Кіріспе

Антигуа мен Барбуда аралы, Кариб теңізі аралы. Бұл кішкентай арал Антигуаның оңтүстік-батысында, Невис және Монтсеррат аралдарының арасында жатыр. Редонда Монсерратқа басқа аралдарға қарағанда жақын, ол Монсерраттың солтүстік-батысында және Невистің оңтүстік-шығысында орналасқан. Редондада көптеген теңіз құстары мекендейді, ал жасанды тыңайтқыштар кең көлемде өндіріле бастағанға дейін арал гуаноның маңызды көзі болды. Гуано өндіру жұмыстары 1860 жылдары басталды және Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін тоқтатылды. Осы өндіріс кезінде аралда бірнеше ғимараттар мен басқа да құрылыстар салынды, соның қалдықтары бүгінге дейін көрініп тұр. "Redonda" сөзі испан тіліндегі "дөңгелек" деген сөздің әйелдік түрі. 1493 жылы, Жаңа әлемге жасаған екінші саяхатында Кристофер Колумб осы аралды көріп, "Санта-Мария-ла-Редонда" деп атады (испан тілінде бұл атау "Қасиетті Мария дөңгелегі" деген мағынаны білдіреді). Арал 1872 жылдың 26 наурызында Антигуаның Сент-Джон приходіна қосылды.

Сипаттама

Алыстан Редонда өте үлкен бір жартас сияқты көрінеді. Бұл – ежелгі сөнген жанартаудың қалдығы. Жер теңіз деңгейінен көбінесе тік жартастар түрінде көтеріледі, әсіресе жел соқпайтын (батыс) жағында. Аралдың жоғарғы бөлігінде салыстырмалы түрде жазық, бірақ шығысқа қарай еңкейген жайылымдық алап бар. Жаңбырдан басқа тұщы судың көзі жоқ. Колумб аралға берген атынан-ақ көрініп тұрғандай, арал оған кем дегенде сырт пішіні бойынша дөңгелек болып көрінген. Шындығында арал ұзын және тар, биіктігі шамамен 700 метрге жетеді. Аралдың нақты жер аумағын бағалау қиын, себебі беткейлері өте тік, бірақ ол шамамен 1,6 және 1,9 шаршы шақырым аралығында деп есептеледі. Ауыр топографиялық жағдай, қайық тікеуге қауіпсіз жердің жоқтығы және жаңбырдан басқа тұщы су көзінің болмауы аралды адамдарға жарамсыз етеді. 2017 жылы аралды қалпына келтіру бағдарламасы аясында аралдан жабайы ешкілер мен мыңдаған егеуқыр тышқандар құрылынан шығарылды.

Тарих

1493 жылы Христофор Колумб пен оның экипажы екінші саяхатында Редонданы көрген алғашқы еуропалықтар болды. Ол оны Кастилия тажына қаратып иеленді, бірақ ол жерге қонбады. Ол аралды Санта-Мария-ла-Редонда деп атады, яғни "Дөңгелек Қасиетті Мария" деген мағынаны білдіреді, бұл аралдың жағадан қарағандағы көзге түсетін пішінін көрсетеді. Аралдың ауданы бір шаршы километрден аспайтындықтан, Американы отарлауға қатысқан елдер үшін қызығушылық тудырмады және ғасырлар бойы ол пираттарға пана болды. 1860 жылдары арал британдық иелікке көшті. 1860 жылдардан кейінгі онжылдықтарда Редонданың бай гуано кен орындары тыңайтқыш ретінде қазылып, жылдық өнім 7000 тоннаға дейін жетті. Дәл сол кезде ғана аралда жұмысшылар тұрды; 1901 жылы халық саны 120 адамды құрады. Гуано өндірісі тоқтағаннан кейін, оқ-дәрі жасау үшін қолданылатын алюминий фосфаты табылған және өндірілген. Материалды жағалаудағы тиеу-жүктеу портына жеткізу үшін кабельдік жол салынды. 1914 жылы, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде, кен өндіру тоқтатылды және көптеген жұмысшылар аралды тастап кетті. 1929 жылға дейін аралда техникалық қызметкерлер болды, содан кейін болған дауыл қалған барлық құрылыстарды қиратты. Олар Редонданы Монсерраттағы белсенді Суфриер жанартауының өлшемдерін алу үшін бақылау пункты ретінде пайдаланады.

Экология және табиғатты қорғау

Аралға ендемик жануарлар Редонда жер драконы, Редонда аноле және аты жоқ кішкентай геккон түрі кіреді. Арал көптеген теңіз құстарының көбею ортасы болып табылады. Аралдың жергілікті экологиясы шамамен бір ғасыр бойы басып кірген түрлердің, әсіресе әкелінген ешкілер мен егеуқұйрықтардың салдарынан қатты зардап шекті. Аралды қалпына келтіру жұмыстары 2016 жылы басталды, бастапқыда аралдағы 60 ешкі мен шамамен 6000 егеуқұйрықты жоюдан басталды. 2023 жылдың қыркүйегінде Редонда экожүйелік қорығы құрылды, ол құрлық және теңіздің дерлік жартысын қамтиды.

Микронация

Редонда – "Редонда патшалығы" аңызының туған жері. Фэнтези романдарының авторы М. П. Шил өзінің 1865 жылы туған жылы Монтсерраттан келген әкесі Мэтью Дауди Шиелл, ұлының 15 жасқа толғанда Редонданың патшасы болуы үшін салтанатты рәсім ұйымдастырып, осылайша тұңғыш ұлын тойлағысы келгенін айтты. Бұл рәсім шағын аралда епископтың қатысуымен өткен дегенді білдіреді. Шил "Редонда патшалығы" идеясын алғаш рет кітаптарының жарнамалық парақшасында жариялады. Одан бері бұл атақ "мұрагерлікпен" беріліп келеді және бүгінгі күнге дейін жалғасуда. Бір кезде Редонданың "патшалық" тарихы негізінен әдебиетпен байланысты болды, атақ Джон Гоусворт және Джон Уинн Тайсон сияқты жазушыларға табысталды. Уинн Тайсон (Хуан II патша), оның ізбасары испандық романист Хавьер Мариас (Ксавьер патша) және Редонда тағына таласқандар, мысалы Гоусворт, Уильям Л. Гейтс және Боб Уильямсон, 2007 жылдың мамырында көрсетілген BBC Radio 4 телеарнасының "Редонда: Тым көп патшалары бар арал" атты деректі фильмінде көрсетілді.