Кіріспе
Ричард Джон Картрайт (4 желтоқсан 1835 - 24 қыркүйек 1912) – канадалық бизнесмен және саясаткер. Картрайт 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында Канаданың ең көрнекті федералды саясаткерлерінің бірі болды. Ол бес либералдық үкіметте министр болды. Ол Канада Парламентіне 43 жыл 5 ай бойы қызмет етті, 1867 жылдан 1904 жылға дейін депутат, ал кейін 1912 жылы қайтыс болғанға дейін сенатор болды. Конфедерацияға дейін ол Ескі Канада провинциясының Заң шығару жиналысында 4 жыл, 1 ай және 15 күн қызмет етті. Осылайша ол 47 жарым жылдан астам уақыт заң шығарушы болып жұмыс істеді. Ол күшті және өткір сөйлеуші, «дебаттардың Руперті» деп танылды. Әсіресе, оның консервативті әріптесі сэр Джордж Юлас Фостермен болған пікірсайыстары Канада парламентінің аңызға айналған оқиғасы болып саналады. Ол прогрессивті саясаткер болды. Ақылы сауданы жақтаған ол консерваторлардың жоғары тариф саясатына қарсы тұрды. Канадалық еркін азаматтардың партияға тәуелсіз, патриоттық нанымдарын қолдауға және олар үшін дауыс беруге құқығы бар екенін жиі айта отырып, ол бірден ауыстырылатын дауыс беру арқылы пропорционалды өкілдікті қолдады. 1910 жылы ол батыс фермерлерінің қолжетімді астық терминалдары үшін күресін қолдады.
Sir Richard John Cartwright (December 4, 1835 – September 24, 1912) was a Canadian businessman and politician. Cartwright was one of Canada's most distinguished federal politicians during the late 19th and early 20th centuries. He was a cabinet minister in five Liberal governments. He served in the Canadian Parliament for 43 years and 5 months, being an MP from 1867 to 1904 then a Senator until his death in 1912. Prior to Confederation, he had served 4 years, 1 month and 15 days in the Legislative Assembly of the old Province of Canada. Thus, he was a legislator for more than 47 and a half years. He was a vigorous and trenchant orator, and was known as 'the Rupert of debate'. In particular, his debates with his Conservative counterpart, Sir George Eulas Foster, are the stuff of Canadian Parliamentary legend. He was a progressive. A free trader, he stood against the Conservatives' high tariff policy. Often propounding on the inalienable right of Canadian freeman to vote for and in support of their patriotic convictions independent of any party, he favoured proportional representation via Single Transferable Voting. He supported the fight of western farmers for accessible terminal grain elevators in 1910.
Ерте өмір
Ол Жоғарғы Канаданың Кингстон қаласында, Ұлыбританияның лоялистік отбасында дүниеге келді және өсті, Гарриет Доббс Картрайттың ұлы және Ричард Картрайттың немересі. Ричард Картрайт – Бостандық соғысы кезінде АҚШ-тан қуылған лоялист еді. Оның әкесі Роберт Картрайт англикан шіркеуінің пасторы болған. Оның әкесінің егіз ағасы Джон Соломон Картрайт белгілі бизнесмен, заңгер, банкир және саясаткер болды, Жоғарғы Канаданың соңғы Заңнамалық Ассамблеясының және кейіннен Канада провинциясының бірінші Заңнамалық Ассамблеясының мүшесі ретінде қызмет етті. Ричард Картрайт аймақтағы ірі жер иесі болды және Канада коммерциялық банкінің президенті ретінде Кингстонның қаржы ортасында танымал атанды. 1867 жылы банкінің банкротқа ұшырауы оған ауыр соққы болды.
Алғашқы саяси мансап
Картрайт 1863 жылы Канада провинциясының заң шығарушы жиналысына Консервативтік партияның мүшесі және Джон А. Макдональдты қолдаушы ретінде сайланғанда саясатқа қатыса бастады. 1867 жылы Канада провинциясы жаңадан құрылған Канада Конфедерациясының бір бөлігіне айналды. 1867 жылы Картрайт қайтадан Тори партиясынан Канаданың жаңа құрылған Парламенттік палатасына сайланды. Ол Онтарио провинциясының Леннокс сайлау округінен депутат болды.
