Кіріспе

Маутхаузен – Австрияның Жоғарғы Австрия штатындағы шағын қала. Ол Линц қаласынан шамамен 20 километр шығысқа қарай орналасқан. Қала Дунай өзенінің жағасында, Эннс қаласының қарсы бетінде, Эннс өзені Дунайға құятын жерге жақын орналасқан. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бұл қалада Маутхаузен концлагері болған.

Тарих

Маутхаузен ауданы көптеген мыңжылдықтар бойы қоныстанған, мұны неолит дәуірінен бастау алатын археологиялық жаңалыстар дәлелдейді. Рим империясы кезінде бұл жер екі сауда жолының тоғысқан жері болды. 10 ғасырдың соңында ол кемелерден төлем (неміс тілінде "Маут") алу станциясы болды, ал елді мекеннің "Мутхузен" атауы алғаш рет 1007 жылы жазылған. Үшінші крест жорығы кезінде дамыған ауыл 1189 жылдың 16 мамырында император Фридрих Барбароссаның бұйрығымен өртелді, себебі ол Венаға қарай жорыққа шыққан әскерінен салық алған. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Маутхаузеннің шығысында тұтқын лагері болды. Онда итальяндық, серб және орыс (кейде 40 000 адам) әскерлері тұтқындалды, олардың шамамен 10 000-ы лагерде қайтыс болды, олардың көп бөлігі сербтер мен итальяндықтар еді. Олардың естелігі үшін соғыс зираты салынған. Түрмедегі күзетшілердің көп бөлігі венгрлер болды, олар әскерлерге жасаған қатыгездықтарымен танымал еді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1938 жылдан 1945 жылға дейін, қаланың батысында нацистік Германиядағы ең ірі концентрациялық лагерь кешендерінің бірі құрылды. Тұтқындар адамгершілікке сыймас жағдайларға ұшырады, олардың ең қорқыныштысы – лагерь карьерінен 186 сатырмен ауыр тас блоктарын көтеріп жүруге мәжбүр болу еді. Бұл сатырлар "Өлім сатыры" деп аталды. 2003 жылы лагерь аумағында жаңа мұражай ашылды. Маутхаузен 1954 және 2002 жылдары Дунай өзенінің тасқынына ұшырады.