Кіріспе
Австралиялық суретші (1920–1999)
Артур Меррик Блумфилд Бойд (24 шілде 1920 – 24 сәуір 1999) – 20-ғасырдың ортасы мен соңының көрнекті австралиялық суретшісі. Бойдтың туындылары австралиялық ландшафттың импрессионистік бейнелеуінен бастап, өткір экспрессионистік суреттерге дейін жетеді, және көптеген картиналарында екеуі де кездеседі. Оның бірнеше танымал туындылары Австралия ландшафтының фонында Киелі кітаптардағы оқиғаларды бейнелейді, мысалы, «Шығарылу» (1947–48), қазір Жаңа Оңтүстік Уэльс көркемсурет галереясында сақталуда. Әлеуметтік жауапкершілігі жоғары болғандықтан, Бойдтың туындылары гуманитарлық мәселелерді және махаббат, жоғалту және ұят сияқты жалпыға ортақ тақырыптарды қамтиды. Бойд «Антиподеандар» тобының мүшесі болды, бұл топқа Клифтон Пью, Дэвид Бойд, Джон Брак, Роберт Дикерсон, Джон Персевал және Чарльз Блэкман да кірді. Бойд әулетінің ұрпақтан-ұрпаққа жалғасқан және байланысты суретшілер шежіресіне суретшілер, мүсіншілер, сәулетшілер және басқа да өнеркәсіптерінің мамандары кіреді, бұл Бойдтың әжесі Эмма Минни Бойд және оның күйеуі Артур Меррик Бойд, Бойдтың әкесі Меррик және анасы Дориспен басталды; «Ол отбасының тірегі болды», – деп еске алады Бойд, «Оныңсыз бүкіл отбасы ыдырап кетер еді», – ағасы Пэнли Бойд (және оның ұлы, Артурдың туысы Робин), ағасы Мартин Бойд және інілері Гай, Дэвид және Люси. Оның тағы бір қарындасы Мэри Бойд алдымен Джон Персевалға, содан кейін Сидни Ноланға тұрмысқа шықты, екеуі де суретшілер. Бойдтың әйелі Ивон Бойд (туған тегі Ленни) де суретші, сондай-ақ олардың балалары Джейми, Полли және Люси де суретшілер. 1993 жылы Артур мен Ивон Бойд Шоалхейвен өзенінің жағасындағы Бунданон жерін Австралия халқына сыйға тартты. Кейіннен Бойд сенімділікпен қосымша мүлік, өнер туындыларын және барлық жұмыстарына авторлық құқықтарды сыйлады.
Ерте жылдары және тарихы
Бойд Виктория штатының Муррумбина қаласында Дорис Бойд пен оның күйеуі Меррик Бойдтың ұлы болып дүниеге келді. Екеуі де керамист және суретшілер еді. Бойдтың әпкелері Люси мен Мэри, сондай-ақ Бойдтың кіші екі інісі де суретші болды: Дэвид суретші, ал Гай мүсінші. 14 жасқа келгенде мектепті бітірген соң Бойд Мельбурндағы Ұлттық галерея мектебіндегі кешкі сабақтарға қысқа ғана уақытқа қатысты, онда еврей иммигрант суретшісі Йосль Бергнер оны Достоевский мен Кафка сияқты жазушылармен таныстырды, бұл оның дағдысын қалыптастырудағы маңызды бағыт болды. Оның алғашқы суреттері портреттер мен Порт-Филлиптің теңіз пейзаждарынан тұрды, оларды ол Мельбурн қаласының шетінде өскелең шағында салған. Кейін ол қала орталығына көшіп, еуропалық босқындармен араласқаннан әсер алды. 1930 жылдардың соңында оның туындылары қалалық ортадағы фантастикалық кейіпкерлерді бейнелеудің ерекше кезеңіне енді.
