Кіріспе

Онега шығанағындағы архипелаг

Соловецкие острова́, немесе Соловки́ – Ресейдің Ақ теңізіндегі Онега шығанағында орналасқан архипелаг. Әкімшілік бөлініс ретінде аралдар Ресейдің Архангельск облысының Соловецкий ауданы құрамына кіреді. Муниципалдық бөлімдер шеңберінде олар Приморский муниципалды ауданының Соловецкое ауылдық кеңістігі ретінде біріктірілген. Екі ауданның да әкімшілік орталығы – Большой Соловецкий аралында орналасқан Соловецкий кенті. Аралдардың халқының басым бөлігі Соловецкийде тұрады. 2010 жылғы халық санауы бойынша ауданның халқы 861 адамды құрады. Соловецкий монастыры (1436 жылы негісталған) 1923 жылы алғашқы ГУЛАГ лагері – Соловки тұтқын лагеріне айналды.

Монастырь

Тарихи тұрғыдан алғанда, аралдар әйгілі орыс православиелік Соловецкий монастыры кешенінің орны болған. Ол 15 ғасырдың екінші ширегінде Кирилло-Белозерск монастырының екі монахымен құрылды. 16 ғасырдың соңына қарай, монастырь Ресейдегі ең бай жер иелерінің бірі және ең ықпалды діни орталықтардың біріне айналды. Қазіргі бекініс және оның негізгі шіркеулері Иван Қорқыттың билігінің басында Мәскеудің Киелі Филиппінің бұйрығымен тастан салынды. Ресей шіркеуінің расколы басталған кезде, монахтар өз әкелерінің дініне берік тұрып, патшаның өкілдерін Соловкиден қуды, бұл аралдарды патша Алексейдің әскерлерімен сегіз жылдық қоршауға алып келді. Ресей тарихының императорлық кезеңінде монастырь Ливон соғысы (16 ғасыр), Ұлы қару-жарақсыздық кезеңі (17 ғасыр), Қырым соғысы (19 ғасыр) және Ресей азамат соғысы (20 ғасыр) кезінде шетелдік шабуылдарды тойтарған мықты бекініс ретінде танымал болды. 1974 жылы Соловецкий аралдары тарихи және сәулеттік мұражай және Кеңес Одағының табиғи қорығы деп жарияланды. 1992 жылы ол «солтүстік Еуропаның қиын жағдайындағы монастырьтардың көрнекті мысалы ретінде, кейінгі орта ғасырлардағы діни қауымдардың сенімін, табандылығын және кәсіпкерлік рухын көрсетеді» деп саналып, ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұра тізіміне енгізілді. Бүгінде Соловкилер Ресейдің солтүстігіндегі маңызды туристік орталықтардың бірі болып есептеледі.

Еңбек лагері

Қазан төңкерісінен кейін аралдар алғашқы советтік тұтқын лагерінің (ГУЛАГ) орны ретінде әйгілі болды. Лагерь 1921 жылы, Владимир Ленин әлі советтік Ресейді басқарып тұрғанда ашылды. 1939 жылы, Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін жабылды. Соғыс басталған кезде, ол жерде советтік Солтүстік флотының теңізші-курсанттарын даярлайтын оқу лагері болды.

Көлік

Аралдарды Соловки әуежайы қызмет көрсетеді. Архангельскке тұрақты әуе қатынасы бар, сондай-ақ Архангельск, Кем және Беломорск қалаларына паромдық қатынастар (тек жаз айларында) жүзеге асырылады.