Кіріспе

Құс түрлері

Египет құсы (Pluvianus aegyptius), сондай-ақ крокодил құсы деп те аталады, Pluvianus туысының жалғыз өкілі. Бұрын Glareolidae (pratincole және courser) туысына жатқызылған, қазірде Pluvianidae деген жеке монотиптік туысының жалғыз мүшесі деп есептеледі. Бұл түр, Нил крокодилімен күмәнді тазалау симбиозында айтылған "трохиль" құсымен байланысты болған бірнеше құстардың бірі.

Сипаттама

Мысырлық құс - көзге түсетін және шатастырылмайтын түр. 19–21 см ұзындығы бар ересек құстың басы, арқасы, көз маскасы және кеуде жолағы қара түсті. Басының қалған бөлігі ақ. Қалған үстіңгі қауырсындары көк сұр, ал астыңғы жағы қызғылт сары. Ұзын аяқтары көк сұр. Ұшқанда, ол одан да әдемі көрінеді, қара басы мен арқасы үстіңгі және қанаттарының сұр түсімен керемет контраст жасап тұрады. Ұшу қауырсындары жарқын ақ түсті және қара жолақпен кесілген. Төменнен қарағанда, ұшқан құстың ішкі жағы қызғылт сары қарны мен қара қанат жолағынан басқа толығымен ақ. Құрғақ жерге қонғаннан кейін, жұп құстар бір-бірін күлімдеп қанаттарын көтеріп, әсем рәсім жасап, қара және ақ белгілерін көрсетеді. Екі жыныс та бірдей, бірақ жас құстардың түсі солғын және қара белгілері қоңырмен араласады.

Тұрғылықты жері мен таралу аймағы

Мысырлық шұбар тропикалық Сахара Африкасындағы шектеулі аймақтарда тұрады. Ол өте ірі өзендердегі құмды жағалауларда көбейеді. Атауына қарамастан, қазіргі Египетте кездеспейді.

Мінез-құлық

Бұл әдетте өте жайлы құс су жанында жұптап немесе шағын топта кездеседі. Ол жәндіктерді тебу арқылы қоректенеді. Оның дауысы – жоғары тонды крир-крир-крир. Өте жайлы болғандықтан, адамдар көбінесе қауіпсіз емес жақындыққа дейін барады.

Өсіру

Оның екі-үш жұмыртқасы инкубацияланбайды, бірақ жылы құмға көміледі, температураны реттеу үшін ересек құс жұмыртқалардың үстіне отырып, суға малынған қарнымен оларды салқындатады. Ересек құс ұядан кеткенде, жұмыртқалардың үстін құммен жабады, бірақ қорқып қалса, бұл жұмыс асығыс болуы мүмкін. Балапандар ерте жетіледі, шайқақтан шыққаннан кейін бірден жүгіре алады және көп ұзамай өздеріне жем табуға үйренеді. Ересек құстар балапандарды да жұмыртқаларды салқындатқандай салқындатады. Балапандар ересек құстың қарын қауырсындарынан су іше алады. Егер қандай да қауіп болса, ересек құстар балапандарын уақытша құмға көмеді.

Крокодилдермен туыстық қатынасы бар

Құс кейде крокодилдермен симбиотикалық қарым-қатынасы болғандықтан крокодил құсы деп аталады. Геродоттың сөзіне сүйенсек, крокодилдер ауыздарын ашып жағада жатады, ал "трохилус" деп аталатын құс крокодилдердің аузына ұшып кіріп, крокодилдердің тістеріне кірген шіріген етпен қоректенеді. Трохилусты нақты бір шұбармен байланыстыру күмәнді, және осы тазалау симбиозының өзі видео немесе фотосуреттер арқылы дәлелденбеген.