Кіріспе

Ирландиялық әнші (1922–1998)

Патрик Майкл Клэнси (7 наурыз 1922 – 11 қараша 1998), көбінесе Пэдди Клэнси немесе Пэт Клэнси деп аталатын, ирландиялық халық әншісі, Клэнси ағалары мен Томми Макем тобының ең танымал мүшесі болды. Ән айтумен және әңгімелеумен қатар, Клэнси топпен бірге гармоникада ойнады, олардың АҚШ-та ирландиялық дәстүрлі музыканы танымал етуде және Ирландияда оны қайта жандандырудағы үлесі зор екені баршаға мәлім. Ол сонымен қатар американдық халық музыкасының қайта жаңғыруының көптеген маңызды өкілдерін жазған Tradition Records атты халық музыкасы лейблін құрып, басқарды.

Алғашқы жылдар

Клэнси он бір баланың бірі және Джоанна МакГрат пен Боб Клэнсидің Кэррик-он-Суир, Типперри округінде дүниеге келген төрт ұлының үлкені болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Үндістандағы Корольдік әуе күшінде ұшқыш-инженер болып қызмет етті; сонымен қатар, ол Ирландия Республикалық Армиясының мүшесі болған деген мәлімет бар. Әскерден босатылғаннан кейін Клэнси Лондонда нан пісіруші болып жұмыс істеді. 1947 жылы ол ағасы Том Клэнсимен бірге Канаданың Торонто қаласына эмиграциялады. Келесі жылы екеуі туыстарының үйіне Огайо штатының Кливленд қаласына көшіп барды. Кейін Калифорнияға көшуге тырысты, бірақ көліктері бұзылып қалғандықтан, олар Нью-Йорк аймағына қоныс аударды.

Гринвич Виллидж және дәстүр жазбалары

1951 жылы Гринвич Виллиджге көшіп келгеннен кейін Пэдди мен Том Клэнси өздерін негізінен театр өнеріне арнады. Бродвейден тыс түрлі қойылымдар мен телешоуларда ойнағаннан бөлек, олар Гринвич Виллидждегі Черри Лейн театрында және Мартаның Вайнярдындағы театр үйінде спектакльдер қойып, өзі де ойнады. Олардың қойылымдарының ішінде Сеан О’Кейсидің «Арпа мен жұлдыздар» пьесасы 18 апта бойы сахналанды. 1956 жылы олардың кіші інісі Лиам Клэнси Нью-Йоркке көшіп келді, онда ол Ирландияда халық әндерін жинағанда танысқан Томми Макеммен бірлесіп жұмыс істеді. Екеуі Гринвич Виллидждегі Gerde’s Folk City клубында бірге ән айта бастады. Пэдди мен Том Клэнси кейде олармен бірге ән шырқады, көбінесе Виллидждегі бейресми халық әндері кештерінде. Соған шамамен бір уақытта Пэдди халық әндерін жинаушы және мұрагер Диана Хамильтонмен бірге Tradition Records компаниясын құрды, ал 1956 жылы Clancy Brothers және Tommy Makem өзінің алғашқы альбомын – «Айдың көтерілуі» альбомын шығарды, онда тек Пэддидің гармоникасы ғана музыкалық сүйемелдеу ретінде қолданылды. Алайда, Кланси мен Макем 1959 жылға дейін тұрақты әншілер тобына айналмады. Осы аралықта Пэдди Клэнси Tradition Records компаниясымен Алан Ломакс, Эван Макколл, Пол Клейтон, Эд МакКарди, Оскар Брэнд және Жан Ричи сияқты танымал халық әншілерімен келісімшарт жасады. Tradition сонымен қатар Одеттаның алғашқы жеке альбомын – «Odetta Sings Ballads and Blues» альбомын шығарды, ал Боб Дилан (Клансидің досы) кейіннен оны халық әншісі болуға шабыттандырған деп айтты. Каролин Хестердің Tradition Records компаниясымен бірге шыққан альбомы оның алғашқы танылуына және Columbia Records компаниясымен келісімшартқа қол қоюына әкелді. Лейбл нені жазбақ екенін жоспарлаумен қатар, Клэнси көптеген альбомдарды өзі өңдеді. Tradition Records президенті қызметін атқарып жүргенде, ол Венесуэлаға аллювиалды алмастарды іздеу экспедициясына оператор ретінде қатысты, бұл көрінеу деректі фильм тобының құрамында болғандықтан жасалды.

