Кіріспе

Брабант герцогы (1183 жылдан) және Төменгі Лотарингия герцогы (1190 жылдан)

Генрих I (Гендрик,; шамамен 1165 – 5 қыркүйек 1235), "Батыл" атымен белгілі, Регинар әулетінің мүшесі және 1183/84 жылдан өмірінің соңына дейін Брабант герцогы болды.

Ерте өмір

Генрих, мүмкін, Лювенде (Лувен) дүниеге келген, ол Лювен графы Годфри III және оның әйелі Маргареттің, Лимбург герцогы Генрих II-нің қызының ұлы. Оның әкесі сонымен қатар Брабант ландгравы, Төменгі Лотарингия герцогы және Антверпен маркграфы атағын да иеленген. Генрих әкесімен бірге үкімділік еткен. 1180 жылы ол Булоньның Мариі мен Эльзастың Матьюының қызы Матильдаға үйленді және осы құрметке ие болып әкесінен Брюссель графлығын алды. 1182 жылдан 1184 жылға дейін Годфри III граф Иерусалимге қажылық сапарына кеткен кезде ол регенттік қызметін атқарды.

Мансап

1183 жылы Генрих Брабант герцогы атағын алды. 1190 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін король Генрих VI Брабанттың мәртебесін растады, ал ол Лотарингияның Төменгі бөлігі герцогтігін іс жүзінде жойды, Лотьер герцогының бос лауазымын құрды. Герцог Генрих өкіметін кеңейтуге ұмтылып, Генуя графы Бальдуин V-пен бірнеше дауға түсті. Ол сондай-ақ Германия короліне (1191 жылдан бастап императорға) қарсы болды, оның ағасы Альберт Лувенский Лиеж епископы болып сайланғанда және көп ұзамай өлтірілді. 1197 жылдың ортасында Брабант Генри VI-ның крест жорығына қатысып, көшбасшылардың бірі болды, ал бұрын Лимбург герцогы Генрих III және Гелдерс графы Отто I-мен қақтығыстар болған еді. Сол жылдың қазан айында ол Бейрутты қайтарып алуға қатысып, крестшілермен бірге Яффаға бет бұрды. Бірақ қалаға жетпей тұрып, Иерусалим патшасы Генрих II, Шампань графының қайтыс болғанын естіді және Акраға қайтып келді. Мұнда ол жаңа патша Амальрик II келгенге дейін регенттік қызметін атқарды. 1197 жылдың қыркүйегінде император қайтыс болғаннан кейін Германияға оралған герцог Генрих, Хогенштауфен әулетінен шыққан Филипппен бәсекелескен, қызы Марияның күйеуі Вельфтердің үміткері Оттон IV-тің сайлануын қолдады. Ол Филипптің қолдаушылары Голландия графы Дирк VII және Гелдерс графы Оттоға қарсы күресті, бірақ 1204 жылы Франция королі Филипп II-мен бірге Оттонға қарсы Филиппті қолдағандықтан жағын ауыстырды. 1208 жылы Филипп өлтірілгеннен кейін Генрихті патша Филипп II мұрагер ретінде ұсынды. Соңынан басталған соғыста ол император Оттон IV-пен келісімге келді. Олар 1214 жылы Бувин шайқасында король Филиппке қарсы шайқасты, бірақ екеуі де жеңіліске ұшырады. 1213 жылы герцог Генрих Степс шайқасында Льеж епископтығына қарсы ауыр жеңіліске ұшырады. 1217-1218 жылдары ол Мысырға жасалған Бесінші крест жорығына қатысты. Генрих I тұсында қала саясаты мен қала құрылысы дамыды. Оның назары өкіметін кеңейтуге мүмкіндік беретін аймақтарға аударылды және кейбір жерлерде ол жаңа қала құруды аймақтың саяси ұйымдастырылуының құралы ретінде пайдаланды. Герцог қала құқығын берген және сауда артықшылықтарын сыйлаған қалалардың қатарында Гертогенбос пен Эйндховен болды. 1234 жылы ол Стедингер крест жорығына қатысты. 1235 жылы император Фридрих II Генрихті Англияға жіберіп, Англия королі Джонның қызы Изабелланы алып келуді тапсырды. Генрих жолға қайтып келе жатқанда ауырып, Кёльн қаласында қайтыс болды. Ол Левендегі Санкт-Петер шіркеуіне жерленді, онда оның кешкі роман стиліндегі мүсіні әлі күнге дейін сақталған.

Өлім, жерлеу және қабір

1235 жылы Генрих I Германия императоры Фредерик II Хогенштауфеннің бұйрығымен Англиядан Германияға императордың никелері Изабелла Плантагенетті алып жүруге жіберілді. Алайда, ол міндетін аяқтамай, Кельн қаласында қайтыс болды. Оның Левендегі Санкт-Петр шіркеуіндегі қабірі осындай ескерткіштердің ең көнесі болып саналады. Генрих I-нің бейнесі рельефте сұлуландырылған: ол күлімсіреп тұрған жас жігіт ретінде бейнеленген. Ол сонымен қатар биік тұғырға жатқан, ұзын халат пен герцогтың плащын киген, сүңгі ұстап тұр, ал сол қолымен плащтың бауын ойнатып отыр. Бас періштелер Рафаэль мен Михаил оның басына түкіргішті (censer) дүркінеп тұр. Хендрик I ван Брабанттың қабірінен басқа, оның әйелі Матильда ван Булонь мен қызы Мария ван Брабанттың қабірлері де бар. Алғашқыда қабір алтарьдың жанында орналасқан. Бұл құрмет тек көрнекті әулеттер мен жоғары дін қызметкерлеріне ғана берілген. Алғашқыда роман стилінде салынған шіркеу XV ғасырда готикалық шіркеуге айналдырылды. Осы кезде Хендрик қабірі бас алтарьдың алдына, құрметті орынға көшірілді. XVIII ғасырда француз басқыншылығы кезінде қабір қиратылып, қалдықтары мұнараның астына жерленді. Тек 19 ғасырдың ортасында ғана қабір ескерткіші қалпына келтіріліп, Латеранның Әулие Иоанн шіркеуіне орналастырылды. Хендрик I-нің сүйектері 1929 жылы қазылып алынды, ал бірнеше онжылдықтан кейін, яғни 1998 жылы, қайтадан қабірге қойылды. Одан кейін ескерткіш басқа жерге көшіріліп, бастапқы орнына – бас алтарьдың алдына қайта орнатылды.