Кіріспе

Макс Прусс (13 қыркүйек 1891 – 28 қараша 1960) – LZ 129 Hindenburg дирижаблінің соңғы сапарындағы бас қаптаны және осы апаттан құтқарылған экипаж мүшесі.

Өмірбаян

Макс Прус 1891 жылы Шығыс Пруссияның Сгонн қаласында (қазіргі Згон, Вармиан-Мазур воеводиясы, Польша) дүниеге келген. 1906 жылы Германия әскери-теңіз күштеріне қосылып, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде дирижабльдерді басқару оқуын аяқтады және неміс «Цеппелиндерінде» лифт операторы болып қызмет етті. 1936 жылы Прус Рио-де-Жанейроға үшінші рейсінде «Хинденбург» экипажының құрамына кірді. Өмірі бойы Атлантика мұхиты үстінен 171 рет ұшқан. «Хинденбургтің» соңғы рейсі 1937 жылдың 3-6 мамыр аралығында болды және бұл Прусстың «Хинденбургтің» бас капитаны ретінде алғашқы рейсі еді. Airships.net сайтындағы мәліметтерге сәйкес, ол НСДАП мүшесі болған. 69 жасында қайтыс болды.

Гинденбург апаты

Прусс 1937 жылғы 6 мамырда "Гинденбург" апаты кезінде дирижабльдің командирі болды. Бұл Лейкхерстке оның алғашқы рейсі еді. Прусс және бірнеше экипаж мүшелері "Гинденбург" өртеніп жатқанда жерге түсті, содан кейін барлығына сыртқа шығуды бұйырды. Ол радиооператор Вилли Спекті қирандылардан алып шықты, содан кейін құтқарушылар оны тоқтатып тұрғанға дейін аман қалғандарды іздеді. Прусс ауыр күйіктерге ұшырады және жедел жәрдеммен Лейквудтағы Пол Кимболл ауруханасына жеткізілді. Күйіктер соншалықты ауыр болғандықтан, оған соңғы діни қадамдар жасалды, бірақ оның беті өмірінің соңына дейін деформацияланған болса да, келесі бірнеше айда жағдайы жақсарды. Прусс тергеу комиссияларында куәлік беруге мүмкіндік алған жоқ, бірақ ресми түрде ол жауапты деп табылған жоқ. Прусс және басқа дирижабль экипажының мүшелері апаттың саботаж нәтижесінде болғанын айтты және оны найзағай немесе статикалық электр тогының салдары деп есептемеді. Мастер-цеппелин капитаны Хьюго Эккенер басқа себептерді жоққа шығармаса да, Прусс-тің нашар ауа-райы жағдайында қонуды жүзеге асыру туралы шешімін сынады. Ол Прусс-тің қону кезіндегі өткір бұрылыстары газдың сығуына себеп болуы мүмкін деп санайды, ол статикалық электр тогынан тұтандырылуы мүмкін еді. Прусс мұндай бұрылыстар стандартты процедура екенін және қону кезінде сезілген артқы жағының ауырлығы жаңбыр суының құйрық бөлігінде ығысуының салдарынан болғанын айтты. Прусс саботажға сенімін сақтауының себебі кінә сезімі немесе өзінің және дирижабль бизнесінің беделін сақтау қажеттілігі болуы мүмкін деген пікір бар.

Гинденбургтен кейін

1937 жылдың қазан айы шамасында Прус Германияға оралды, онда Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Франкфурт әуежайының коменданты болып қызмет етті. Осы кезде ол Германияның қалған Zeppelin флотын жаңғыртуға шақырды, ал 1940 жылы Герман Геринг Франкфурт әуежайына келген кезде Прус пен Геринг арасында осы мәселе бойынша дау болған деген әңгіме бар. 1950 жылдары Прус жаңа Zeppelin құрылысына қаржы жинауға тырысты, осы көлік түрінің ыңғайлылығы мен сәнін баяндай келе. 1960 жылы ол асқазан операциясынан кейін пневмониядан қайтыс болды. Прус өзінің арманының орындалуын көре алмады, өйткені оның өлімі Zeppelin Neue Technologie (NT) компаниясы Фридрихсхафен кешенінде жаңа дирижабль салудан 30 жылдан астам уақыт бұрын болды.

Портреттер

1975 жылы шыққан "Гинденбург" фильмінде Прус рөлін Чарльз Дёрнинг сомдады. Бұл бейнелеу дәл емес, себебі Прус 2-ші капитан Эрнст Леманның кеңесін назарға алмайды, ал Леман тек бақылаушы ретінде саяхаттаған еді. Ол: "Бұл сапарда алаңдауды өзім көтеремін" дейді. "Гинденбург: Айтылмаған оқиға" деректі фильмінде оның рөлін Альберт Веллинг ойнады. 2011 жылғы RTL телефильмінде оны Юрген Шорнагель бейнеледі. "Гинденбург" "Бейонд Блеф: Факт немесе Фикция" сериалында бір ерлі-зайыптылардың әуе кемесімен саяхаттап, достарына жылдар бұрын "РМС Лузитания" лайнеріне билет алмағандықтан қалай өлімнен аман қалғанын айтатын оқиғаның оқиғасы ретінде көрсетілген. "Timeless" телесериалының пилоттық эпизодында Прус көрсетілді, бірақ оның есімі айтылмады.