Клэнси ағайындылары

1950 жылдардың соңында Клэнси ағалары мен Макем ән айтуды тұрақты мансап ретінде қабылдап, жақын арада екінші альбомын, “Come Fill Your Glass with Us” жаздырды. Бұл альбом тұңғыш альбомынан табыстырақ болды, олар Чикагодағы “Gate of Horn” және Нью-Йорктегі “Blue Angel” сияқты маңызды түнгі клубтарда әнші ретінде жұмысқа шақырыла бастады. 1961 жылы “Эд Салливан шоуында” сұхбат бергеннен кейін топ АҚШ-та бүкіл елге танымал болды, бұл “Columbia Records” компаниясымен келісімшартқа қол қоюға әкелді. 1960 жылдары Клэнси ағалары мен Томми Макем “Columbia” үшін жылына шамамен екі альбом жазды. 1964 жылы “Billboard” журналы топтың Ирландияда Элвис Преслиден көп сатылғанын хабарлады. Олардың екі альбомы – “In Person at Carnegie Hall” және “The First Hurrah!” АҚШ-та да сәтті болды. Пэдди Клэнси “In Person at Carnegie Hall” альбомын олардың ең жақсы альбомы деп есептеді. Топ 1969 жылы Томми Макем жеке мансапты бастағанға дейін АҚШ, Ирландия, Ұлыбритания, Канада және Австралияда сахнада, жазбаларда және теледидарда үлкен табысқа ие болды. Олар алдымен Бобби Клэнсимен, содан кейін Луис Килленмен өнер көрсетуді жалғастырды, бірақ 1976 жылы Лиам жеке мансабын жалғастыру үшін топтан кетіп қалды. 1977 жылы қысқа үзілістен кейін топ Пэдди, Том және Бобби Клэнси, сондай-ақ олардың туған інісі Робби О’Коннеллмен қайта құрылды. Лиам 1990 жылы Том Клэнсинің қазасынан кейін қайта оралды. 2008 жылы түсірілген “The Yellow Bittern” деректі фильмінде Лиам Клэнси Пэддиді топтың “алфа-еркегі” деп еске алды, ол “тыныш түрде заңды белгілеп берді”, ал оның кіші ағалары мен Макем оның билігіне “күмәнсіз” бағынды. Басқа бір сәтте Лиам Пэдди туралы былай деді: “Ең үлкен ағасы болғандықтан ол әрқашан топтың жетекшісі болды. Оның сөзі – шындық болды”. Пэдди көбінесе Клэнсилердің өкілі ретінде сөйледі және концерттеріне көбінесе қызықты оқиғалар мен әзілдер қосты. Оның ең танымал әні – классикалық ирландтық ән “A Jug of Punch”. Ол сондай-ақ “Mountain Dew”, “Rosin the Bow”, “The Foggy Dew”, “The Old Woman from Wexford” және “Mr. Moses Ri Tooral I Ay”, шотландтық ән “Johnny Lad” және тағы да басқа әндерді орындағаны үшін белгілі болды.

Ирландияға оралу және қайтыс болу

Солтүстік Америкада екі онжылдық өткен соң, 1968 жылы Клэнси Суирдегі Каррикке қайтып келді, онда ол сүт фермасын сатып алып, экзотикалық мүйізді мал өсірді. Гастрольде болмағанда немесе фермасында жұмыс істемегенде, ол көп уақытын балық аулауға, кітап оқуға және кроссвордтар шешуге арнады. 1990 жылдардың аяғында оған ми ісігі диагнозы қойылды. Ісік сәтті алып тасталды, бірақ шамамен сол кезде ол өкпе қатерлі ісігіне де шалдықты. Денсаулығы нашарлағанша ол өнер көрсетуді жалғастырды. Оның қайтысынан кейін фольклоршы және тележурналист Сиаран Мак Матуна оны Клэнси ағайындыларының "батыр күшті адамы" деп сипаттады, ал ирландтық халық музыкасының шебері Мик Молони ол "ерік-жігері зор адамдар тобындағы күшті тұлға" болғанын айтты. Пэддинің көшбасшылық қасиеттері Клэнсилер сахнада өнер көрсеткенде әрқашан көзге түсетін еді. Молони Клэнсидің қалдырған мұрасы туралы былай деді: "Егер ол ирланд музыкасын өзінің кәсібі етіп, бізге жол ашпаса, ирланд музыкасы бүгінгідей сәттілікке жетер емес еді".