Кіріспе

Yahoo компаниясы ұсынатын интернет-жарнама қызметі Native (бұрын Yahoo! Жарнама, Yahoo! Іздеу маркетингі және Yahoo! Gemini) – Yahoo компаниясы ұсынатын "Клик үшін төлеу" интернет-жарнама қызметі. Yahoo компаниясы Overture Services, Inc. компаниясын сатып алғаннан кейін осы қызметті ұсына бастады. Yahoo Native-тің қазіргі нұсқасы 2014 жылы Yahoo! Gemini ретінде іске қосылды. Ол Yahoo және AOL платформаларының, сондай-ақ басқа да медиа есеп орындарының жарнамаларын басқарады.

GoTo және Overture

GoTo (Go.com немесе Go2Net емес) – Idealab компаниясының еншілес кәсіпорны және орналасу үшін төлемді іздеу қызметін табысты ұсынған алғашқы компания болды. Ол World Wide Web Worm (WWWW) іздеу жүйесін сатып алудан бастау алды, ол ең көне іздеу жүйелерінің бірі еді. GoTo ақылы іздеудің белгілі бір бастамашысы саналады. 1998 жылдың ақпан айында GoTo жарнама берушілерге нақты сұраныстарға жауап ретінде іздеу нәтижелерінің жоғарғы бөлігінде пайда болуға дайын төлем мөлшерін ұсыну мүмкіндігін берді. Жарнама беруші әрбір іздеушінің өзінің веб-сайтына сілтемеге басқан сайын GoTo-ға төлем жасады. 1998 жылдың шілдесіне қарай жарнама берушілер бір клик үшін бір долларға дейін төлейтін. 1999 жылдың маусым айында GoTo тікелей трафик орталығы (DTC) құралын іске қосты, ол жарнама берушілерге кілт сөздерге және нақты уақыттық аукционға қол жеткізуге мүмкіндік берді. GoTo-ның бизнес-моделі оның ақылы тізімдері оны басқа қызметтерге қарағанда, әсіресе жалпы сұраныстар үшін тиімдірек етеді деген тұжырымға негізделген, ал көбірек төлейтін веб-сайттар, әдетте, жақсырақ болады. Open Text 1996 жылы осыған ұқсас қызмет ұсынған, бірақ бұл наразылық пен жағымсыз жариялымға әкелді, себебі сол кездегі іздеушілер іздеу процесін коммерцияландыруды қаламады. Керісінше, GoTo-ның орналасу үшін төлем моделі өте табысты болды. Сарапшылар интернеттің екі жыл ішінде дамып, мұндай экономикалық модельдерге көбірек бейімделгенін болжады, өйткені веб енді тек академиялық зерттеулер үшін ғана емес, сонымен қатар өнімдерді сатып алу үшін де қолданылатын орынға айналды. GoTo-ның негізін қалаушы Билл Гросс GoTo-ның сәтті болатынын болжады, өйткені ол салыстырмалы түрде жаңа қызмет болғандықтан, Open Text-тен айырмашылығы, ақылы тізімдермен репутациясын нашарламаған еді. 2001 жылдың 8 қазанында GoTo өзінің атауын Overture Services, Inc. деп өзгертті. GoTo-ның бас операциялық директоры Джейни Студенмунд, АҚШ-тың қаза тапқан әскери қызметкері Скотт Студенмундтың анасы: «Біз бұл атаудың өнімдеріміз кеңейген жағдайда жеткілікті деңгейде күрделі екенін сезіндік» деді. Серіктестіктер арқылы Overture MSN және Yahoo сияқты порталдарға өз сайттарында күнделікті жүздеген миллион іздеуді ақшаға айналдыруға мүмкіндік берді. Шындығында, бұл серіктестіктер өте тиімді болды және dot com компанияларының сәтсіздікке ұшыраған кезеңде Overture Yahoo сияқты порталдар үшін маңызды табыс көзіне айналды. Бұл жетістік Overture-ге AltaVista және AlltheWeb сияқты веб-сайттарды сатып алуға мүмкіндік берді.

Yahoo! компаниясының Overture компаниясын сатып алуы

2003 жылдың 7 қазанында Overture компаниясын ең ірі тұтынушысы Yahoo! 1,63 миллиард долларға сатып алды. Panama – Yahoo компаниясының Google-мен бәсекелестіктегі үлкен айырмашылықты қысқартуға жасаған әрекеті болды. Бұл кезде бұл бизнес қарқынды дамып, Google компаниясының басымдығында болды, және қазір де Google басымдық сақтап тұр. Yahoo! аккаунты бар клиенттер келесі бірнеше айда жаңа жүйеге көшірілді. Yahoo! Overture (бұрынғы атауы Goto.com) компаниясын сатып алғанда іздеу жарнамасы бизнесіне ие болды. Panama жобасына дейін Yahoo! іздеуі пайдаланушы іздеген кілт сөздерге жарнама берушілердің ұсынған бағасына сәйкес мәтіндік жарнамаларды бағалайтын қарапайым алгоритмді қолдануын жалғастырды. Ал Google баға және бұрынғы кликтер көрсеткіштеріне сүйенетін күрделі модельді қолданды. Бұл жақсарту іздеу жүйесі үшін кликтердің жоғарылауын (демек, табыстың өсуін) қамтамасыз етті. Мысалы, "бел ауруы" деген кілт сөздерге ұсыныс білдіретін адвокат, "физиотерапевт" деген кілт сөзбен салыстырғанда, кликтердің аз санын алатын болар еді, екеуі де клик бағасын қаншалықты ұсынғанына қарамастан. Іздеу жүйесі үшін (табыс тұрғысынан) және пайдаланушы үшін (маңызды жарнамалар) адвокаттың жарнамасына басымдық бермейтін алгоритм тиімдірек. Panama жобасының негізгі атқарушылары – Брайан Актон, Дэвид Хенке және Ци Лу.