Әскери қызмет
Бойд (қызмет нөмірі V101720) 1941 жылдың 12 мамырында әскери қызметке шақырылғанда 20 жаста болды және 1944 жылдың 25 наурызына дейін милицияда қызмет етті. Алғашқыда 2-ші кавалерия дивизиясында қызмет еткен, кейін 2-ші бронетанкті дивизия (Австралия) аталған, Бойд толық уақыт қызмет ету үшін 4-ші дивизияға (Австралия) ауыстырылды, содан кейін Армия Бас Штабының картографиялық компаниясына. Бойд негізінен Бендиго аймағында картограф болып қызмет етті. Бойдтың экспрессионистік соғыс кезеңіндегі суреттерінде мүгедектер мен әскери қызметке жарамсыз деп танылған адамдар бейнеленген. Бұл туындылар "мүліктен айырылғандар мен шеттетілгендерді" көрсетеді деп сипатталған.
Көркемдік мансап
Соғыстан кейін Бойд Джон Персевалмен бірге Муррумбинада шеберхана ашып, бала кезінен әкесінің қолымен айналысқан қыш өнімдерін жасауға кірісті. Кейіннен керамикалық сурет салу және мүсін жасау ісімен айналысты. Бойд Альберт Такер, Джой Хестер және Сидни Ноланмен, сондай-ақ Джон мен Санди Рид сияқты өнерді қолдаушылармен жақын дос болғанымен, модернистік Хайд тобы мен оның иерархиялық құрылымы оны тікелей шақырмады, себебі Бойд отбасындағы орны оған толыққанды жеке сәйкестік сезімін берді. «Күйеу» картиналары австралиялық суретшінің санасының ең терең білдірілімдерінің бірі болып табылады. Тамаша орындалған және тұрақты сапаға ие «Көрінген күйеу 1» картинасы заманауи Австралияға үндесіп, кешірім сұрауға, түсіністікке және ескі және жаңа мәдениеттердің толерантты, мейірімді кездесуіне шақырады. Дегенмен, Бойдтың суреттері әдемі емес, олардың құрамында ерекше сиқырлы және біршама қорқынышты атмосфера бар. Суреттегі кейіптер мен пейзаж біртұтас болғандай. Күйеу қыз өзеннен көтеріледі, ал Офелия сияқты, күйеуінің аяғы ағашқа ілінген күйде ұсталып алынады. Күйеу қыз орманнан жарқырап шығатын, ақ түсті келіншектің бетінен жасалған абсурдты маскаға қадалып қарайды. Бұл – нағыз емес, түс көру сияқты жабайы дала, қорқынышты түстердің керемет жері. 1956 жылы Бойдтың «Олимпиадалық пилон» керамикалық мүсіні Мельбурн Олимпиадалық бассейнінің алдына орнатылды.
Еуропаға көшіріледі
Бойд 1958 жылы Артур Стритонмен бірге Венеция биенналесінде Австралияны өкілдік етті, онда оның «Күйеу» сериясы жақсы қабылданды. Ол 1959 жылы құрылған және австралиялық өнер тарихшысы Бернард Смит қолдаған «Антиподеандар» суретшілер тобымен байланыста болды, ол абстрактілі сурет және мүсін өнері басым болған кезде реалистік өнерді насияттауға тырысты. Топ Лондондағы Уайтчепель галереясында көрме өткізді. Вьетнам соғысына жауап ретінде суреттер сериясын жасады. Бойдтың суретшілік мансабының соңғы кезеңінде оның пейзаждық жұмыстары Шоалхейвен өзеніне негізделген. «1980 жылдардағы «Австралиялық күнәлі ешкі» суреттері 1988 жылы Бірінші флоттың келуінің екі жүз жылдығына дейін австралиялық ұлттық сананың қалыптасуын зерттеді. Олардың зорлық-зомбылыққа толы суреттері мен агрессивті түстері Австралияның әскери тарихының архетиптерін пайдаланып, соғыстың бекерлігін көрсетеді. Сурет салудан басқа, Бойд керамикамен де белсенді айналысты, театр үшін декорациялар жасады және австралиялық ақын Питер Портердің өлеңдеріне иллюстрациялар салды». Ол сол жылы Виктория өнер орталығының вестибюлі үшін он алты картина жазды. Бойд 1988 жылы Венеция биенналесінде сегіз ірі туындысымен Австралияны тағы да өкілдік етті; және 2000 жылы Венеция биенналесінде. Бойдқа 1988 жылғы 28 қарашадағы Time журналының Австралиядағы қоршаған ортаны сақтауға арналған арнайы санының мұқабасы үшін «Жер мен от» суретін салуға тапсырыс берілді.
