Кіріспе
Солтүстік Уэльстегі Конви өзені (; Afon Conwy) – Уэльстің солтүстігінде орналасқан өзен. Оның бастауынан Конви шығанағына дейінгі ұзындығы 678 шаршы километрді құрайды. "Conwy" бұрын "Conway" деп ағылшыншаландырылған. "Конви" атауы көне уэльс тіліндегі *cyn* (басты, маңызды) және *gwy* (су) сөздерінен шыққан, ал өзен бастапқыда "Cynwy" деп аталған. Ол Миньинт жотасында басталады, онда көптеген шағын арналар Ллин Конвиге құйылады, содан кейін көбінесе солтүстікке қарай ағып, Бетус-и-Коэдке жеткенше Махно және Афон Лледр өзендерінің салалары қосылады, онда Ллугви де қосылады. Бетус-и-Коэдтен өзен солтүстікке қарай Лланрвст, Трефрю (онда Афон Крэфнантпен бірігеді) және Долгаррог (онда Афон Портллвид және Афон Дду қосылады) арқылы ағып, Конви шығанағына жетеді. Оның жағасында Cei Cae Gwyn деп аталатын жергілікті кемежай орналасқан. Көктемгі толыну кезінде өзен Лланрвстқа жақын Танланға дейін теңіз суымен толқылайды.
The River Conwy (; Afon Conwy) is a river in north Wales. From its source to its discharge in Conwy Bay it is long and drains an area of 678 square km. "Conwy" was formerly anglicised as "Conway." The name 'Conwy' derives from the old Welsh words cyn (chief) and gwy (water), the river being originally called the 'Cynwy'. It rises on the Migneint moor where a number of small streams flow into Llyn Conwy, then flows in a generally northern direction, being joined by the tributaries of the rivers Machno and Afon Lledr before reaching Betws y coed, where it is also joined by Llugwy. From Betws y coed the river continues to flow north through Llanrwst, Trefriw (where it is joined by the Afon Crafnant) and Dolgarrog (where it is joined by Afon Porth llwyd and Afon Ddu) before reaching Conwy Bay at Conwy. A local quay, Cei Cae Gwyn, is located on its bank. During spring tides the river is tidal as far as Tan lan, near Llanrwst.
Геология және геоморфология
Конви шығысында Силур кезеңінің ежелгі сазтасты төбелерімен шектеледі, Мигнн Моорс. Бұл қышқыл тау жыныстары көбінесе жұқа, әдетте қышқыл топырақпен жабылған, ал биік жерлердің көп бөлігі – шұңқыр шөптер (Mollinia spp.) және эрика (Erica) қоғамдастықтарымен жабылған. Осының салдарынан өзенге құйылатын су көбінесе қышқыл болады және гуминді қышқылдармен қоңыр түске боялады. Батысында су жинау алабы кембрий кезеңінің қатты тау жыныстарымен жатыр, нәтижесінде ландшафт биік тік жарлы төбелер мен таулармен ерекшеленеді, олар арқылы өзен каскадтар мен сарқырамалар түзеді. Конви сарқырамасында және Лледр шатқалында ағынды өзеннің геоморфологиялық нымындарына мысалдарды көруге болады. Шығыс жағында жергілікті емес қылқан жапырақты ағаштар отырғызылған тығыз орманды аймақтар бар. Өзеннің батыс жағында бірнеше көлдер мен су қоймалары орналасқан. Тау жыныстары минералдарға бай, сонымен қатар Рим дәуірінен бері мыс, қорғасын және күміс өндірілген көптеген тасталған кен орындары бар. Бетс-и-Коэдтен төменгі ағысындағы өзен аңғары салыстырмалы түрде кең және құнарлы, сүт шаруашылығы мен қой шаруашылығына қолайлы жағдай жасайды. Қыс айларында бұл жайылымдар қыстың суығынан қашу үшін таудан түсірілген қойларды бағуға пайдаланылады.
