Кіріспе

Ай кратері

Николай Николаевич Бекетов (Николай Николаевич Бекетов; 13 қаңтар 1827 [е.с. 1 қаңтар 1827], Альферовка (қазіргі Бекетовка), Пенза губерниясы, Ресей империясы – 13 желтоқсан 1911 [е.с. 30 қараша 1911], Санкт-Петербург, Ресей империясы) – Ресей империясының физикалық химия және металлургия саласындағы ғалымы. Ол белгілі орыс сәулетшісі Алексей Бекетовтің әкесі болды.

Өмір және жұмыс

1849 жылы Бекетов Қазан университетін бітіріп, Николай Зининмен жұмыс істеді. 1855 жылы Харьков университетінің химия кафедрасында кіші ғылыми көмекші болды. 1859–1887 жылдары Бекетов сол университетте профессор болды. 1865 жылы «Бір элементтің екіншісімен ығыстырылу құбылысын зерттеу» («Исследования над явлениями вытеснения одних металлов другими») тақырыбында докторлық диссертациясын қорғады. 1886 жылы Бекетов Санкт-Петербургке көшіп, академиялық химиялық зертханада жұмыс істеді және Әйелдер университетінде оқытты. 1890 жылы Бекетов Мәскеу мемлекеттік университетінде «Термохимия негіздері» тақырыбында лекция оқыды. Бекетовтің ең басты еңбегі – физикалық химияны жеке ғылым ретінде дамытуға қосқан үлесі. 1860 жылы Харьковта «Физикалық және химиялық құбылыстар арасындағы байланыс» курсын, ал 1865 жылы «Физикалық химия» курсын оқыды. 1864 жылы оның белсенді қатысуымен Харьков университетінде физикалық химия кафедрасы ашылды, онда студенттер зерттеу жұмыстарын жүргізіп, тәжірибелік сабақтар өтті. 1886 жылы Бекетов Петербург ғылым академиясының толық мүшесі болып сайланды. Бекетовтің шәкірттері Александр Элтеков, Флавиан Флавицкий және тағы да басқалар болды. Ақын Александр Блок оның інісінің немересі болды.