Кіріспе

Клэйр графтығындағы қала, Ирландия
Клэйр графтығының Киллало қаласы

Киллало ( /k//ɪ//l//ə/'/l//uː/ kiləLOO; ) – Ирландияның шығыс Клэйр графтығындағы шағын қала. Ол Шаннон өзенінің бойында, Лох-Дергтің батыс жағалауында орналасқан және Киллало көпірі арқылы көлдің шығыс жағалауындағы Баллина қаласымен ("екі қала") байланысты. Киллало сайлау округі – Клэйр графтығындағы осындай алты округтің бірі және Клэйр графтық кеңесіне төрт өкіл сайлайды. Киллало Киллало азаматтық приходінің орталығында жатыр.

Тарих

Қаланың пайда болуы алтыншы ғасырда Әулие Молуа немесе Луа құрған монастырь қонысына қарызды, ол Шаннон өзеніндегі аралда, қазіргі Киллало көпірінен 1 км төмен орналасқан, кейіннен құрлыққа көшірілді. Х ғасырда бұл Брайан Бору үшін база болды, өйткені ол викингтер бақылауындағы Лимериктің үстіндегі Шаннонның стратегиялық өтпелі орнын бақылады. Брайан Борудың сарайы, Кинкора (Ceann Coradh), қазіргі католик шіркеуі тұрған биік жерде орналасқан еді. Сондықтан, 1002 және 1014 жылдар аралығында, ол Жоғары король болған кезде, Киллало іс жүзінде барлық Ирландияның астанасы болды. Қаладан 2 км солтүстікке қарай, оның Беал Борума бекінісі Темір ғасырына тән дөңгелек орнында, өзенді кесіп өтетін броды бар жерде тұрды. "Борума" сөзі өзеннен өту үшін төленген салықты білдіреді және Брайан Борудың аты осыдан шыққан деп есептеледі. Әулие Фланнан соборы (Ирландия шіркеуі) 1185 және 1225 жылдар аралығында салынды, сонымен қатар жетінші ғасырда Киллалоның абаты болған сол әулиеге арналған оратория да бар. Собор XIV ғасырда қиратылып, қайта салынды. Алғашқы ғимараттың тек романдық стилдегі аркасы ғана сақталған. Елизавета дәуірінде Эннис Клэр округінің орталық қаласы болып таңдалды, ал Киллалоның маңызы төмендеді. 1650 жылы Кромвель 10 күн Шаннонның қарсы бетінде, Баллинада өткізді, Лимерикті қоршаудан бұрын католик және роялист күштерінің қорғаныс шебі болған өзеннен өту жолдарын іздеді. Қаланың төменгі бөлігіндегі көптеген үйлер сегізінші ғасырда салынған. XIX ғасырда Шаннон бу кеме жүзу компаниясының бас кеңсесі осы жерде орналасқан және қаланың төменгі жағындағы тасылдарды айналып өту үшін канал салды. 1000 және 1150 жылдар аралығында салынған Әулие Луаның ораториясы 1920 жылдары Арднакрушадағы гидроэлектр станциясы салынған кезде Фрайар аралынан католик шіркеуінің орнына көшірілді. Киллало приході Киллало Рим-католик діоцезінің құрамына кіреді. Приход шіркеулері: Гарранбойдағы Қасиетті Жүрек және Әулие Луа, Киллалодағы Әулие Фланнан және Бриджтаундағы Әулие Томас. 2022 жылы Киллало АҚШ-тың Висконсин штатындағы Нью-Лондон қаласымен бауырлас қала ретінде байланыс орнатты.

Ыңғайлылықтар

Киллалоеде 1987 жылы ашылған Сент-Анн қоғамдық колледжі орналасқан, бұл орта мектеп. Лимерик университетінің көл жағасында, Киллалоеге жақын жерде ашық ауада серуендеу орталығы бар. Киллалоеде Шеннон өзені желісінде жеке және жалға алынатын демалыс қайықтары үшін марина құрылған. Әр сенбі сайын Кларисфорд паркінде паркран жарысы өтеді.

Табиғи орта

Шеннон өзеніндегі ескектер популяциясының төмендеп бара жатқаны анықталғаннан кейін, ескектерді басқару бағдарламасының бөлігі ретінде тұзақтап тасымалдау схемасы қолданылуда. Бұл схеманың мақсаты – жас ескектердің Киллало көпірі мен Шеннон сағасы арасында қауіпсіз өтуін қамтамасыз ету.

Адамдар

Киллало - Ирландияның белгілі Жоғарғы Королі Брайан Борудың туған жері. Ол қазіргі Киллалода орналасқан Кинкорадан билік жүргізген. Америка президенті Рональд Рейганның шежіресі Киллалоға, Брайан Борудың әкесі Ценнетиг мак Лоркайнға дейін жетеді. Бұрынғы Ирландия регби құрамасының капитаны Кит Вуд, сондай-ақ 2001 жылы IRB жылдың халықаралық ойыншысы атанған, Киллалоның тумасы және Wood & Bell кафе-мейрамханасының иесі. Энтони Фоули, регбиден халықаралық деңгейде танымал және 2005-06 жылғы Heineken кубогын жеңген Munster командасының капитаны, сонымен қатар осы қаланың тұрғыны болған. Ирландиялық комедия актері Брендан Грейс Киллалода үйі мен "Брендан Грейс" аталған пабқа ие болған. Ол 2011 жылы жабылды.

Көркем шығармаларда

Киллалоэ – Энтони Троллоптың екі Palliser романының, «Финес Финн» және «Финес Редукс» романдарының ойдан туған батыры Финес Финннің туған қаласы. «Финес Финн» романында Киллалоэ жанды, тіпті провинциялық әлеуметтік орталық ретінде бейнеленеді. Финестің әкесі, доктор Малахай Финн, «Клэр, Лимерик, Типперри және Галвей округтерінде» жақсы танымал және құрметті адам. Доктор Финн – Рим-католик епискобының досы, Киллалоэнің тағы бір белгілі тұрғыны, сондай-ақ «Киллалоэден он шақырымдай жерде» орналасқан Тулла графының жеке дәрігері. Финес ата-анасымен, бес әпкесімен және олардың досы, кейіннен оның бірінші әйелі болған Мэри Флуд Джонспен бірге уақыт өткізу үшін Киллалоэге ұзақ мерзімге қайта оралады. 1917 жылғы әзіл-қалжың ән «Пэдди МакГинтидің ешкісі» Киллалоені оқиғалардың орын алған жері деп еске алады, ал 2017 жылғы «Go Climb a Tree» альбомынан шыққан Gaelic Storm тобының «Damn Near Died in Killaloe» әні қалада өтеді және оны бірнеше рет атайды.