Кіріспе
Американдық ақын, баспагер және ақын Джеймс Лафлин (30 қазан 1914 – 12 қараша 1997) – американдық ақын және әдеби кітап баспашысы, New Directions Publishing баспасын негіздеген.
the publisher and poet
James Laughlin (October 30, 1914 – November 12, 1997) was an American poet and literary book publisher who founded New Directions Publishing.
Ерте өмір
Ол Питтсбургте Генри Хьюгарт пен Марджори Реа Лафлиннің ұлы болып дүниеге келді. Лафлиннің отбасы үш буын бұрын оның шөлі Джеймс Х. Лафлин құрған «Джонс және Лафлин» болат компаниясы арқылы байлыққа ие болған. Осы байлық Лафлиннің болашақтағы баспа саласындағы ізденістерін ішінара қаржыландырды. Лафлин бірде былай деп жазған: «Ата-бабаларымның еңбегі болмаса, бұл мүмкін болмас еді. 1824 жылы Даун округінен Питтсбургке көшіп келген, епті ирландтар елдегі төртінші ірі болат компаниясын құрды. Мен оларды әр тынысыммен бағалаймын». Лафлиннің балалық шағындағы үйі қазір Чатем университетінің кампусының бір бөлігі.
Білім
Коннектикут штатының Уоллингфорд қаласындағы Шоат мектебінде (қазіргі Шоат Розмари Холл) Лафлин әдебиетке ерте қызығушылық танытты. Сол кезде Лафлинге үлкен әсер еткен Шоат мектебінің мұғалімі және аудармашысы Дадли Фитц болды, ол кейін Лафлинге Гертруда Стайн және Езра Паунд сияқты белгілі жазушылармен таныстырды. 1933 жылы Лафлин оқуға түскен Гарвард университетінде әдебиетке қатысты көңіл көбірек консервативті бағытты ұстанды, бұл бағытты ақын және профессор Роберт Хиллер бейнеледі, ол жазу бағдарламасын басқарды. Лафлиннің сөзіне сүйенсек, Хиллер Пунд немесе Элиот есімі аталғанда бөлмеден шығып кететін.
Мансап
1934 жылы Лофлин Францияға сапар шегіп, Гертруда Штайнмен және Элис Б. Токласпен танысты. Лофлин олармен бірге Францияның оңтүстігін автокөлікпен аралап, Штайннің АҚШ-қа жоспарланған сапары туралы баспасөз хабарламаларын жазды. Одан кейін Италияға Езра Паундпен кездесу және одан сабақ алу үшін барды, ол оған: «Сен ешқашан ақын бола алмайсың. Неге пайдалы бірдеңемен айналыспайсың?» деді. Паунд баспа ісімен айналысуды ұсынды. Кейін Лофлин Гарвардтан демалыс алып, бірнеше ай Рапаллода Паундпен бірге тұрды. Гарвардқа оралған соң, ол әкесінен алған ақшамен «New Directions» компаниясын құрды. Алғашқыда оны жатақханасында, кейін Коннектикут штатының Норфолк қаласындағы тәтесі Лейла Лафлин Карлайлдың меншігіндегі сарайда басқарды. (Компания жақын арада Нью-Йоркте кеңсе ашып, алдымен 333 Sixth Avenue, содан кейін 80 Eighth Avenue мекенжайында орналасты, ол бүгінге дейін сол жерде.) Лофлин бітіру сыйлығынан алған ақшамен «New Directions» компаниясын қаржыландырып, 1946 жылға дейін пайда таппаса да, компанияның жұмыс істеуін қамтамасыз етті. Жаңа баспаның алғашқы туындысы 1936 жылы жарық көрген «New Directions in Prose & Poetry» антологиясы болды. Онда Уильям Карлос Уильямс, Езра Паунд, Элизабет Бишоп, Генри Миллер, Марианна Мур, Уоллес Стивенс және Э. Э. Каммингс сияқты авторлардың өлеңдері мен жазбалары жинақталған. Бұл жинақ жаңа компанияның модернистік әдебиеттің жетекші баспашысы болашағын көрсетті. Томға Лофлиннің өзі қолданған «Тассило Рибишка» псевдонимімен жазылған өлең де енді. «Проза мен поэзиядағы жаңа бағыттар» жыл сайын жарық көріп, 1991 жылы соңғы саны шықты. Бірнеше жылдың ішінде «New Directions» модернистік әдебиеттің маңызды баспасына айналды. Бастапқыда Лофлиннің Уильям Карлос Уильямс және Паунд сияқты жеке байланыстары бар қазіргі заманғы американдық жазушыларға басымдық берді. Алайда, ол дүниежүзілік көзқарастағы адам болғандықтан, еуропалық және латын американдық авторларды да іздестіріп, олардың туындыларын американдық нарыққа таныстырды. Бұған жарқын мысал – Герман Гессенің «Сиддхартха» романы, оны «New Directions» 1951 жылы жариялады. Лофлин «Сиддхартханың» танымалдығы көптеген басқа да табыссыз, бірақ маңызды кітаптарды басып шығаруға көмектесетінін жиі айтты. Лофлин әскери жасқа жеткенімен, 4 F санатқа жатқандықтан Екінші дүниежүзілік соғыста қызметтен босатылды. Лофлин, оның бірнеше ата-бабалары сияқты және ұлы Роберт сияқты, депрессиядан зардап шекті. Роберт 1986 жылы ваннада өзін бірнеше рет пышақтап, өмірден қол үзді. Кейін Лофлин осы оқиға туралы «Қанның тәжірибесі» атты өлең жазды, онда адам денесіндегі қанның мөлшеріне таң қалғанын білдірді. Лофлин, қанды дауылдан кейін қалған қорқынышты жағдайға қарамастан, оны тазартуды ешкімнен сұрамайтынын, «әрі де, ол менің қаным еді» деді. Табиғатынан спортшы, шаңғымен жүруді ұнататын Лофлин әлемді шаңғымен және жаяу аралады. Бітіру сыйлығынан алған ақшамен Юта штатындағы Альта шаңғы курортын құрды және көп жыл бойы курорттың бір бөлігіне ие болды. Лофлин сонымен қатар Альбион Шугарлоф шаңғы курортын зерттеуге жетекшілік етті, ал Альтаның танымал тұлғалары Чик Мортон, Альф Энген және басқа шаңғышы және суретші Рут Роджерс Альтманмен бірге жұмыс істеді. Кейде Лофлиннің шаңғымен жүруі оның бизнесіне кедергі келтірді. 1937 жылы Уильям Карлос Уильямстың «Ақ қасқыр» романын жариялағаннан кейін, Лофлин ұзақ шаңғы сапарына кетті. Рецензенттер романның қосымша даналарын сұрағанда, Лофлин кітапқа қолдау көрсетуге мүмкіндік таппады, нәтижесінде Уильямс жас баспашыға көп жыл бойы ашуланып жүрді. Алайда Лофлиннің табиғатқа жасаған сапарлары басқа әдеби достықтарға да көмектесті. Көп жыл бойы ол Кеннет Рексротпен Калифорнияның Сьерра-Невада тауларында жыл сайын лагерьге барып демалды. 1960 жылдары Лофлин Рексроттың досы, ақын және эссеші Гэри Снайдердің туындыларын жариялады, ол да табиғатқа құмар адам еді. 1950 жылдардың басында Лофлин Кеңес Одағына қарсы мәдени суық соғыс деп аталатын күреске қатысты. Форд қорынан қаржы алып, ақын және редактор Хейден Карруттың көмегімен «Интеркультурные Издания» атты коммерциялық емес ұйым құрды. Олар Еуропада американдық өнер мен әдебиетінің тоқсандық журналын, «Perspectives U.S.A.» жариялауға тырысты. Журналдың он алты саны жарық көрді. Лофлин журналды жариялауды жалғастыруды қаласа да, Форд қоры қаржыландыруды тоқтатты, өйткені «Perspectives» журналының әсері шектеулі екенін және қаражатты мәдени еркіндік үшін тиімді Конгресске жұмсаған дұрыс екенін мәлімдеді. «Интеркультурные Издания» таратылғаннан кейін Лофлин Азия қоғамының қызметіне белсенді қатысты. Паундтың Лофлинге поэзияны тастау туралы кеңесі оған әсер етпеді. Ол 1945 жылы «Some Natural Things» атты алғашқы өлеңдер жинағын жариялады және өмірінің соңына дейін өлең жазуын жалғастырды. Ол жариялаған жазушылардың танымалдығына ие болмаса да, Лофлиннің өлеңдері (түсінікті, күнделікті өмірге бағытталған, Уильямс немесе тіпті римдік ақын Катуллдың стильін еске түсіретін) басқа ақындар тарапынан жоғары бағаланды, ал 1990 жылдары «The New Yorker» журналында оның алты өлеңі жарияланды. Оның басқа кітаптарының ішінде «In Another Country», «The Country Road» және өмірбаяндық «Byways» өлеңдері бар. Лофлин 1992 жылы Ұлттық кітап сыйлығының бағдарламасынан американдық әдебиетке елеулі үлес қосқаны үшін марапат алды. Америка ақындары академиясының Джеймс Лофлин сыйлығы, ақынның екінші кітабы үшін беріледі, оның құрметіне аталды.
Жеке өмір
Лафлин үш рет үйленген. Ол алғаш Маргарет Кейзерге он жылға үйленді, олардың екі баласы болды. 1955 жылы Лафлин Энн Кларк Ресорға үйленді, олардың да екі баласы болды. Лафлин 83 жасында Коннектикут штатының Норфолк қаласында инсульт салдарынан туған аурулардың күшеюінен қайтыс болды.