формаларын жеңілдетуіне маңызды алғышарт ретінде қарастырылады, ал оның тыныш классицизмі Еуропалық (және американдық) фигуралы мүсіншілік үшін Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін стандартты болды. Жозеп Пла Майол туралы: «Бұл архаикалық идеялар, гректер, Майолдың қазіргі заманғы мүсіншіліктің бағытына енгізген үлкен жаңалығы болды. Ежелгілерден сүйіспеншілікке ие болу керек нәрсе – бұл ежелгілік емес, табиғат пен ақылға байланысты тұрақты, жаңарып отыратын жаңалық сезімі». Оның маңызды қоғамдық тапсырыстарының қатарында 1912 жылы Сезанға арналған ескерткіш және Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін тапсырылған көптеген соғыс ескерткіштері бар. Майол Флоренс Майер Блюментальмен бірге Prix Blumenthal (1919–1954) сыйлығын беру жөніндегі қазылар алқасының мүшесі болды, бұл сыйлық суретшілерге, мүсіншілерге, декораторларға, граверлерге, жазушыларға және музыканттарға берілді. Ол 1926–1927 жылдары Гарри Граф Кесслер басылымда жариялаған Вергилийдің «Эклогтары» жинағы үшін ағаш кескіндерінен бірнеше иллюстрациялар жасады. Ол сондай-ақ Лонгтың «Дафнис және Хлоя» (1937) және Поль Верленнің «Оған арналған әндер» (1939) шығармаларын суреттеді. Ол 83 жасында автомобиль апатынан қайтыс болды. Дауыл кезінде үйге қайтып келе жатқанда, ол жолаушы болып отырған көлік жолдан шығып, аударылып кетті. Майолдың көптеген туындылары Париждегі Майол мұражайында сақталады, ол Дина Виерни құрған, Майолдың соңғы 10 жылындағы моделі және жақын серігі. Оның Баниулс қаласынан бірнеше шақырым қашықтықтағы үйі, сонымен қатар оның соңғы демалыс орны, мұражайға айналдырылды, онда оның көптеген жұмыстары мен эскиздері қойылған. Оның үш қола мүсіні Нью-Йорктегі Метрополитен опера үйінің баспалдағын әсемдейді: «Жаз» (1910–11), «Қарусыз Венера» (1920) және «Дебюссиге арналған ескерткіш» (1950–55). Үшінші мүсін, суретшінің музыкаға қатысты жалғыз туындысы, Клод Дебюссидің туған жері – француздық Сен-Жермен-ан-Лай қаласына арналған түпнұсқаның көшірмесі болып табылады.

Maillol was born in Banyuls sur Mer, Roussillon. He decided at an early age to become a painter, and moved to Paris in 1881 to study art. His early paintings show the influence of his contemporaries Pierre Puvis de Chavannes and Paul Gauguin. Gauguin encouraged his growing interest in decorative art, an interest that led Maillol to take up tapestry design. In 1893 Maillol opened a tapestry workshop in Banyuls, producing works whose high technical and aesthetic quality gained him recognition for renewing this art form in France. He began making small terracotta sculptures in 1895, and within a few years his concentration on sculpture led to the abandonment of his work in tapestry. In July 1896, Maillol married Clotilde Narcis, one of his employees at his tapestry workshop. Their only son, Lucian, was born that October. Maillol's first major sculpture, A Seated Woman, was modeled after his wife. The first version (in the Museum of Modern Art, New York) was completed in 1902, and renamed La Méditerranée. The subject of nearly all of Maillol's mature work is the female body, treated with a classical emphasis on stable forms. The figurative style of his large bronzes is perceived as an important precursor to the greater simplifications of Henry Moore, and his serene classicism set a standard for European (and American) figure sculpture until the end of World War II. Josep Pla said of Maillol, "These archaic ideas, Greek, were the great novelty Maillol brought into the tendency of modern sculpture. What you need to love from the ancients is not the antiquity, it is the sense of permanent, renewed novelty, that is due to the nature and reason." His important public commissions include a 1912 commission for a monument to Cézanne, as well as numerous war memorials commissioned after World War I.

Maillol served as a juror with Florence Meyer Blumenthal in awarding the Prix Blumenthal (1919–1954) a grant awarded to painters, sculptors, decorators, engravers, writers, and musicians. He made a series of woodcut illustrations for an edition of Vergil's Eclogues published by Harry Graf Kessler in 1926–27. He also illustrated Daphnis and Chloe by Longus (1937) and Chansons pour elle by Paul Verlaine (1939). He died in Banyuls at the age of eighty three, in an automobile accident. While driving home during a thunderstorm, the car in which he was a passenger skidded off the road and rolled over. A large collection of Maillol's work is maintained at the Musée Maillol in Paris, which was established by Dina Vierny, Maillol's model and platonic companion during the last 10 years of his life. His home a few kilometers outside Banyuls, also the site of his final resting place, has been turned into a museum, the Musée Maillol Banyuls sur Mer, where a number of his works and sketches are displayed. Three of his bronzes grace the grand staircase of the Metropolitan Opera House in New York City: Summer (1910–11), Venus Without Arms (1920), and Kneeling Woman: Monument to Debussy (1950–55). The third, the artist's only reference to music, is a copy of an original created for the French city of Saint Germain en Laye, Claude Debussy's birthplace.

Нацистер тонаған өнер

Францияны неміс әскері басып алған кезде Маййолдың ондаған өнер туындылары нацилік тонау ұйымы – Е.Р.Р. немесе Рейхслейтер Розенбергтің арнайы тобы тарапынан тартылып алынды. Jeu de Paume-дегі өнер нысандарының деректер базасында Маййолдың отыз туындысы тіркелген. Германияның жоғалған өнер қорының деректер базасында Маййолға қатысты 33 жазба бар. Германия тарихи мұражайының Мюнхендегі орталық жинақтау пунктінде одақтастар тапқан өнер туындылары туралы деректер базасында Маййолға қатысты 13 нысан тіркелген. Маййолдың "Флораның басы" мүсіні Гитлердің өнер саудагері Гилдебранд Гурлиттің ұлы Корнелиус Гурлиттің жасырын қоймасынан литографиялар, суреттер және картиналармен бірге табылған. 1946 жылдың 24 мамырындағы суретте "Әскери ескерткіштер, көркем өнер және мұрағат бөлімінің алты адамы Аристид Маййолдың Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде тоналған Baigneuse à la draperie мүсінін Францияға тасымалдау үшін дайындап жатыр. Мүсінге "Висбаден, № 31" деген белгі жазылған." Маййолдың туындыларын нацистер тонаған еврей өнер жинаушыларының арасында Хьюго Симон, Альфред Флехтхайм және тағы да басқалар бар.