Кіріспе

Роберт Браунингтің 1841 жылы жарық көрген өлеңдерден тұратын драмасы, сол аттас қала.

«Пиппа Пасс» – Роберт Браунингтің өлеңдерден тұратын драмасы. Ол 1841 жылы оның «Жыңғырлар мен гранаттар» сериясының бірінші томы ретінде, алты пенске екі бағаналы түрде басылып шықты және 1849 жылғы жинақталған өлеңдерінде қайта басылды, онда ол көптеген сыншылардың назарына ілікті. Ол «Ион» авторы Томас Нун Талфордқа арналған. Ол «Құдай көкте – / Әлемде бәрі жақсы!» деген сөздерімен әйгілі.

Браунингті кім оқиды?

Пиппаның мінезіне тәнті болған Альфред Нойс «Пиппа өткенде» туындысын Браунингтің «ең толыққанды жетістігі» деп атады, бірақ осы туындының сезімтал бөлімдері де барлық викториялық сыншыларды баурап ала алмады. Уолтер Бесант 1875 жылғы «Ләйлек пен тәжбен» романында «Тау беткейінің нәрлі тамшылары!» деген жолды ерекше атап, туындыны сынады ("Оқырманды жаңылыстырып, әдемі шағын лириканы толығымен жоятын, естілуі қиын сөз тіркестері болды ма?"). Ол Браунингтің болашақта танымал болмайтынын айтты:

Ол Браунингтің «Пиппа өткенде» өлеңінен бір көрініс алған еді, егер оның авторы бір рет болса да, әуенді өлеңді ең тәтті поэзиялық оймен үйлестіре білсе; егер ол тек бір рет болса да, оқығандардың бетін қызартып, жариялағандардың тістерін сынып, естігендердің құлағын қақпайтын жолдар жазуға тырысса, онда ол мәңгілікке тоқталып, әлемнің мақтауын алуға лайық болар еді. Бірақ құдайлар мұны басқаша ойлады. Браунинг, бізді Гамельн флейташысы сияқты бастап кете алатын еді, бірақ ол нашар жағын таңдады. Ол өте дана болып, ойын жеткізе алмайды; оны жеткізу үшін миллион жол қажет болатын тереңдіктерге толы болады, ол музыка мен әуенді Суинбернге, ал инабат пен тәттілікті Теннисонға қалдырады. Ал елу жылдан кейін Браунингті кім оқиды?

Театр қойылымдары мен фильмдер

1899 жылы Бостондық Браунинг қоғамы Хелен Арчибальд Кларк (1860–1926) жасаған бейімделген нұсқасын қойды. Генри Миллердің «Пиппа Пасс» туындысының қысқартылған нұсқасы 1906 жылдың 12 қарашасында Бродвейдегі «Маджестик» театрында тұңғыш рет көрсетілді. Ол 1909 жылы Гертруда Робинсонның (Мэри Пикфордтың да екінші дәрежедегі рөлі бар) ойнауымен нұсқасы түсірілген үнсіз фильмге әсер етті. Фильмде Луиджи мен Монсеньорға қатысты сахналар алынып тасталды, ал өкінген маскүнем туралы жаңа эпизод қосылды. Оны Д.У. Гриффит (суретшісі Артур Марвин) түсірді, оның табиғи жарықпен тәжірибелері үлкен жетістікке ие болды; ол кейін бұл фильмін өзінің ең үздік туындысы деп атады. «Скачондағы бір дақ» туындысының бейімделуі 1912 жылы жасалды, ал тағы бір Гриффит фильмі «Саяхатшы» (1913) әншінің орнына флейташымен «Пиппа Пасс» тақырыбын қайта жасайды. «Пиппа Пасс» 1918 жылдың 17 қарашасында Элис Льюисонның «Neighborhood Playhouse» театрында қайта қойылды және үлкен сәттілікке жетті.

Басқа

Ада Галсворти 1907 жылы жарық көрген "In The Doorway" шығармасымен бірге "Pippa Passes" шығармасын музыкаға енгізді. Кентукки штатының Пиппа Пасс қаласы Браунинг қоғамының гранты арқасында аталмыш өлеңнің құрметіне аталды. "Neon Genesis Evangelion" аниме сериалы "Нерв" басты құпия ұйымының ұранында "Пиппа Пасстың" ең танымал бөлігіне сілтеме жасайды: "Құдай жұмақта, әлемде бәрі жақсы". "Құдай аспанда, жердегі барлық нәрсе қалыпты" фразасы "Disco Elysium" видео ойынында бірнеше рет кездеседі. П. Г. Водхаус өзінің "Вустерлердің кодексі" романының соңғы тарауында "I акт: Таң" бөлімінен үзінді келтіреді.