Кіріспе

Филис (Ежелгі грек: Φυλλίς, "жапырақтар, жапырақ") – грек мифологиясындағы кейіпкер, тракий патшасының қызы (кейбіреулер Ситонның қызы дейді; көптеген басқа деректерде оның әкесінің аты аталмайды, бірақ біреуінде ол Филандер, Циас немесе Телус деп көрсетілген). Ол Троя соғысынан отанына қайтып келе жатқанда Тракияда тоқтаған Афина патшасы, Тесейдің ұлы Демофонға үйленеді.

Мифология

Демофон Грекияға адал болып, үйіне оралып, әкесіне көмектесу үшін Филисті тастап кетеді. Ол оған бір сандық береді, ішінде Реяның қасиетті нысаны бар екенін айтады және оны тек оған қайта оралу үмітін жоғалтқан жағдайда ғана ашуын сұрайды. Осыдан бастап оқиғаның бағыты екіге бөлінеді. Бір түсінікте Филис оның қайта келмейтінін сезінеді және бір ағашқа ілініп өмірден кетеді. Оны жерлеген жерде бадам ағашы өсіп, Демофон оған оралғанда гүлдейді. Бірақ ол қандай жаңғақ ағашына айналғаны туралы дау бар, себебі жаңғақ бұрын nux Phyllidos деп аталып, кейде бүгінге дейін «фильберт» деп аталады. Ағылшыл тілінде бұл оқиға кем дегенде Говерге дейін жетеді, ол шамамен 1390 жылы жазылған «Confessio Amantis» еңбегінде осы туралы айтады. Бұл оқиға Овидийдің «Героидтер» поэмасының екінші бөлімінде ең айқын көрінеді, онда мифологиялық әйелдер өз сүйіктілеріне жазған хаттар жинағы бар, сонымен қатар Каллимахтың «Аития» еңбегінде де кездеседі. «Тоғыз жол» Филис туралы оқиғадан туындаған, ол Демофонның оралуын күтіп, жағалауға тоғыз рет қайта оралады. «Филис» (немесе «Филида») әдетте әйел есімі ретінде қолданылады, ал оның басқа түрлері «Филлида» және «Филида» болып табылады. Ол Томас Морлидің «Мен сені жақсы көремін, ах, мен сені жақсы көремін» әнінде де еске алынады. Бұл әнде ол Амариллиспен салыстырылады, ол өлгенде жерге төгілген қанынан гүл өседі. Әнші Амариллис өлімінен тек жаңғақ ағашы пайда болғандықтан, сұлу, күшті шопан Алтеоның назарын аударған таңғажайып гүлге айналғанын айтады. Голланд ақсұлуы және музыкант, композитор, карильоншы, органшы және тіл сырнайдың шебері Якоб ван Эйк (1590–1657) Филис туралы бірнеше музыкалық шығарма жазды, мысалы: «Philis schooner Herderin (Филис, әдемі шопан қызы)» және «Philis quam Philander tegen (Филис Филандермен)», оларды тіл сырнай кітаптарында табуға болады. Мысалы, Джеральд Буракофф, Пол Кларк және Уильям Э. Хеттрик жазған «The Sweet Pipes Recorder, Book Two» кітабын қараңыз, Sweet Pipes, Inc. 1998.