Кіріспе

Уикс класының эсминшісі

USS Уильямс (DD 108) – 1919 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қабылданып, осы атпен тағайындалған екінші кеме. Ұзаққа соқпаған белсенді қызметтен кейін, кеме 17 жылға тоқтатылып, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қайта қолданысқа енгізілді. «Уильямс» кемесі Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде «Ленд-Лиза» бағдарламасы бойынша Канада Корольдік Әскери-теңіз күштеріне берілді және HMCS St. Clair (I65) деп аталды, соғыстан аман қалды және 1946 жылы құрастырылып жойылды.

АҚШ Әскери-теңіз флоты

Джон Фостер Уильямс құрметіне аталған эсминец 1918 жылғы 25 наурызда Калифорния штатының Сан-Франциско қаласында Bethlehem Shipbuilding Corporation компаниясының Union Iron Works зауытында салынды. Уильямс 1918 жылғы 4 шілдеде қолбасшы Х.Г. Леопольдтың әйелі, миссис Х.Г. Леопольдтың демеушілігімен суға түсірілді. 1919 жылғы 1 наурызда Калифорния штатының Вальехо қаласындағы Mare Island әскери-теңіз кемежайында пайдалануға берілді. Сынақтан өткен соң Уильямс және эсминец Belknap 1919 жылғы 5 маусымда Род-Айленд штатының Ньюпорт қаласынан Азор аралдарына бағыт алды. 11 маусымда Понта-Делгадаға жеткен Уильямс Гибралтарға жол тартты, онда Адриатика теңізінде әлі де орналасқан миналық далалар туралы ақпаратты Жерорта теңізінің шығыс бөлігіндегі Әскери-теңіз күштерінің қолбасшысына жеткізді. Эсминец Серб, хорват және словен корольдығының Сплит қаласын, Дарданелл бұғазындағы Галлиполиді және Италияның Триест қаласын аралады, онда ол АҚШ Әскери-теңіз күштерінің құрамында жергілікті жағдайды бақылаумен айналысты. 1919 жылғы 1 тамызда АҚШ-қа оралғаннан кейін Нью-Йоркке келген Уильямс Тынық мұхиты флотына бекітілді. 1920 жылғы 17 шілдеде DD 108 борты номерін алған эсминец Калифорния штатының Сан-Диего қаласында орналасқан болатын. 1922 жылғы 7 маусымда қызметтен босатылып, резервке қойылды. 1939 жылғы 1 қыркүйекте Польшаға жасалған неміс шабуылы Еуропадағы жауынгерлік қимылдарды бастады, ал президент Франклин Д. Рузвельт АҚШ-тың бейтараптығын дереу жариялады. АҚШ-тың шығыс және шығыс жағалауларында орналасқан флот бөлімдерін күшейту үшін Әскери-теңіз күштері 77 эсминец пен жеңіл мина орнатушы кемелерді қайтадан іске қосты. Уильямс 1939 жылғы 6 қарашада Сан-Диегода қайтадан жұмысқа алынғандардың қатарында болды. Mare Island-та жөндеуден өткеннен кейін, 5 ақпанда Панамаға бағыт алды. 16 ақпанда Панама каналын өтіп, Панаманың Балбоа қаласында қысқа уақыт болды. Ол жерде эсминец президент Рузвельттің құрметіне "желіге тұрып", Канал аймағының қорғанысын бейресми тексеруге қатысты. Содан кейін Уильямс 27 ақпанда Флорида штатының Ки-Уэст қаласындағы Әскери-теңіз базасына жетті. Келесі айларда Уильямс флоттың Атлантика эскадрильясымен бірге жұмыс істеді, бейтараптық патрульдерін жүргізіп, сондай-ақ наурыз айында қысқа қашықтықтағы ұрыс жаттығулары мен кеме басқару дағдыларын жетілдіруге арналған жаттығулар жасады. Сондай-ақ ол Багам аралдарында астрономиялық зерттеулер жүргізді. 9 сәуірде Уильямс зерттеу тобын Британдық Батыс Үндістандағы Пальметто аралына жеткізіп, Кубадағы Гуантанамо шығанағына ауысты. Кейін Ки-Уэстке қайтып келгеннен кейін Уильямс 2 маусымда Флорида суларынан шығып, 4 маусымда Нью-Йоркке келді. 1940 жылдың ортасына дейін ол әскери-теңіз резервінің контингенттері үшін екі жаттығу сапарына қатысты. Бостон әскери-теңіз кемежайында соңғы жөндеуден өткеннен кейін, 18 қыркүйекте Чарльзтауннан (Массачусетс штаты) Канада суларына бағыт алды және екі күннен кейін Галифаксқа (Жаңа Шотландия) жетті. Батыс жарты шардағы маңызды базалық орындарға жалға беру шарты бойынша британдықтарға 50 эсминецтің бірі ретінде Уильямс Канада Корольдік теңіз флотына жоспарланған алты кемеден бірі ретінде таңдалды. 1940 жылғы 20 қыркүйекте Галифаксқа келгеннен кейін ол канадалық экипаж үшін қысқаша танысу круизіне шықты. Уильямс 24 қыркүйекте Канада үкіметіне тапсырылды, ал оның аты 1941 жылғы 8 қаңтарда теңіз тізімінен өшірілді.

