Кіріспе

1584 жылы голланд тәуелсіздігінің көшбасшысы Вильгельмді өлтірген Бальтазар Жерар (басқаша жазулары Жерардар немесе Жерардтар; шамамен 1557 – 14 шілде 1584) – голланд бүлімінің көшбасшысы, Оранж үйінің Вильгельміне (Вильгельм Тыныш, кейіннен "Отанның әкесі" деп аталды) шабуыл жасаған адам. Ол 1584 жылдың 10 шілдесінде Дельфт қаласында Вильгельмді екі пистолетпен екі рет атып өлтірді, одан кейін сотқа тартылып, айыпталды, азапталды және өлім жазасына кесілді. Жерар Франш-Контеде (сол кезде қасиетті Рим империясына, кейін Францияға қарасты) дүниеге келді. Ол 11 балалы католик отбасында өсті және Испания мен Нидерланды королі II Филипптің жақтасы болды. Доль университетінде құқық білімін оқыды. 1580 жылдың 15 наурызында король Филипп Вильгельмді өлтірген немесе тұтқынға алған әркімге 25 000 алтын монета, ақсүйек титулы және мұрагерлікке берілетін мүлік сыйлық ретінде ұсынды, өкімде оны "барлық христиандық діннің және адамзаттың жауы" деп атады.

Дайындықтар

Филип ұсынған сыйақы жарияланғаннан кейін, Жерар Люксембургке кетті, онда Хуан де Яурегуидің қастандық жасауға дайындалып жатқанын білді, бірақ бұл әрекет сәтті болмады. 1584 жылдың наурыз айында ол Трирге барды, онда жоспарын иезуиттердің регентіне ұсынды, бірақ тағы бір иезуит оны бастапқы ниетінен қайтарып, Парма князіне баруға көндірді. Турнайда францискан монахы, әулие Геримен кеңескен соң, Жерар хат жазды. Хаттың көшірмесі монастырьдың сақшысына тапсырылды, ал түпнұсқасы Парма князіне жеке қолға берілді. Хатта Жерар былай деп жазды: «Вассал әрқашан өз өмірінен гөрі патшаның әділеттілігі мен еркін жоғары қоюы керек». Вильгельм Ынтымақсыздың қанынан соң, тағы 200 жылдан астам уақыт өткен соң, тағы бір мемлекет басшысы оттық қарудан қаза тапты, ол Швеция королі Густав III 1792 жылы түнгі маскарадта қаза болды. Оның дене мүшелері қаланың төрт қақпасына қойылды.

Салдары

Филипп II Джерардтың ата-анасына 25 000 крона сыйлықтың орнына Франш-Контедегі Ливермон, Хостал және Дампартинде үш елдік иелік берді, сондай-ақ отбасы жұртшылыққа теңдестірілді. Кейін Филипп II бұл иеліктерді Оранждың ұлы Филипп Вильгельмге, сондай-ақ Оранждың келесі ханзадасына ұсынды, егер ханзада әкесінің өлтірушісінің отбасына жалға алудан түсетін табыстың белгілі бір бөлігін төлей берсе; осы қорлаушы ұсыныс қабылданбады. Иеліктер Джерард отбасының қолында қалды. Апостолдық викар Сасбут Восмеер Джерардты қасиетті деп жариялауға тырысты, осы мақсатта ол өлген адамның басын алып, Римдегі шіркеу шенеуніктеріне көрсетті, бірақ бұл идея қолдау таппады.

Мұра

Вюйлафанс ауылы Жерар туған көшені оның құрметіне "Жерар көшесі" деп атады.