Кіріспе
Винер-Нойштадт ( – Төменгі Австрия; ) – Австрияның солтүстік-шығысында, Венаның оңтүстігіндегі Штейнфельд аймағында орналасқан қала. Бұл өзін-өзі басқаратын қала және Винер-Нойштадт аудандық әкімшілігінің орталығы. Қалада әлемдегі ең көне әскери академиялардың бірі – Терезия әскери академиясы орналасқан. Оны 1751 жылы Австрия императоршасы Мария Терезия Австрия армиясы үшін офицерлер даярлау мақсатында құрған.
Wiener Neustadt (; [i. e. Lower Austria]; ) is a city located in the Steinfeld south of Vienna, in the state of Lower Austria, in northeast Austria. It is a self governed city and the seat of the district administration of Wiener Neustadt Land District. The city is the site of one of the world's oldest military academies, the Theresian Military Academy, which was established by Empress Maria Theresa of Austria in 1751 to train officers for the Austrian army.
Тарих
Бұл аймақ бір кезде Питтен графының иелігінде болған, оны 1158 жылы Штирия маркграфы Оттокар III мұраға алған. Оттокар әулеті оның ұлы Оттокар IV-нің қайтысымен тоқтатылғаннан кейін, Георгенберг шарты бойынша Штирия герцогтығы Австрия Бабенберг үйіне өтті. Австрия герцогы Леопольд V 1194 жылы Нойштадт қаласын құрды және бұрынғыда қолға түскен және Дюрнштайн қамалында тұтқын ретінде ұсталып тұрған Англия королі Ричард Жүректас үшін алынған құнымен Венгрия шекарасына жақын бекініс салуға қаржы жұмсады. 1241 жылы қасиетті Рим империясына жасалған шапқыншылық кезінде шағын моңғол отряды Нойштадтқа шабуыл жасады, бірақ кейін герцог Фридрих және оның рыцарьлары оларды кері шегіндірді. 1246 жылы осы жерде мажарлар австриялықтарды жеңді. Нойштадт қаланың гүлденуіне мүмкіндік беру үшін маңызды жеңілдіктерге ие болды. Ол 1278 жылғы Мархфельд шайқасынан кейін Габсбург үйіне өткен және 1379 жылы Ішкі Австрияның құрамына кірген Штирияның бөлігі болып қала берді. 15 ғасырда Винер-Нойштадт халқының саны арта түсті, өйткені Габсбург императоры Фридрих III осында тұрып, 1469 жылы Винер-Нойштадт діни округін құрды. Оның әйелі, Португалиялық Элеонора 1467 жылы Винер-Нойштадтта қайтыс болды, ал ескі цистерциандық аббаттың соңғы готикалық шіркеуінде оның естелігіне ескерткіш орнатылды. 1785 жылы Габсбург императоры Иосиф II Винер-Нойштадт діни округінің орталығын Санкт-Пөлтенге көшірді. 19 ғасырда, 1834 жылғы өрттен кейін толығымен қайта жаңартылған қала, ұшу пионерлері Иго Этрих, Карл Иллнер және Адольф Варшаловски үшін сынақ алаңы ретінде қызмет етті, олар онда сынақтарын жүргізді. 1918 жылғы қаңтардағы австро-венгр ереуілі Винер-Нойштадтта қару-жарақ өндірісімен айналысатын Austro Daimler зауытының жұмысшылары бастады, бұл большевиктердің билікті басып алуынан шабыттандырылып, соғысқа қарсылық көрсету үшін ереуілге шығуға шақырды. Ереуілдің басты себебі – ұн мөлшерін екі есеге қысқарту болды. Порше жұмысшылармен кездесіп, Венаға барып, азық-түлік министрімен сөйлесуге келісті. Алайда, оның жұмысшыларды жұмысқа оралуға шақыруы ескерілмеді және олар қалалық әкімдікке қарай шеру тартты. Мұнда оларға локомотив зауытының, радиатор зауытының, ұшақ зауытының және Г. Раттың жергілікті оқ-дәрі зауытының, сондай-ақ Лихтенвертердің басқа жұмысшылары қосылды. 14 қаңтарда қала әкімдігі алдында 10 000-нан астам жұмысшы ұн мөлшерін екі есеге қысқартуға наразылық білдірді. Ресей революциясынан шабыт алған жұмысшылар жұмысшы кеңестерін құрды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Винер-Нойштадттағы стратегиялық нысандар, соның ішінде пойыз құрастыру алаңдары, Винер-Нойштадтер Флугцойгверке (WNF) зауыты және Маутхаузен-Гузен концлагерінде тұтқындалған мәжбүрлі жұмысшыларды пайдаланған екі Raxwerke зауыты бірнеше рет бомбаға ұшырады. Операция Pointblank сияқты бомбалау операциялары 4000 ғимараттың тек 18-ін ғана зақымдамады.