Ерекшеліктері

Бұл платформа жарнама берушілерге маркетингтік кампанияларын басқаруға, жарнамаларды географиялық тұрғыдан бағыттауға және олардың нәтижелілігін сынауға мүмкіндік беретін цифрлық панель ұсынды. Оған жарнама берушілерге бюджеттері мен қамтуға ниеттенген пайдаланушылар санына қарай қандай ұсыныс беру керектігін көрсететін интерактивті құралдар кірді.

Yahoo Gemini (Жеке жұлдыз)

Марисса Майер Yahoo компаниясының бас директоры қызметін атқарган кезде, ол Gemini деген атпен жаңа жарнамалық платформа жобасын бастады. Мақсаты – жарнамалардың контент форматында болатын, оны үйлестіретін жарнамалық шешім құру еді. "Сапа индексі" деп аталатын бұл жүйе, жарнама берушілерге жарнаманы қалай бағалайтынын көрсететін, сонымен қатар нақты науқандардың нәтижелі болу себептерін анықтайтын күрделі талдау құралдарымен жұмыс істеді.

Патент бойынша даулар

1999 жылдың мамыр айында GoTo компаниясы "Компьютерлік желідегі іздеу жүйесімен құрылған іздеу нәтижелері тізіміндегі позицияға әсер ету жүйесі және әдісі" деген тақырыпта патенттік өтінім берді, ол 2001 жылдың шілдесінде мақұлданды. Австралияда осыған байланысты патент берілді, ал басқа патенттік өтінімдер әлі де қарастырылуда. Yahoo компаниясы сатып алуға дейін Overture компаниясы 2002 жылдың қаңтарында FindWhat.com компаниясына және 2002 жылдың сәуірінде Google компаниясына осы патентті бұзу туралы сот процесін бастады. Google-ға қарсы сот процесі оның AdWords қызметіне қатысты болды. 2002 жылдың ақпан айында Google AdWords Select деп аталатын қызметті ұсынды, ол маркетологтарға белгіленген бөлімдерде жоғарырақ орын алу үшін бәсекелесуге мүмкіндік берді – бұл тактика Overture-дің іздеу тізімі аукциондарына ұқсас болды. Yahoo компаниясы Overture компаниясын сатып алғаннан кейін, Google Yahoo компаниясына 2,7 миллион акция беруге келісіп, сот ісі аяқталды, бұл мәңгілік лицензиямен айырбасталды.

Тауар таңбалары мәселелері

2013 жылы 10-шы апелляциялық округ соты Lens.com, Inc. v. 1800 Contacts, Inc. ісінде онлайн контактты линза сатушы Lens.com компаниясының бәсекелес 1800 Contacts компаниясының федералды тіркелген 1800 CONTACTS тауар белгісін кілт сөз ретінде пайдаланып Yahoo және Google AdWords іздеу жарнамаларын сатып алуы тауар белгісін бұзу болып табылмайды деп шешім шығарды. 2016 жылдың тамызында Федералды сауда комиссиясы 1800 Contacts компаниясына қарсы әкімшілік шағымдама жолдады, онда компанияның іздеу жарнамасы арқылы тауар белгілерін қорғау тәжірибесі FTC заңына қайшы келіп, бәсекелестікті негізсіз шектеді деп айтылды. 1800 Contacts компаниясы барлық кінәні жоққа шығарды және 2017 жылдың сәуір айында FTC әкімшілік судьясының алдында пайда болуға жоспарланған.

Жарнамалық бағдарламалық қамтамасыз ету серіктестігі

2003 жылдың сәуірінде Overture компаниясы Gator Corporation (қазіргі Claria Corporation) компаниясымен үш жылдық серіктестік туралы хабарлады. Аталған серіктестік бойынша Gator бағдарламалық қамтамасы веб-сайттар мен іздеу жүйелеріндегі (Overture-ге қатысы жоқ Google сияқты сайттар да оның ішінде) веб-қолданушының әрекеттерін қадағалап, іздеу сөздерін жинады. Бұл сөздер Overture іздеу жүйесіне жіберілді. Соның салдарынан, Overture-те жарнама үшін төлем жасаған жарнама берушілер өз өнімдерін Gator-мен байланыс құруға ниеті болмаса да, Gator-дың Search Scout бағдарламалық қамтамасы арқылы жарнамаланғанын байқады. Overture осы серіктестікке байланысты көп сынға ұшырады. Yahoo компаниясы Overture-ті сатып алғаннан кейін, Claria бағдарламалық қамтамасы Yahoo қызметтерінің жұмысын қиындатты. Мысалы, егер пайдаланушы құрылғысында Claria қолданбасы орнатылған болса, Yahoo Search-ты пайдаланғанда, Overture ұсынған жарнамалық тізімдерімен бірге Yahoo-ның стандартты нәтижелерін көретін. Содан кейін пайдаланушы Search Scout терезесінің астынан толық экранды хабарлама алатын. Search Scout Overture-тің төлемді тізімдерін де пайдаланғандықтан, Claria терезесіндегі тізімдер Yahoo іздеу нәтижелерімен толық сәйкес келетін. Кейіннен Yahoo Yahoo Toolbar құралын шығарды, ол пайдаланушыларға жүйелерінен жарнамалық және шпиондық бағдарламаларды жоюға мүмкіндік берді. Бұл құрал Claria бағдарламалық қамтамасының жұмысына әсер етті және екі компания арасындағы қарым-қатынасты шиеленістіруі мүмкін.