Кіріспе
Кристина Стид (17 шілде 1902 – 31 наурыз 1983) – австралиялық жазушы, романдар мен әңгімелер авторы. Ол сатиралық өткірлігімен және терең психологиялық сипаттамаларымен танымал болды. Кристина Стид марксистік идеологияны ұстанғанмен, ешқашан Коммунистік партияға мүше болған жоқ. Өмірінің көп бөлігін Австралиядан тыс өткізді, бірақ қайтыс болғанға дейін елге оралды.
Christina Stead (17 July 190231 March 1983) was an Australian novelist and short story writer acclaimed for her satirical wit and penetrating psychological characterisations. Christina Stead was a committed Marxist, although she was never a member of the Communist Party. She spent much of her life outside Australia, although she returned before her death.
Өмірбаян
Кристина Стидтің әкесі теңіз биологы және табиғатты қорғау жөніндегі пионер Дэвид Джордж Стид болды. Ол Сиднейдің Рокдейл қалашығында дүниеге келген. Олар Рокдейлдегі Лайдхэм-холл үйінде тұрды, қазір ол тарихи үй-мұражай ретінде жұртшылыққа ашық. Кейін 1911 жылы отбасымен бірге Уотсон шығанағы қалашығына көшіп барды. Ол әкесінің бірінші некесінен туған жалғыз бала, ал екінші некесінен бес жартылай бауыры болған. Ол үшінші рет те тұрмысқа шықты, әйелі – австралиялық ботаник, педагог, жазушы және табиғатты қорғаушы. Кейбір деректерге сәйкес, бұл үй оның "әміршіл" әкесінің кесірінен оған тозаққа айналған. Ол 1928 жылы Австралиядан кетіп, 1930 жылдан 1935 жылға дейін париждік банкте жұмыс істеді. Стид сонымен қатар жазушы, брокер және марксистік саяси экономист Уильям Джеймс Блейкпен байланыс жасады, олармен бірге Испанияға (Испания азамат соғысы басталғанда) және АҚШ-қа сапар шекті. Блейк бұрынғы әйелінен ажырасқаннан кейін 1952 жылы олар үйленді. Ол 1968 жылы күйеуі асқазан рагынан қайтыс болғаннан кейін ғана Австралияға оралды, содан кейін роман кеңінен таныла бастады. 2005 жылы Time журналы осы туындысын "1923–2005 жылдар аралығындағы 100 үздік роман" тізіміне енгізді, ал 2010 жылы американдық жазушы Джонатан Франзен бұл романды New York Times газетінде "шедевр" деп атады. Стидтің "Летти Фокс: Оның бақыты" романы да осы деңгейде жақсы туынды саналады, бірақ ол бірнеше жыл бойы Австралияда аморальдық және ұятсыз деп есептелгендіктен ресми түрде тыйым салынды. Стид өзінің екі британдық романының бірі – "Коттерс Англиясын" Гейтсхедте (романда Бриджхед деп аталған) жазды. 1949 жылдың жазында ол Ньюкасл-апон-Тайнда болды, оған кітаптағы ерекше кейіпкер Нелли Коттердің прототипі болған жергілікті әйел, досы Энн Дули (туған тегі Келли) ілесіп келді. Әрине, Энн жергілікті акцентті жеткізуге Стидтің жасаған тымырсық әрекетіне себепкер болды. Оның хаттарынан ол Тайнсайд диалектісін қабылдап, айналасындағы адамдарға қызығушылық танытқаны көрінеді. Американдық басылымда бұл кітап "Жүректің қараңғы орындары" деп аталды.
Өлім және мұра
1983 жылы 80 жасында Сиднейдегі Балмен ауруханасында қайтыс болды. Ол өзінің алғашқы жылдарын өткізген Лайдхам Холл үйі қазір Санкт-Джордж тарихи қоғамы басқаратын мұражай және ол көпшілікке ашық. Оның Уотсон шығанағындағы Тынық мұхит көшесіндегі бұрынғы үйі 2014 жылы Вуллахра кеңесінің аумағында тұрған көрнекті тұлғаларды құрметтеу мақсатында іске қосылған Вуллахра кеңесінің ескерткіш тақта жобасы үшін алғашқы таңдау болды. Стидтің бұрынғы үйінің алдындағы тротуарға ескерткіш тақта орнатылды. Кристина Стид атындағы көркем әдебиет сыйлығы 1979 жылдан бері Жаңа Оңтүстік Уэльс премьерінің әдеби сыйлығының аясында табыс етілуде.
Хаттар
Достық желісі: 1928–1973 жылдардағы таңдалған хаттар, Р. Г. Гирингтің редакциясы (1992)
Таңбалау машинасымен сұхбаттасу: 1973–1983 жылдардағы таңдалған хаттар, Р. Г. Гирингтің редакциясы (1992)
Қымбат Мункс: Кристина Стид пен Уильям Дж. Блейктің хаттары, Маргарет Харрис редакциясы (2006)
Talking into the Typewriter: Selected letters, 1973–1983, edited by R. G. Geering (1992)
Dearest Munx: The Letters of Christina Stead and William J. Blake, edited by Margaret Harris (2006)