Климат
Орташа айлық температура көбінесе салқын болады (төмендегі кестеге қараңыз), жаз айларында температура жоғарылайды, ал қыс айларында күндіз температура нөлден бірнеше градусқа көтеріледі.
Көлік
Wiener Neustadt Hauptbahnhof (басты станциясы) Südbahn (немісше: оңтүстік теміржолы) және бірнеше аймақтық теміржолдар бойында орналасқан. Ол ÖBB-ге тиесілі және олар басқарады, сондай-ақ Төменгі Австриядағы ең жұқ жүк көлеміне ие теміржол станциясы болып табылады. Қала ішінде екі қосымша S Bahn станциясы және бір аймақтық пойыз станциясы да бар. Wiener Neustadt A2 Süd автобанында және S4 Mattersburger Schnellstraße тас жолында орналасқан. Қаланың автобус желісі 11 бағыттан тұрады, ол қаланы көршілес ауылдармен байланыстырады. Қалада екі әуежай бар (әскери Венер-Нойштадт Батыс әуежайы, Австриядағы ең алғашқы әуежай, және азаматтық Венер-Нойштадт Шығыс әуежайы), сонымен қатар ол Австрияның жалғыз кеме жүретін каналы – Венер-Нойштадт каналының бастапқы нүктесі болып табылады, ол Триестке дейін жеткенімен, аяқталмай қалған.
Университет, кәсіптік мектептер, кәсіптік академиялар
Австрияның бірінші және ең ірі бизнес және инженериялық жоғары мектебі – Винер-Нойштадт қолданбалы ғылымдар университеті осы жерде орналасқан.
Қаланың дамуы
Қаланың ең соңғы кеңейтілуі – Civitas Nova, латын тілінде «жаңа қала» деген мағынаны білдіретін, өнеркәсіптік, ғылыми-зерттеу және коммерциялық орталыққа арналған амбициялық жоба. 2015 жылы Civitas Nova аумағында MedAustron деген атпен иондық терапияны қолданатын онкологиялық емдеу орталығы ашылды.
Мәдениет
1996 жылы Винер-Нойштадт жапон суретшісі Тадаси Кавамата салған, "тротуар" деп аталатын құрылысының қаланың басты алаңының айналасына орнатылуына байланысты халықаралық деңгейде танымал болды. Винер-Нойштадт – "Неғылған оралу: Австрия қаласына аман қалған адамның саяхаты" кітабының оқиғасы орын алатын қала. 1999 жылдың 16-18 шілдесі аралығында Винер-Нойштадт қаласында Вудсток-99 фестивалінің еуропалық бөлігі өтетіні жарияланды. Фестивальге 300 мыңға дейін адам қатысуы күтілген, алайда Вудсток-99 фестивалінің еуропалық бөлігі ақырында тоқтатылды.
Қауымдастық футболы
Wiener Neustädter SC және кейін 1. Wiener Neustädter SC (2008) Австрия футбол бірінші лигасының ойындарын Wiener Neustadt стадионында өткізді, ал стадион бұзылып, 2019 жылы ашылған Wiener Neustadt Arena оның орнына салынды.
Жылдамдық жолы
1995 жылы Винер-Нойштадт стадионында 1995 жылғы Австрия Speedway Гран-приі – әлем чемпионатының кезеңі өтті. Сондай-ақ, 1978, 1986-1989 жылдары және 1993 жылы Speedway әлем командалық кубогының, ал 1988, 1990 және 1993 жылдары Speedway әлем жұптар чемпионатының кезеңдері де осы стадионда өткізілді. Винер-Нойштадт стадионында спидвей жарыстары аяқталғаннан кейін, жақын орналасқан Эггендорф қаласында кішірек спидвей аренасы пайдаланылды.
Бейсбол
Қалада "Diving Ducks" деп аталатын бейсбол және софтбол командасы бар, ол ел ішінде де, халықаралық аренада да жетістіктерге қол жеткізді. Олар түрлі жастағы ойыншыларға арналған командаларды ұйымдастырады – ең кіші жастағылардан бастап, "Crazy Chicklets" софтбол командасы, "Rubber Ducks" ересектер командасы және кәсіби "Diving Ducks" командасы.
Басқа спорт түрлері
2015 жылғы балалар, жасөспірімдер және жас шабандоздар арасындағы Еуропа чемпионаты Винер-Нойштадт қаласының сыртындағы Лейк-Аренада өткізілді. Винер-Нойштадт 2018 жылғы Red Bull Air Race әлем чемпионатының алтыншы кезеңін қабылдады. Arena Nova гандбол сияқты спорттық іс-шараларды өткізеді. Аква Арена – үлкен жүзу бассейні.