Либералды партияға қосылу үшін төбеден үстіне үстіне үстіне
1869 жылы ол Макдональдтың сэр Фрэнсис Хинксті Қаржы министрі етіп тағайындауына қарсылық білдіріп, консерваторлармен жол айырды және Канаданың Либералдық партиясына өтті.
Маккензи кабинетінің министрі
Либералдық партияның 1874 жылғы сайлаудағы жеңісімен Картрайт премьер-министр Александр Маккензи тарапынан Қаржы министрі болып тағайындалды. Ол еркін сауданы жақтады, бірақ үкімет кірісін қамтамасыз ету үшін шектеулі тарифтерді қолдануды көздеді.
Аттылыққа ие
Картрайт 1878 жылғы жалпы сайлауда сайланбады, бірақ 2 қарашада өткен Хьюрон-Центрдегі қосымша сайлауда жеңіске жетті. Ол оппозициялық қатарда отырды. (Либералдар 1878 жылғы сайлауда жеңілді.) Оның қызметіне сыйлық ретінде 1879 жылы оған рыцарь атағы берілді. 1887 жылғы сайлаудан бастап ол Оксфорд Оңтүстік сайлау округін өкілдік етті. 1887 жылы ол Парламент палатасының пропорционалды өкілдік мәселесін қарастыруын ұсынды. 1890 жылдары либералдар АҚШ-пен еркін сауданы қолдаудан бас тарды, соның салдарынан Картрайттың партиядағы беделі төмендеді.
Лауриердің кабинет министрі
1896 жылғы сайлауда Уилфрид Лориердің либералдары жеңіске жеткеннен кейін Картрайт үкіметке қайта оралды. Лориер Канаданың бизнес қауымдастығына үкімет еркін сауданы қабылдамайтынын көрсету үшін Картрайтқа қаржы министрлігін бермеді. Оның орнына, ол Картрайтты Сауда және коммерция министрі етіп тағайындады. Картрайт 1898 жылы Канада мен АҚШ арасындағы дипломатиялық мәселелерді шешу үшін құрылған ағылшын-американдық бірлескен жоғары комиссияның канадалық өкілі де болды. 1902 жылы Картрайт Императордың жеке кеңесіне енгізілді.
Сенатор
1904 жылы ол Канада Сенатына көтерілді, бірақ 1911 жылғы сайлауда Лориер үкіметі құлағанға дейін Сауда және коммерция министрі қызметін атқаруын жалғастырды. Осы қызметте ол 1908 жылы қарттарға арналған аннуитеттердің шектеулі жүйесін енгізді. Бұған қоса, ол 1909 жылдан 1911 жылға дейін Сенаттағы үкімет басшысы, ал 1911 жылдан 1912 жылы қайтыс болғанға дейін Сенаттағы оппозиция басшысы болды.
Мұра
Онтарионың Кингстон аймағында Картрайт көшесі мен Картрайт нүктесі оған және оның отбасына осы өңірге ұзақ жылдар бойы жасаған еңбегінің құрметі ретінде берілген. Ол Кингстон қаласындағы Кинг көшесінде (бұрынғы тұрғын үйінің орнында) және қалалық әкімдіктегі Мемориалдық залда орналасқан ескерткіш тақталармен құрметтеледі. Оның естеліктері 1912 жылы жарық көрген "Еске алулар" кітабында сақталған.
Отбасы
Сэр Ричард Картрайттың үлкен ұлы, подполковник Роберт Картрайт 1878 жылдан 1881 жылға дейін Онтарио провинциясының Кингстон қаласындағы Канада Корольдік әскери колледжінде оқыды, онда бірнеше академиялық жүлделерді жеңіп алды. Ол Манитобада теміржол инженері болды. 1885 жылғы Риль көтерілісін басуға және Оңтүстік Африкадағы Бур соғысына қатысты, онда төрт рет есімдері хабарламаларда жарияланды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде милиция штабында генерал-адъютанттың көмекшісі және мушкеттер офицері болып қызмет етті.