SSSI
Абер Афон Конви – ерекше қызығушылық тудыратын орын. Ол теңіз және құрлықтағы биологиялық әртүрлілігінің арқасында осы мәртебеге ие болды. Оның жоғары ағысындағы шекарасы Тал-и-Кафнның оңтүстігінде, ал бүкіл аймақ Конви шығанағын қамтиды. Жағалауы табиғи тау жыныстарымен, сондай-ақ қиыршық тас жартастармен, құмды төбелермен, тұзды батпақтармен және орманмен қамтамасыз етілген.
Мәдениет және тарих
Конви аңғарының бойындағы шашыраңқы елді мекендердің ежелгі дәстүрлері бар, олардың археологиялық куәліктері тас дәуіріне дейін жетеді. Римдіктер бұл аймақты 400 жылға дейін басып алған және содан бері үздірілмей қоныстанған. Аңғарда Уэльстегі ең көне екі шіркеу орналасқан – Лланрхихуин және Ллангелинин, олар тиісінше 11 және 12 ғасырларға жатады. 1466 жылы Денбиг қаласына Ланкастерлік шабуылдан кейін Йорк патшасы Эдуард IV-нің бұйрығымен Пемброк графы Розалар соғысында Конви аңғарының көп бөлігін қиратқан. Конви өзені Конви шығанағына құятын жерде Конви қаласы және әлемдік мұра ретінде танылған Конви қаласының қамалы мен екі мәшһүр көпір орналасқан. Томас Телфорд салған ең алғашқы аспалы көпірлердің бірі қазір жаяу жолға арналған, ал Роберт Стивенсонның құбырлы темір көпірі әлі де Голлихедтен Лондонға бағытталған теміржол желісін алып жүреді. Үшінші көпір қазір автокөліктерге арналған, ал соңғы кезде A55 тас жолы да сағаның астынан туннель арқылы өтеді.
Су сапасы
Конви өзені мен оның салаларының сапасы Уэльстің табиғи ресурстары қызметімен бақыланбайды. Өзенге Dŵr Cymru кәріздік су тазарту станциялары мен ауыл шаруашылығынан ағып келетін сулар үнемі ластану әкеледі. Жаз айларында балдырлардың гүлуі жиі кездеседі. Өзеннің бастауындағы су сапасы әдетте қышқыл болып келеді және жалпы аниондар мен катиондардың концентрациясы өте төмен. Уэльстің табиғи ресурстары қызметі аңғардағы су деңгейін бақылап, су тасқыны туралы ескертулер береді. Betws y coed (Cwmlanerch), Llanrwst және Trefriw қалаларында өлшеу станциялары орналасқан. Конви өзені шабғa және теңіз алабұғасымен әйгілі, бірақ 20-шы ғасырдың екінші жартысындағы қышқылданудың күшеюі, әсіресе нашар буферленген таулы суларда олардың шағылысуына елеулі зиян келтірді. 1990 жылдары Конви сарқылысынан жоғары өзенге көшіп бара жатқан шабғaлар үшін жасалған жасанды балық өткелінің құрылысы қышқылданудың салдарына қарсы күресуге бағытталған. 1980 жылдардың соңы мен 1990 жылдардың басында Конви өткелінің астында су астындағы туннель салынды. Оны 1991 жылғы қазан айында королева ашты. Бұл кейбір тұзды батпақтардың жоғалуына, сондай-ақ Конви RSPB қорығының құрылуына әкелді. 2002 жылдан бері Moel Maelogan жел электр станциясының турбиналары аңғарға қарап тұр.
Жағдай
Панорама Деганви қамалынан Конви сағасының аузын көрсетеді, бұл аймақтың алғашқы қорғаныс позициясы болған. Дегенмен, қоршауда жабдықтау қиындықтары және 1263 жылы Уэльс принці Лливелин ап Груффудтың король Эдуардтың қолына өтпеуі үшін оны қиратуы, Конви қаласында су арғы бетіне жаңа қамал салынды.