Кіріспе

Польшалық астроном, математик және геодезист Тадеуш Юлиан Баначиевич (13 ақпан 1882, Варшава – 17 қараша 1954, Краков)

Ғылыми мансап

Баначиевич Варшава университетінде білім алған, ал оның диссертациясы «Репсольд гелиометрінің редукция константалары» тақырыбында болды. 1905 жылы, орыстар университетті жапқаннан кейін, ол Геттингенге, ал 1906 жылы Пулково обсерваториясына көшті. Сондай-ақ, 1910-1915 жылдары Қазан университетіндегі Энгельхардт обсерваториясында жұмыс істеді. 1919 жылы Польша тәуелсіздік алғаннан кейін Баначиевич Краковқа көшіп, Ягеллон университетінің профессоры және Краков обсерваториясының директоры болды. Оның маңызды еңбегі – параболалық орбиталарды анықтаудың жаңартылған әдісі болды. 1925 жылы ол «краковиандар» теориясын ойлап тапты – матрицалық алгебраның ерекше түрі, бұл оған халықаралық деңгейде танымалдық әкелді. Бұл теория бірнеше астрономиялық, геодезиялық, механикалық және математикалық мәселелерді шешті. 1922 жылы ол Польша ғылым академиясының мүшесі болды, ал 1932 жылдан 1938 жылға дейін Халықаралық астрономиялық одақтың вице-президенті қызметін атқарды. Ол сонымен қатар Польша астрономиялық қоғамының алғашқы президенті, Балтық елдерінің Геодезия комитетінің вице-президенті және 1952 жылдан өмірінің соңына дейін Польша ғылым академиясының мүшесі болды. Сондай-ақ, ол «Acta Astronomica» журналын құрған адам. Ол Варшава университетінің (1929), Познань университетінің (1936) және Болгарияның София университетінің (1948) құрметті доктор атағын алды. Баначиевич 1938 жылы LU ыдырауын енгізді.

Құрметтер

Айдағы Баначиевич кратері және 1286 Banachiewicza астероиді оның құрметіне аталған.