Кіріспе

Танзаниядағы евангелистік лютеран шіркеуі (ELCT;) – Танзаниядағы лютеран шіркеулерінің федерациясы және әлемдегі ең ірі лютеран конфессияларының бірі, 6 миллионнан астам мүшесі бар, бұл Танзания халқының 13% құрайды. Бұл әлемдегі екінші ірі лютеран шіркеуі және Шығыс Африкадағы ең үлкен лютеран шіркеуі. Шіркеуға бас епископ және 28 діоцездің епископтары жетекшілік етеді. Шіркеудің бас кеңсесі Аруша қаласында орналасқан, онда 1967 жылдан бері «Жаңа Сафари» қонақ үйіне иелік етеді. Шіркеу Бүкіл Африка шіркеулер конференциясы (AACC), Танзанияның Христиандық кеңесі, Жаһандық конфессиялық және миссионерлік лютеран форумы және Лютерандық әлемдік федерациясымен байланыста. ELCT – Танзания халқына құлшылық ету мүмкіндіктерін, христиандық білім беруді және көптеген әлеуметтік қызметтерді ұсынатын ұйым, оның ішінде төтенше жағдайларға жауап беру, денсаулық сақтау, ЖИТС туралы білім беру және көмек көрсету сияқты қызметтер бар.

Тарих

Алғашқы лютеран миссионерлері 1887 жылы сол кездегі неміс Шығыс Африкасына келді, ол кезде Берлинде орналасқан Шығыс Африка үшін евангелистік миссионерлік қоғам (EMS) Дар-эс-Саламдағы Кигамбониде миссионерлік станция құрды. Екінші миссионерлер тобы да Германиядан келді, Оңтүстік Африка арқылы өтіп, Танзанияның Оңтүстік жоталары аймағына қоныстанды. Германиядан келген ұқсас миссиялар 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында аймаққа үздіксіз келіп тұрды. Бұл миссионерлік қызмет 1891 жылғы Хехе соғыстарының, 1905–1907 жылдардағы Маджи Маджи көтерілісінің, Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстардың тоқырауына қарамастан жалғасты. 1938 жылы жеті лютеран шіркеуі Танганьикадағы лютеран шіркеулері федерациясына бірікті. Кейіннен мүше шіркеулер бірігіп, Танзаниядағы евангелистік лютеран шіркеуіне айналды. 1964 жылы Германияның Біріккен евангелистік-лютеран шіркеуінің бас епископы Йоханнес Лилье, жаңа құрылған шіркеу органының бірінші президенті болып сайланған және епископтық құруды қолдаған Стефано Мошині Танзаниядағы евангелистік лютеран шіркеуінің (ELCT) бірінші бас епископы етіп қадіс етті.

Ұйым

Шіркеудің орталығы Аруша қаласында орналасқан. Ол негізінен жиналған ақшалар мен қайырымдастықтар, сондай-ақ Глобалдық Солтүстіктегі шіркеулерден келетін жобалық гранттар арқылы қаржыландырылады. ЕХКТ-ны төрт жылдық мерзімге сайланатын бас епископ немесе "Мкуу" және жергілікті дін аймақтарына басшылық ететін 24 епископ басқарады. Бас епископ төрт жылдық мерзімге дін аймақтарының епископтарының арасынан сайланады. Қазіргі уақытта ЕХКТ-ның бас епискобы Алекс Маласуса.

Діндарлар мен шіркеулер

ЕХҚТ-да 1360 қасиетті пастор (олардың 28-і шетелде), 3000 миссионер және 300 қауымдық қызметкер шіркеу жұмысына көмектеседі (2014 жылғы мәліметтер). Әйелдердің барлық ЕХҚТ епархияларында қасиетті қызметке бекітілмейтінін айту керек; алайда, 1990 жылдан бері ұлттық шіркеу әйелдерді қасиетті қызметке бекітеді. Әйелдерді қасиетті қызметке бекіту мәселесі ЕХҚТ-дағы өте сезімтал тақырып, және шіркеудің ішінде үлкен дау бар. Қазіргі таңда, әйелдерді қасиетті қызметке бекітуге қатысты шешімді жергілікті епархиялар өздері қабылдайды. ЕХҚТ – әлемдегі ең қарқынды өсіп жатқан шіркеулердің бірі, оның шомылдырылған жамағаттарының саны жыл сайын шамамен 8% өседі.

Лютерандық

Лютерандық Мартин Лютердің теологиясымен байланысты, оның Конкорд кітабында табылған ресми жазбаларымен. Лютерандықтар, әдетте, өзгертілмеген Аугсбургтік Имандылығын (вариацияларын емес) Евангелиенің нағыз куәсі деп қабылдайды. Лютеран дін қызметкерлері Киелі кітаптың қатесіздігі туралы доктринаны қабылдамайды, бірақ Киелі кітапты түсінуге көмектесетін түрлі ғылыми талдау әдістерінің дұрыстығын мойындайды. Бұл көптеген умеренный протестанттық діни ұйымдармен сәйкес келеді және АҚШ-тағы Лютеран шіркеуінің Миссури Синодына қарсы келеді, ол Киелі кітапты түсіндірудің тарихи-грамматикалық әдісін қолданады. Басқа лютерандық шіркеулер сияқты, ELCT екі қасиетті істі мойындайды: Қасиетті Тағам (немесе Евхаристия) және Киелі Крещение (нәрестелерді шомылдыруды қоса алғанда). Айтқан кешірім мен жарылқау жиі қасиетті іс ретінде қарастырылады; алайда, ол крещениеде берілген кешірімге оралу болғандықтан, қатаң айтқанда, тек екі қасиетті іс бар. Евхаристияға қатысты, ELCT лютерандық қасиетті одақ доктринасына сенеді, яғни Исаның денесі мен қаны нан мен шараптың «ішінде, қасында және астында» шын мәнінде бар. Барлық қатысушылар ауызша нан мен шарапты ғана емес, сонымен қатар олар үшін крестте берілген Исаның денесі мен қанын да қабылдайды. Басқа діни ұйымдардың мүшелері кейде мұны субстанциацияға сенім деп атайды. Алайда лютерандықтар субстанциацияның философиялық түсіндірмесін қабылдамайды, оның орнына Иеміздің денесі мен қанының болуын адам философиясымен түсіндірудің орнына құпия деп санауды жөн көреді. Қасиетті нан мен шараптың қасиетті сипатына лютерандық сенім Рим-католик және Шығыс православиелік сенімдерге, көптеген протестанттардың көзқарастарына қарағанда көбірек ұқсас. Керісінше, көптеген протестанттық шіркеулер Иеміздің кешкі асы кезінде Исаның нағыз денесі мен қаны желінетініне күмәнданады немесе оны ашық жоққа шығарады.

Басқа шіркеулермен қарым-қатынастар

ЕОКТ Солтүстік Америка лютеран шіркеуімен қарым-қатынас орнатуға шешім қабылдады, және екі шіркеу де 2013 жылдың тамызында өткен құрылтайда «Түсіністік туралы меморандумды» бекітті, бұл екі шіркеудің толық бірлікке қол жеткізуіне жағдай жасады.