Кіріспе

14 ғасырдағы қазіргі Бельгиядағы тәуелсіз герцог Иоанн III (Ян; 1300 – 5 желтоқсан 1355) Брабант, Лотьер (1312–1355) және Лимбург (1312–1347, кейін 1349–1355) герцогы болған.

Өмірбаян

Джон Брабант герцогы Иоанн II және Англияның Маргаретінің ұлы болды. 1312 жылы ол әкесінен кейін Брабант герцогы болды, бұл әкесінің Кортенберг жарғысының арқасында болды. Франциямен қарым-қатынасты жақсарту мақсатында Джон Эврудың Мариесіне үйленді.

Джон және Брабант қалалары

XIV ғасырдың басында Брабант үшін экономикалық гүлдену кезеңі герцогтықтың қалаларының өркендеуімен белгіленді, олар маңызды мата өнеркәсібі үшін ағылшын жүнін импорттауға тәуелді болды. Иоаннның кәмелетке толмаған кезінде Брабанттың ірі қалалары, оның әкесі қайтыс болған жылы (1312 ж.) берген Кортенберг жарғысы негізінде, регенттікке басшылық ету үшін кеңесшілерді тағайындау құқығына ие болды. Франциямен туыстық байланыс 1316 жылы Людовик X Иоанннан Фландриямен сауданы тоқтатуды сұрағанда сынақтан өтті және сәтсіз аяқталды; қалаларды өкілдік ететін кеңесшілер мұны мүмкін емес деп тапты, ал жаза ретінде Людовик 1316 жылдың ақпанында Брабантпен француз саудасын тоқтатып қойды. 1356 жылға қарай оның қызы мен күйеу баласы Брабанттың мәртебелі азаматтарының күші соншалықты артқандықтан, олардың мойындалу шарты ретінде атақты «Қуанышты кіру» рәсімін қабылдауға мәжбүр болды.

Француздар одағы, 13321337

Франция мен Англиядан тәуелсіз бейтараптық саясатын ұстануға жасаған алғашқы тыңысы сәтсіз аяқталғаннан кейін, Франция королі Филипп VI-ның ықпалымен, Төменгі елдердегі көршілес билеушілер Иоаннның жауына айналды; Иоаннның қарсыластарының ішінде Фландрия графы, Лиеж епископы, Голландия және Гвельдер графтары болды. 1332 жылы Иоаннның Англия сарайына пана іздеп келген Артуа графы Робертке көрсеткен қонақжайы Франция патшасымен келіспеушілікке себеп болды. Француздардың қысымына жауап ретінде Иоанн Филиппке Брабантты одан емес, тек Құдайдан ғана алғанын еске салды. Филипптің одақтастарының шабуылы қысқа ғана уақытқа созылып, бітімге келді, содан кейін Компиеньдегі келісім арқылы Иоанн Филипптен 2000 ливрлік иелік алды және Францияның вассалы деп жарияланды. Оның үлкен ұлы Жан Филипптің қызы Мариге құдаланды, ал Брабант мұрагерінің білімін Париждегі француз сарайында аяқтауы және Артуа графы Роберттің Брабанттан қуылғаны туралы келісімге қол жеткізілді. Францияның қолдауы Иоаннның феодалдық билеушісі – Киелі Рим императорымен қарым-қатынасын күшейтті. Теориялық түрде императордың вассалы болғанымен, Иоанн император Людовик IV-нің Ломбардияға (1327 ж.) жорыққа қатысу туралы шақыруын қабылдамады. Брабанттың империядан толық бөлінуі XV ғасырда Брабант герцогтары тарапынан аяқталды. Ал осы уақытта Төменгі елдер князьдері дауларын шешіп, 1333 жылдың маусым айында Брабантқа қарсы қорғаныс одағын құрды. 1334 жылдың жазында Брабант герцогтігіне қысқа мерзімді соғыс басталды, бірақ Филипптің Амиендегі аралығымен бейбітшілік орнатылды. Француз патшасы Иоаннға Тиль қаласын және оған жақын Хеерваарден мен Зандвик ауылдарын Гелдерс графына беруді, ал қызы Мариді графтың ұлы Рейнудқа құдалауды бұйырды.

Ағылшын одағы, 13371345

1337 жылы Англияның Эдуард III Франция тажына құқығын талап етуді шешкенде, оның бірінші туысы Джон Жүз жылдық соғыстың бастапқы кезеңінде Англияның одақтасы болды. Король Эдуардтың Брабантты Франциядан суырып алуға бағытталған дипломатиялық әрекеті герцог Джоннан жауапкершілік күшін алды. Фландрия қалалары мен ағылшын жүннің бастапқы көздері арасындағы маңызды байланысты бұзу, оны Брабант қалаларына, әсіресе жақында құрылған жүн биржасына бағыттай алатын еді. Эдуард Англиядағы брабандық саудагерлерді тұтқындаудан немесе олардың тауарларын тәркілеуден қорғады, сондай-ақ Франция патшасының санкцияларынан туындаған кез келген кіріс жоғалтуын өтеуге уәде беріп, 60 000 фунт стерлингтік үлкен сомамен ұсыныстарын жақсартты. 1337 жылдың шілде айында Джон Эдуардқа Англия Францияға жорық жасаса, 1200 қарулы әскерін беруге уәде берді, Эдуард олардың жалақысын төлейтінін айтты. Тамыз айында Эдуард герцогпен алдын ала кеңеспей патшамен келіссөздер жүргізбеуге міндеттенді. Джонның қалауымен құпия сақталған одақ, Эдуардтың 1338 жылдың шілдесінде әскерімен Антверпенге қонғанда жарияланды. Джон уәделенген субсидияны (1339 жылдың наурызында) алды және маусым айында Джонның екінші қызы Маргаретті Англия тағының мұрагері, Қара ханзада Эдуардқа күйеуге беруге келісті. Францияның солтүстігін қиратып, нәтижесіз екі маусымдық жорықтан кейін 1341 жылдың соңында Эдуард мүлде ақшасыз қалды; ол үйіне қайтты, ал қайта соғысқа қатысқанда, ол Бретаньға бағыт алды: ол ешқашан Төменгі елдерге қайта оралмады.

Француздар одағы, 13451355

Джон 1343 жылы Маргарет пен Қара ханзаданың некесіне пападан рұқсат сұрағанымен, Эдуардтың қазынасы таусылып, назары басқа нәрселерге бұрғанда Англиямен жасалған одақ ыдырады. 1345 жылдың қыркүйегінде Франция және Брабант өкілдері Сен-Жермен-ан-Лай шатосында алдын ала келісімдерге қол қою үшін кездесті, ал 1347 жылдың маусымында Сен-Квентинде жасалған шарт бойынша Брабант Францияның одақтасы ретінде сақталды. Маргарет енді Фландрия графы атағын мұра еткен Луи Малеге үйленбек болды, бірақ Фламанд коммуналарына оның билігі дерлік жоқ еді. Фландрия графымен туындаған даудың бірі – Брабанттың ішіндегі стратегиялық анклав Мехеленге қатысты болды: енді ол толыққанды Брабандықтардың бақылауына өтетін болды. Эдуардтың дипломатиялық әрекеттеріне қарамастан, Джон 1355 жылдың желтоқсан айында қайтыс болғанға дейін француздық міндеттемелеріне берік болды.