Соңғы жылдар
Бойдтың жұмыстарының маңызды ретроспективасы 1993 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльс көркемсурет галереясында ұсынылды. 1997 жылы Бойд алғаш рет өнерлік әулетінің алты мүшесімен – ағалары Дэвид пен Гай, ұлы Джейми және немере қыздары Ленор мен Тесса Персевальмен бір шатыр астында көрмеге қатысты. «Бойдтың ең жақсы туындылары» деген атпен өткен көрмеге 80 картина және 40 қоладан жасалған мүсін енді. Көрме Жаңа Уэльс штатындағы Аниэла бейнелеу өнері галереясы мен мүсіндер саябағында өтті. 18 мамыр 1997 жылы ABC TV Australian National News және 1997 жылғы маусымда ABC TV Sunday Afternoon телеарналарында көрме туралы деректі фильмдер көрсетілді. Бойд 1999 жылы 78 жасында қайтыс болды және Брайтон қалалық зиратына жерленді. Одан әйелі Ивон, ұлы Джейми және қыздары Поли мен Люси қалды.
Бонданон Траст
1993 жылы Австралия үкіметі сол кезде 20 миллион австралиялық долларға бағаланған "Бундон" сыйлығын қабылдады. Артур және Ивон Бойдқа тиесілі болған мүлік Австралия халқына сыйға берілді. Новра қаласының батысында шамамен орналасқан бұл сыйлық, Бойдтың барлық өнер туындыларының авторлық құқықтарымен қатар, Бойдтың бес буынының және басқа австралиялық суретшілердің мыңдаған өнер туындыларымен бірге "Бундон" қорына тапсырылды. Бұл мүліктер бейнелеу өнері, жазу, музыка және басқа да сахналық өнерді, сондай-ақ өнер саласындағы білім беру мен ғылыми зерттеулерді дамытуға қолайлы ортаны қамтамасыз етеді.
Техника
Бойд өзін-өзі көрнектендіру үшін элементтерді манипуляциялауда шебер болған. Ол әлі жасөспірім кезінде жаңа техникалар жасады, ал кейіннен өзінің таңдаған стиліне, қолданған материалдарына, орналасқан жеріне және бейнелеген нәрсесіне қарай техникасын өзгертетін. Ол көбінесе қалың жағылған қылқаламдармен еркін сызықтар салды. Бояуды саусақтарымен және алақанымен жағуды ұнатты, себебі ол тезірек болатын, сонымен қатар денесінің тікелей байланысы оны картинамен жақындастыратын. Ол осылай сурет салу процесінен үлкен еркіндік пен қуаныш алатынына сенді.
Құрметтер мен марапаттар
Бойд 1 қаңтар 1970 жылы өнерге қосқан үлесі үшін Британ империясы орденінің офицері болып тағайындалды. 1979 жылы 26 қаңтарда Бойд көркем өнерге қызметі үшін Австралия орденінің офицері болып тағайындалды. Бейнелеу өнеріне және австралиялық суретшілер мен қолөнершілердің дамуына қосқан үлесін мойындау үшін Бойд 1992 жылы 8 маусымда Австралия орденінің серігі болып тағайындалды. 1995 жылы премьер-министр Бойдты Австралия өнеріне қосқан зор үлесі мен Австралия халқына көрсеткен жомарттығы үшін «Жылдың австралиялық азаматы» деп жариялады. 1998 жылы Australia Post Бойдты оның суреті мен туындыларының үлгілері бейнеленген пошта маркалары сериясымен құрметтеді. 2010 жылдың 24 шілдесінде Google Артур Бойдтың 90 жылдық мерейтойын doodle арқылы атап өтті.
Құрылыстардың елеулі сатылуы
2000: "Арман күйеу жігіт" (1957) 957 000 австралиялық долларға сатылды. 2000: "Қайғылы қалыңдық" (1958) 833 000 австралиялық долларға сатылды. 2011: "Қорқынышпен қараған күйеу жігіт" (1958) 1,2 миллион австралиялық долларға сатылды.