Кіріспе

Уай өзені – Англияның Дербишир округіндегі әктас өзені. Оның ұзындығы 22 миль (жиі, бірақ қате түрде 15 миль/24 км деп айтылады, бұл Ұлттық саябақтағы бөлігіне қатысты), және ол Дервент өзенінің маңызды салаларының бірі болып табылады, ол Трент өзеніне құяды, содан кейін Хамбер және Солтүстік теңізге жетіп аяқталады. Өзен Бекстон қаласының батысында, Акс Эдж Моорда бастау алады. Ағыстың бір бөлігі Пул үңгірі арқылы жер астымен өтеді, кейін Уай-Хедте пайда болып, Бекстон қаласындағы Павильон бақтарынан ағып өтеді. Содан кейін ол Уай аңғарының шатқалдары арқылы шығысқа қарай ағып, A6 тас жолымен жуықтап өтеді. Пик округіне кіріп, Тидсвелл қаласының оңтүстігінен ағып, содан кейін Ашфорд-ин-де-Уотер және Бэйкуэлл қалаларынан өтеді, Хэддон Холлдан оңтүстікке қарай Роузлиде Дервент өзенімен қосылады. Өзеннің негізгі саласы – Латкилл өзені, ол сағасынан шамамен бір миль жерден құяды. Уай өзені Дербиширдегі ең танымал өзендердің бірі болып есептеледі және онда көптеген жабайы қоңыр, көкжаңбырлы форель және сұр балық болғандықтан балық аулаушылардың арасында кең танымал. Уай өзенінің сілтілігі қоректік заттардың мол көзін қамтамасыз етеді, осының нәтижесінде жәндіктердің, омыртқасыздардың және басқа да жабайы жануарлардың көптеген түрлері кездеседі. Бұл форель мен сұр балықтың тұщы су креветкаларымен, кадифли шыбықтарымен (сонымен қатар, седж шыбықтары деп те аталады) және май шыбықтарымен (барлық тағамдардың тек бірнеше мысалы) тез өсуіне мүмкіндік береді. Ұлыбританиядағы су құсқыларының ең ірі популяциялары да Уай өзенінің бойында табылған. Өзеннің көп бөлігін бойымен жүруге болады, көбінесе бұрынғы теміржол желісімен, оның бір бөлігі қазір Монсал жолы болып табылады және өзенге көрініс ашады. Монсал аңғарында бұрынғы теміржол желісі Монсал басындағы туннельден шығып, төмендегі өзеннен биік виадук арқылы өтеді. Бұл құрылыс салынып біткен кезде Джон Раскин ашуға беріліп, "әр Бекстон ақымағын жарты сағат ішінде Бэйкуэллге" жеткізуге және керісінше "осы пайдалы айырбас – сіздер ақымақтардың бәрі де" деп атауға арналған жоба арқылы құдайлардың қуылғанын айтқан. Теміржол қазір жабық, бірақ виадук өзі де ескерткіш құрылым болып саналады.