Джон Ле Гей Бреретон: Австралия ақыны, сыншы және профессоры

Кіріспе

Австралиялық ақын, сыншы және профессор Джон Ле Гей Бреретон (2 қыркүйек 1871 – 2 ақпан 1933) – Австралиялық ақын, сыншы және Сидней университетінің ағылшын тілі профессоры. Ол 1928 жылы Сиднейде құрылған Австралия жазушылары қауымдастығының тұңғыш президенті болды.

Ерте өмір

Брейретон Сиднейде, 1857-1887 жылдар аралығында бес томдық өлеңдер жинағын жариялаған белгілі Сидней дәрігері Джон Ле Гей Брейретонның (1827–1886) және оның әйелі Мэридің (Тонг) бесінші ұлы ретінде дүниеге келді. Оның ата-анасы Англиядан «Довер Касл» кемесімен саяхаттап, 1859 жылдың 25 шілдесінде Мельбурнға жетіп, содан кейін Сиднейге көшіп келді. Кіші Брейретон 1881 жылдан бастап Сидней грамматикалық мектебінде білім алды, ал Сидней университетінде 1894 жылы бакалавр дәрежесін аяқтады, профессор сэр Мунго Маккалумның жетекшілігімен ағылшын тілін оқыды. Ол студенттік әдеби жылдық басылым «Гермес» журналының редакторы болды және 1915 жылы университет кітапханасының бас кітапханашысы қызметін атқарды. Брейретон жастық шағында вегетариандыққа көшті және өмірінің соңына дейін осы қағидасын сақтады.

Мансап

Брейретон бірнеше мамандықтармен айналысып, жазуын жалғастырды. 1896 жылы ол «Пердита», «Соннеттер жинағы» және «Бауырластық әні және басқа өлеңдер» атты туындыларын жариялады. 1897 жылы олар «Жаным», «Махаббат пен достық лирикасы» және 1899 жылы Доуэлл Филип О’Рейлимен бірге жасаған саяхаты негізінде жазылған «Жолшылар» (көбінесе проза) кітаптарымен толықтырылды. Брейретонның алғашқы томдарындағы өлеңдер жағымды болғанымен, аса ерекше емес еді. Алайда, «Теңіз және аспан» (1908) жинағында одан күшті туындылар кездеседі. 1909 жылы жарық көрген «Елизаветалық драма туралы жазбалар мен зерттеулер» жинағы оны ерекше қабілеті мен білімі бар ғалым ретінде таныстырды, ал осы кезеңдегі зерттеулері оны бір актілік, бос өлеңмен жазылған «Ертең: Роберт Гриннің мінезі мен ортасы» атты пьеса жазуға ынталандырды. Бұл пьеса сол кезеңдегі Австралияның ең жақсы поэзиялық пьесасы болуы мүмкін, сонымен қатар, Австралия пьесаларының шамалы санына тән қасиет – оны сахналауға болады. Бірінші дүниежүзілік соғыс Брейретонды 1919 жылы жарық көрген «Күйген құм» атты өлеңдер жинағын шығаруға жетеледі. 1921 жылы ол Сидней университетінде ағылшыс әдебиеті профессоры болып тағайындалды. Брейретон «Жылқы жинағы» (1928) атты өлеңдер жинағын және «Көшпенділік» (1930) атты прозалық мақалалары мен әңгімелерінің жинағын жариялады. Генри Лоусон мен Доуэлл О’Рейлидің суреттері ерекше қызығушылық тудырады. Оның «Құштарлық билігі» атты туындысы 1914 жылы Бельгиядағы Левен католик университетіне жіберілді, бірақ неміс шабуылында жоғалды деп есептелді. Ол 1931 жылы сол жерде қайта басылды. Өмірінің бір бөлігінде ол Энни Бесанттың шәкірті болды. Шығыс Райдтегі Брейретон саябағы оның құрметіне аталған. Брейретон Кристофер Марлоу мен Уолт Уитменнің өзіне зор әсер еткенін мойындады, сондай-ақ оның ерлерге арналған, эмоционалды түрғыдан күшті өлеңдері, мысалы, «Мені қысып ұста» («Маған жабысып тұр, жаным, мені жіберуге батылың келмейді; Өліміміз келгендей маған сүйіксі, және барлық достығымыз махаббатымыздың үстінен қандай қорғаныс бола алады?») гомосексуалдық өлеңдер жинақтарында, соның ішінде «Австралиялық гей және лесбиян жазулары: Антология» (1993), «Жыныстық еретиктер: 1850-1900 жылдардағы ағылшын әдебиетіндегі еркек гомосексуализмі» (1970) және «Пингвиннің гомосексуалдық өлеңдер кітабы» (1983) сияқты антологияларға енді.

Brereton had several occupations and continued his writing, in 1896 he published Perdita, A Sonnet Record, and The Song of Brotherhood and Other Verses. These were followed in 1897 by Sweetheart Mine: Lyrics of Love and Friendship and by Landlopers in (1899), mostly prose, based on a walking tour with Dowell Philip O'Reilly. The verse in Brereton's earlier volumes was pleasant but not very distinguished; however, Sea and Sky (1908) contained stronger work. In 1909 his volume Elizabethan Drama Notes and Studies proclaimed him a scholar of unusual ability and knowledge, and his studies in this period stimulated him to write his one act play in blank verse To Morrow: A Dramatic Sketch of the Character and Environment of Robert Greene. This is possibly the best Australian poetical play of its period, and has the merit belonging to comparatively few Australian plays that it is actable. World War I led to Brereton producing a slender volume of verse published in 1919, The Burning Marl, dedicated to "All who have fought nobly". In 1921 he was appointed professor of English literature at the University of Sydney. Brereton produced a volume of poems, Swags Up (1928), and a collection of his prose articles and stories was published under the title of Knocking Round (1930). The sketches of Henry Lawson and Dowell O'Reilly are of particular interest. His edition of Lust's Dominion was sent to the Catholic University of Leuven, Belgium in 1914 but was thought lost in the German invasion; it was finally published there in 1931. For at least part of his life, he was a disciple of Annie Besant. Brereton Park in East Ryde is named in his honour. Brereton admitted to being profoundly affected by Christopher Marlowe and Walt Whitman, and several of his emotionally intense poems addressed to men, such as 'Cling To Me' ("Cling to me, love, and dare not let me go; Kiss me as though it were our time to die, And all our comradeship had drifted by Over our love what shelter can I throw? "), have been anthologised in collections of homosexual verse, including Australian Gay and Lesbian Writing: An Anthology (1993), Sexual Heretics: Male homosexuality in English literature from 1850 to 1900 (1970), and The Penguin Book of Homosexual Verse (1983).