Канаданың Корольдік әскери-теңіз флоты

HMCS St. Clair деп аталды, I65 нөмірлі идентификациялық белгімен – канадалық практика бойынша жойғыштарға Канада өзендерінің аттарын беру дәстүрі бойынша (бірақ АҚШ-тың шығу тегіне құрмет көрсетіле отырып), оның аты Мичиган және Онтарио арасындағы шекараны құрайтын Сент-Клэр өзенін еске түсіреді. Жойғыш конвойды сүйемелдеу міндеттері үшін жабдықталды және 30 қарашада (экс МакКук) және (экс Тэтчер) компаниясында Ұлыбритания аралдарына аттанды. "Клайд Эскорт" күштерімен бірге, 1941 жылдың көктемінде "Сент-Клэр" Ұлыбритания аралдарына қатынайтын Батыс бағыттары арқылы конвойларды сүйемелдеді. Мамыр айының соңында, күшті неміс жауынгерлік кемесі "Бисмарк" және ауыр крейсер "Принц-Эуген" Дания жоғалауынан өтіп кеткенде, "флеш-декер" неміс дредноутын жоюға бағытталған қарқынды және кең ауқымды операцияға қатысты. Ақырында, 27 мамырда британдық күштер "Бисмаркты" тауып батырды, бірақ 24 мамырда ұрыс крейсерінің трагикалық жоғалуына дейін. Неміс күштерін іздеу кезінде британдық бірнеше бөлімшелер отын қорларының таусылуына қауіпті жақындады. "Бисмарк" суға батқаннан кейін көп ұзамай, екі "С" және "С" кемелері неміс ұзақ қашықтықтағы бомбалаушыларымен табылғаннан кейін батып кетті. Ұрыс аймағына жақын орналасқан "Сент-Клэр" шабуылға ұшырағанда операцияға қатысты. Ескі жойғыш қарқынды түрде жақсы қорғаныс көрсетті – бір және, мүмкін, екінші жау ұшағын атып түсірді. Содан кейін "Сент-Клэр" 1941 жылдың маусымында құрылғаннан кейін Ньюфаундлендті сүйемелдеу күштеріне қосылды және 1941 жылдың соңына дейін Ньюфаундленд пен Рейкьявик (Исландия) арасында конвойларды сүйемелдеу миссияларын орындады. 1942 жылдың басында Сент-Джон (Жаңа Брунсвик) қаласында жөндеуден өткеннен кейін "Сент-Клэр" Батыс жергілікті сүйемелдеу күштеріне бекітілді және келесі екі жыл бойы Галифакстан шығып, 1943 жылы нашарлаған жағдайына байланысты осы қызметтен алынғанға дейін жағалау конвойларын сүйемелдеді. 1944 жылдың тамызында "қандай да бір қызметке" жарамсыз деп танылғанға дейін Галифакста суасты кемелерінің базасы ретінде пайдаланылды, "Сент-Клэр" 1946 жылға дейін өрт сөндіру және зақымды басқару корпусы ретінде қолданылды. 1946 жылдың 6 қазанында Соғыс активтері корпорациясына жою үшін тапсырылған "Сент-Клэр" кейіннен металл тескілеріне жіберілді.